21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Fırlatmalar

Çin'in Origin programı başladı: dört Pathfinder-1 uydusu 600 kilometre yörüngede

Çin Bilimler Akademisi, Origin Uzay Bilimi Programı'nın dört teknoloji gösterim uydusunu 11 Kasım'da Jiuquan'dan fırlattı; üçü yörüngede formasyon uçuşu yapıyor.

FırlatmalarUlusal Uzay Bilimi Merkezi, Çin Bilimler Akademisi
Çin'in Origin programı başladı: dört Pathfinder-1 uydusu 600 kilometre yörüngede

Çin Bilimler Akademisi'ne (CAS) bağlı Ulusal Uzay Bilimi Merkezi (NSSC), Origin (Köken) Uzay Bilimi Programı'nın ilk uydularının yörüngeye ulaştığını duyurdu. Merkezin bülteninde verilen bilgiye göre Pathfinder-1 A, B, C ve D adlı dört teknoloji gösterim uydusu, 11 Kasım 2026 Çarşamba akşamı Pekin saatiyle 19.41'de Jiuquan Uydu Fırlatma Merkezi'nden Uzun Yürüyüş-2D Y108 roketiyle havalandı. Dört uydu roketin üzerinde üst üste dizili, yani "yığın" düzeninde taşındı ve hepsi planlandığı gibi hedef yörüngeye girdi. Bülten 18 Kasım tarihini taşıyor; fırlatma ise bir hafta önce gerçekleşmişti.

600 kilometrede şafak-alacakaranlık yörüngesi

NSSC'nin açıklamasına göre uydular, 600 kilometre yükseklikte "şafak-alacakaranlık" tipi bir güneş eşzamanlı yörüngede dolaşıyor. Güneş eşzamanlı yörünge, uydunun Dünya'nın aynı bölgesinin üzerinden hep aynı yerel saatte geçmesini sağlayan bir yörünge türüdür. Şafak-alacakaranlık kuşağı ise Dünya'nın gece ile gündüz arasındaki sınırını izlediği için uydunun güneş panelleri büyük ölçüde aydınlık kalır.

Yörüngeye girdikten sonra Pathfinder-1 A, B, C ve D'den oluşan yığından ayrıldı. Geriye kalan B, C ve D uyduları ise bültenin ifadesiyle "uzay tabanlı, dağıtık, düşük frekanslı girişimölçer görüntüleme spektrometresi" teknolojisinin test sistemini kurmak için birlikte, formasyon halinde uçuyor.

Formasyon uçuşu neden önemli?

Girişimölçer, birbirinden ayrı duran birden çok alıcının topladığı sinyalleri birleştirerek tek bir devasa teleskop gibi çalışmayı sağlayan bir yöntemdir. Alıcılar birbirinden ne kadar uzaksa görüntü o kadar ayrıntılı olur; ancak bu, uzaydaki alıcıların konumlarını birbirine göre çok hassas biçimde tutmasını gerektirir. Üç uydunun formasyonda uçurulması, bu tür bir dizinin temel sorununu yörüngede sınamak anlamına geliyor.

Düşük frekanslı, yani çok uzun dalga boylu radyo gözlemleri Dünya'dan yapılırken yer kaynaklı radyo girişimi ve atmosferin üst katmanları nedeniyle zorlaşır. Bülten bu gerekçeyi ayrıca vurgulamıyor; ancak programın hedeflerinden biri olan Discovering the Sky at the Longest Wavelength (DSL, "En Uzun Dalga Boyunda Gökyüzünü Keşfetmek") görevi bu alanı hedefliyor. DSL'nin amacı, evrenin ilk yıldızlar oluşmadan önceki dönemi olan kozmik karanlık çağlara dair ipuçları aramak. Çin basınında bu girişim Hongmeng adıyla da geçiyor.

Programın dört görevi

Origin Uzay Bilimi Programı'nı CAS yönetiyor, programı NSSC yürütüyor. Bültene göre program evrenin kökeni, uzay havası ve yaşamın kökeni gibi büyük bilimsel sorulara odaklanıyor ve önümüzdeki üç ila beş yıl içinde dört uydu görevi geliştirip fırlatmayı planlıyor:

  • DSL: kozmik karanlık çağların incelenmesi.
  • Güneş Kutup Yörüngesi Gözlemevi (SPO): Güneş'in manyetik aktivite döngülerinin anlaşılması.
  • Earth 2.0 (ET): Dünya benzeri ötegezegenlerin aranması.
  • eXTP (Enhanced X-ray Timing and Polarimetry): aşırı kozmik koşullarda fizik yasalarının sınanması.

Pathfinder-1 uyduları bu görevlerden DSL ve SPO için gerekli anahtar teknolojileri ve diğer yük sistemlerini yörüngede doğrulayıp test edecek. Bu doğrulama işi bittikten sonra uydular, bültenin ifadesiyle gösterim niteliğinde uzay ortamı izleme ve araştırma çalışmalarına geçecek. Tasarım ömürleri iki yıl.

Bilinmeyenler ve sıradaki adım

NSSC'nin bülteni hangi cihazın hangi uyduda bulunduğunu, uyduların kütlelerini ya da formasyonun ayrıntılarını paylaşmıyor. Dört ana görevin fırlatma tarihleri de kesinleşmiş değil; yalnızca üç ila beş yıllık bir çerçeve verilmiş durumda. Bu nedenle Pathfinder-1'in sonuçları, programın geri kalanının takviminin ne kadar sağlam olduğunu anlamak için izlenmesi gereken ilk veri olacak: uyduların formasyonu yörüngede istenen hassasiyetle koruyup koruyamadığı, DSL ve SPO için ayrılmış teknolojilerin doğrulanıp doğrulanmadığı önümüzdeki aylarda netleşecek.

Bu haberi nasıl buldunuz?

İlk oyu siz verin

Google'da haber kaynağınızı Uzay Gündem olarak seçmek için tıklayın

Yorumlar

İlk yorumu siz yazın.

Yorumlar okurlarımıza aittir. Hakaret, nefret söylemi ve reklam içeren yorumlar yayımlanmaz.

İlgili haberler

  1. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  2. Vulcan soruşturması: ULA kaybın nedenini BE-4 motorlarına yakıt akışında arıyor
  3. Ariane 6 en güçlü haliyle 36 Amazon Leo uydusu taşıyacak: VA271 en erken 23 Kasım'da
  4. ULA'nın Vulcan roketi 40 Amazon Leo uydusunu kaybetti: ilk tam görev kaybı
  5. Rocket Lab Electron'un 100. fırlatmasını yaptı: Japon radar uydusu YAMATSUMI-II yörüngede
  6. SpaceX Starship'i ilk kez yörüngeden kuleyle havada yakaladı

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  4. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi
  5. NASA'nın saha ekibi Arizona'da krater, lav mağarası ve kül tarlasında Ay ile Mars'a hazırlandı
  6. Ölmekte olan yıldızda son termal darbenin izi: ALMA dev bir gaz halkası ve kum saati buldu

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Son yorumlar

  1. Ay'a iniş yeri seçiminde yapay zekâ: Ohio State'ten LUMINA görev planlamacılarına yardım edecekosman çelebi: Genç araştımacı fizikçi ve yapay zeka doktora öğrencisi Gökçe İnal'ı bu değerli çalışmalarından dolayı kalben…

Sıradaki fırlatmalarTümü →

Son haberler

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi1 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı1 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı7 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor14 saat önce

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar