Vulcan soruşturması: ULA kaybın nedenini BE-4 motorlarına yakıt akışında arıyor
ULA'nın ön bulgusuna göre Vulcan'ın birinci kademesindeki düşük itki, BE-4 motorlarından değil, motorlara yeterli yakıt ulaşmamasından kaynaklandı; 40 Amazon Leo uydusu kaybedilmişti.

United Launch Alliance (ULA), 15 Kasım'da 40 Amazon Leo uydusunu kaybeden Vulcan fırlatmasının ilk teknik bulgusunu paylaştı. Çarşamba günü yayımlanan açıklamaya göre ön veriler, birinci kademenin düşük itkisinin BE-4 motorlarının kendisinden değil, aracın motorlara yeterli yakıt ulaştıramamasından kaynaklandığını gösteriyor. Neden hâlâ kesinleşmiş değil, ama soruşturmanın yönü belli oldu.
ULA ne söyledi?
Vulcan'ın beşinci uçuşu 15 Kasım'da Cape Canaveral'daki SLC-41 rampasından kalktı; uçuşun yaklaşık onuncu dakikasında telemetri kesildi ve yük yörüngeye ulaşmadı. Bu gelişmeyi daha önce haberleştirmiştik. ULA'nın ilk açıklamalarında, kalkıştan hemen sonra aracın "düşük birinci kademe performansı" yaşadığı, kademe ayrılmasının yetersiz irtifa ve hızda gerçekleştiği belirtildi. Çarşamba akşamı gelen açıklamada ise şu ifade yer aldı: düşük itki, "aracın BE-4 motorlarına yeterli yakıt ulaştıramamasından" kaynaklandı, motorların performansından değil. ULA bunun hâlâ ön değerlendirme olduğunu, spekülasyondan kaçınıp veriye odaklanmak istediğini de ekledi.
Şirketin başkanı Mark Peller'a göre birinci kademe, Centaur üst kademesini o kadar düşük bir enerji durumunda bıraktı ki Centaur açığı kapatamadı. Haberlere göre Centaur'un RL10 motorları ve Northrop Grumman'ın katı yakıtlı yan roketleri beklendiği gibi çalıştı. ULA, yan roketlerin performansının, bu uçuş için yapılan nozul iyileştirmelerinden sonra nominal olduğunu da bildirdi.
"Yakıt tedariki" ne anlama geliyor?
Vulcan'ın birinci kademesinde iki BE-4 motoru var; motorlar sıvılaştırılmış metan ve sıvı oksijenle çalışıyor ve Blue Origin tarafından üretiliyor. "Aracın motorlara yakıt ulaştırması" ifadesi, itkiyi doğrudan motorun değil, tankları, boruları, vanaları ve basınçlandırmayı kapsayan besleme hattının sınırladığı anlamına geliyor. Bu ayrım önemli: BE-4 başka roketlerde de kullanıldığı için sorun motorun kendisindeyse etkisi Vulcan'la sınırlı kalmazdı; araç tarafındaki bir besleme sorunuysa mesele ULA'nın sistemine özgü olur. ULA, aracın hangi bölümünün yeterli yakıtı sağlayamadığını ve nedenini açıklamadı.
Spaceflight Now'a göre BE-4 motorları planlanandan uzun süre yandı ve kademe ayrılması beklenenden geç oldu. Bu, motorların itkisi düşük olsa da çalışmayı sürdürdüğüne uyuyor, ama ayrıntılar resmî olarak yayımlanmış değil.
Soruşturmanın işleyişi
ABD Federal Havacılık İdaresi (FAA) soruşturmayı denetleyecek, her adımda yer alacak ve ULA'nın nihai raporunu ile düzeltici eylemleri onaylayacak. Blue Origin de araştırmaya destek veriyor. Henüz bir geri dönüş tarihi açıklanmadı.
Amazon cephesi
Amazon Leo, ilk aşamada 3.000'den fazla uydudan oluşacak ve Starlink gibi alçak yörüngeli ağlarla rekabet etmeyi hedefliyor. ULA daha önce Amazon için Atlas V ile sekiz Leo görevini sorunsuz tamamlamıştı; Vulcan'ın VC6L düzenindeki ilk uçuşu ise yeni bir üst kademe (Centaur V) ve altı GEM 63XL yan roketle yapılıyordu.
Neden önemli?
Bu, ULA'nın 2006'daki kuruluşundan bugüne yaşadığı ilk tam görev kaybı. Vulcan bundan önce de iki uçuşta katı yakıtlı yan roket nozulu sorunu yaşamış, ABD Uzay Kuvvetleri de bu yüzden ulusal güvenlik görevlerini askıya almıştı. Şirketin Amazon için planladığı 38 Vulcan fırlatmasının ilki başarısız oldu; Amazon Leo'nun yerine ise Ariane 6 ile 23 Kasım'da hedeflenen fırlatma geliyor.
Sırada ne var?
ULA'nın hangi besleme bileşeninin yetersiz kaldığını ve kök nedenin ne olduğunu açıklaması bekleniyor. Bu yanıt, Vulcan'ın geri dönüş zamanını, Uzay Kuvvetleri görevlerinin yeniden başlamasını ve Amazon'un takımyıldız takvimini belirleyecek. Resmî rapor gelene kadar ön bulguların değişebileceği akılda tutulmalı.
Bu haberi nasıl buldunuz?
İlk oyu siz verin

















