Çin'in Origin programı başladı: dört Pathfinder-1 uydusu 600 kilometre yörüngede
Çin Bilimler Akademisi, Origin Uzay Bilimi Programı'nın dört teknoloji gösterim uydusunu 11 Kasım'da Jiuquan'dan fırlattı; üçü yörüngede formasyon uçuşu yapıyor.

Çin Bilimler Akademisi'ne (CAS) bağlı Ulusal Uzay Bilimi Merkezi (NSSC), Origin (Köken) Uzay Bilimi Programı'nın ilk uydularının yörüngeye ulaştığını duyurdu. Merkezin bülteninde verilen bilgiye göre Pathfinder-1 A, B, C ve D adlı dört teknoloji gösterim uydusu, 11 Kasım 2026 Çarşamba akşamı Pekin saatiyle 19.41'de Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi'nden Uzun Yürüyüş-2D Y108 roketiyle havalandı. Dört uydu roketin üzerinde üst üste dizili, yani "yığın" düzeninde taşındı ve hepsi planlandığı gibi hedef yörüngeye girdi. Bülten 18 Kasım tarihini taşıyor; fırlatma ise bir hafta önce gerçekleşmişti.
600 kilometrede şafak-alacakaranlık yörüngesi
NSSC'nin açıklamasına göre uydular, 600 kilometre yükseklikte "şafak-alacakaranlık" tipi bir güneş eşzamanlı yörüngede dolaşıyor. Güneş eşzamanlı yörünge, uydunun Dünya'nın aynı bölgesinin üzerinden hep aynı yerel saatte geçmesini sağlayan bir yörünge türüdür. Şafak-alacakaranlık kuşağı ise Dünya'nın gece ile gündüz arasındaki sınırını izlediği için uydunun güneş panelleri büyük ölçüde aydınlık kalır.
Yörüngeye girdikten sonra Pathfinder-1 A, B, C ve D'den oluşan yığından ayrıldı. Geriye kalan B, C ve D uyduları ise bültenin ifadesiyle "uzay tabanlı, dağıtık, düşük frekanslı girişimölçer görüntüleme spektrometresi" teknolojisinin test sistemini kurmak için birlikte, formasyon halinde uçuyor.
Formasyon uçuşu neden önemli?
Girişimölçer, birbirinden ayrı duran birden çok alıcının topladığı sinyalleri birleştirerek tek bir devasa teleskop gibi çalışmayı sağlayan bir yöntemdir. Alıcılar birbirinden ne kadar uzaksa görüntü o kadar ayrıntılı olur; ancak bu, uzaydaki alıcıların konumlarını birbirine göre çok hassas biçimde tutmasını gerektirir. Üç uydunun formasyonda uçurulması, bu tür bir dizinin temel sorununu yörüngede sınamak anlamına geliyor.
Düşük frekanslı, yani çok uzun dalga boylu radyo gözlemleri Dünya'dan yapılırken yer kaynaklı radyo girişimi ve atmosferin üst katmanları nedeniyle zorlaşır. Bülten bu gerekçeyi ayrıca vurgulamıyor; ancak programın hedeflerinden biri olan Discovering the Sky at the Longest Wavelength (DSL, "En Uzun Dalga Boyunda Gökyüzünü Keşfetmek") görevi bu alanı hedefliyor. DSL'nin amacı, evrenin ilk yıldızlar oluşmadan önceki dönemi olan kozmik karanlık çağlara dair ipuçları aramak. Çin basınında bu girişim Hongmeng adıyla da geçiyor.
Programın dört görevi
Origin Uzay Bilimi Programı'nı CAS yönetiyor, programı NSSC yürütüyor. Bültene göre program evrenin kökeni, uzay havası ve yaşamın kökeni gibi büyük bilimsel sorulara odaklanıyor ve önümüzdeki üç ila beş yıl içinde dört uydu görevi geliştirip fırlatmayı planlıyor:
- DSL: kozmik karanlık çağların incelenmesi.
- Güneş Kutup Yörüngesi Gözlemevi (SPO): Güneş'in manyetik aktivite döngülerinin anlaşılması.
- Earth 2.0 (ET): Dünya benzeri ötegezegenlerin aranması.
- eXTP (Enhanced X-ray Timing and Polarimetry): aşırı kozmik koşullarda fizik yasalarının sınanması.
Pathfinder-1 uyduları bu görevlerden DSL ve SPO için gerekli anahtar teknolojileri ve diğer yük sistemlerini yörüngede doğrulayıp test edecek. Bu doğrulama işi bittikten sonra uydular, bültenin ifadesiyle gösterim niteliğinde uzay ortamı izleme ve araştırma çalışmalarına geçecek. Tasarım ömürleri iki yıl.
Bilinmeyenler ve sıradaki adım
NSSC'nin bülteni hangi cihazın hangi uyduda bulunduğunu, uyduların kütlelerini ya da formasyonun ayrıntılarını paylaşmıyor. Dört ana görevin fırlatma tarihleri de kesinleşmiş değil; yalnızca üç ila beş yıllık bir çerçeve verilmiş durumda. Bu nedenle Pathfinder-1'in sonuçları, programın geri kalanının takviminin ne kadar sağlam olduğunu anlamak için izlenmesi gereken ilk veri olacak: uyduların formasyonu yörüngede istenen hassasiyetle koruyup koruyamadığı, DSL ve SPO için ayrılmış teknolojilerin doğrulanıp doğrulanmadığı önümüzdeki aylarda netleşecek.
Bu haberi nasıl buldunuz?
İlk oyu siz verin

















