The Outer Worlds: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman genleşmesi, kriyouyku bilimi
Halcyon kolonisinde geçen şirket hicvi The Outer Worlds'ü oynanışı ve dayandığı gerçek fikirlerle (zaman genleşmesi, uzun uyku, ışıktan hızlı yolculuk) anlatıyoruz.
- Tür
- Rol yapma
- Çıkış yılı
- 2019
- Geliştirici
- Obsidian Entertainment
- Yayıncı
- Private Division
- Platformlar
- PC, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S, Nintendo Switch
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok
The Outer Worlds, Obsidian Entertainment'ın yaptığı, birinci şahıs bakışlı tek kişilik bir bilimkurgu rol yapma oyunu. Oyuncu, galaksinin en ucundaki koloniye giden bir koloni gemisinde yolda kaybolmuş, onlarca yıl sonra uyandırılmış bir yolcuyu canlandırır. Uyandığında Halcyon kolonisini çökertmekte olan bir komplo ortaya çıkar ve her şey, kolonide söz sahibi olan şirketlerin kâr hesapları üzerine kuruludur. Oyunun asıl cazibesi, kim olacağınıza siz karar verdiğiniz için hikâyenin bu kararlarla şekillenmesi. Konuyu burada daha fazla açmıyoruz; oyun, bir şirket kolonisinin tuhaf ve acımasız komedisiyle başlıyor ve bunu ciddiye alıyor.
Oyunun dünyası, Halcyon adlı bir yıldız sisteminde geçiyor: altı gezegen ve asteroit kümeleri var; yerleşimler ortak bir yönetim kuruluna bağlı şirket kasabaları olarak işletiliyor. Görsel dil, Art Nouveau, Vahşi Batı ve buhar-dizel punk karışımı; bu sayede oyun, Dünya'dan uzakta olmasına rağmen tanıdık bir şirket kasabası havası taşıyor. Oyunun esin kaynakları arasında Fallout oyunlarının yanı sıra Firefly ve Futurama anılıyor (Firefly, Futurama).
Nasıl oynanır?
Oyun, birinci şahıs bakışıyla oynanan bir rol yapma oyunu. Karakter yaratırken yetenek puanları dağıtırsınız; sonrasında her görevi birden fazla yoldan çözebilirsiniz. Konuşma sistemi bu yaklaşımın merkezinde: ikna, yalan ve gözdağı gibi yetenekler diyalog seçeneklerini açar ve bazen silahsız çözüme götürür. Silahlı çatışma da seçenek olarak duruyor; oyunda ateşli ve enerji silahları, çeşitli zırhlar ve kendi üstünlüklerine sahip yabani yaratıklar bulunuyor.
Oyunun yeni fikirlerinden biri "kusurlar" (flaws). Oyun, sizin neyde kötü olduğunuzu izliyor; örneğin sürekli bir canavar türünden zarar görüyorsanız, o canavara karşı kalıcı bir zayıflık kabul edip karşılığında hemen bir avantaj kazanabiliyorsunuz. İsteğe bağlı bir mekanik bu. Gemiye alabildiğiniz yoldaşlar da (aynı anda en fazla iki kişi) kendi yeteneklerine, görevlerine ve ideallerine sahip; onları desteklemek ya da kendi çıkarınıza kullanmak size kalmış. Gemi, "Unreliable" (Güvenilmez), oyunun üssü ve hızlı seyahat merkezi görevi görüyor.
Savaşta bir de "Taktik Zaman Genleşmesi" var: bir tuşla zamanı yavaşlatıp hedefinizi daha dikkatli seçebiliyorsunuz. Bu mekanik, aşağıdaki bölümde değineceğimiz gerçek bir fizik terimini oyun diline taşıyor.
Oyundaki bilim
The Outer Worlds bir bilim dersi olmak iddiasında değil; zaten mizahı ve toplum eleştirisi ağır basıyor. Yine de dayandığı fikirlerin çoğu gerçek bilimin ve mühendisliğin sorularıyla örtüşüyor. Hangisinin ne kadar gerçek olduğuna bakalım.
Zamanı yavaşlatmak: Taktik Zaman Genleşmesi
Zaman genleşmesi gerçek bir fizik olgusu; ama oyundaki kullanımı gerçekle neredeyse hiç örtüşmüyor. Özel görelilik'te, bir gözlemciye göre hareket eden saat, durağan saate göre daha yavaş işler. Etki hız arttıkça büyür ve ışık hızına yaklaşıldıkça zaman akışı sıfıra yaklaşır. Kanıtlar sağlam: kozmik ışınlarla gelen müonlar yaklaşık ışık hızının yüzde 98'inde yol aldığında, durağan müonlardan yaklaşık beş kat uzun yaşıyor; durağan bir müonun ömrü yaklaşık 2,2 mikrosaniye. 1971'de Hafele ve Keating atomik saatleri uçaklarla dünya çevresinde uçurdu ve ölçülen zaman farkları görelilik öngörüsüyle uyuştu. Genel görelilik'te ise kütleçekimi güçlü bölgelerde saatler daha yavaş işler; GPS uyduları bu yüzden sürekli göreli düzeltme gerektirir (genel göreliliğin testleri). Oyundaki mekanik ise farklı: dünya yavaşlıyor ama siz yavaşlamıyorsunuz. Gerçekte her gözlemci kendi saatini normal akıyor görür; "yalnızca çevremi yavaşlatayım" diye bir seçenek yok. Oyun bunu gerçek fiziğin bir yansıması olarak değil, nişan almayı kolaylaştıran bir oyun mekaniği olarak kullanıyor.
Uzun uyku ve uzak yıldızlar
Oyunun açılışı, koloni gemisinin yolcularının kriyouykuda (dondurulmuş uyku) uzun bir yolculuğa çıkmasına dayanıyor. Oyunun kurgusuna göre gemi, 2285'te Dünya'dan Halcyon'a yola çıktı, yolda kayboldu ve 70 yıl sonra 2355'te Halcyon'un çeperinde sürüklenirken bulundu. Halcyon'a ulaşmak ışıktan hızlı seyahat gerektiriyor. Bugün insanı donmuş hâlden sağlıklı biçimde uyandırmanın yolu bilinmiyor. Uzun uzay yolculukları için düşünülen fikir, metabolizmayı yavaşlatan kış uykusuna benzer bir durum (torpor); Mars görevleri için ele alınıyor ama henüz insanlarda bir uzay yolculuğu için denenmedi. Işıktan hızlı yolculuk ise bilinen fiziğin dışında: Alcubierre sürücüsü gibi kuramsal önerilere dayanıyor ve bugün için kanıtlanmış bir şey değil. En yakın yıldız sistemi Alpha Centauri bile yaklaşık 4,34 ışık yılı uzakta; NASA'ya göre Voyager 1 saniyede yaklaşık 17 kilometreyle gidiyor ve bu hızla oraya ulaşmak onlarca bin yıl sürerdi (Voyager sondaları).
Yeni dünyalar ve yaşam
Halcyon gibi çok gezegenli sistemler kurmaca olsa da gerçek gökbilimle örtüşen bir yanı var. NASA'ya göre doğrulanmış ötegezegen sayısı 6 bini aştı ve bunlar gaz devleri, Neptün benzerleri, süper Dünyalar ve kayalık gezegenler olarak sınıflanıyor (ötegezegenler). Sistemde asteroit kümeleri de bulunuyor (asteroitler); "Peril on Gorgon" adlı ek paket de bir asteroit üzerinde geçiyor. Oyundaki yabani canlılar tamamen kurmaca: bugüne kadar Dünya dışında yaşam bulunmuş değil. Aranan yerler arasında yüzey altı okyanuslu uydular öne çıkıyor (Europa gibi).
Şirket kolonileri, gerçek yaşam desteği
Oyundaki kolonilerde nefes almak, su içmek ve yiyecek bulmak şirketlere bağlı bir hizmet. Gerçek uzay yaşamında bu bir mühendislik sorunu: NASA'nın duyurularına göre Uluslararası Uzay İstasyonu'nda atık suyun yaklaşık yüzde 98'i geri kazanılıyor ve Mars yolculukları için en az bu oranın şart olduğu hesaplanıyor. Kısaca oyun, "kim ödüyor" sorusunu eğlenceli biçimde soruyor; "nasıl üretilir" sorusunu ise bilerek atlıyor. Bu kavram için yaşam destek sistemi sayfasına bakabilirsiniz.
Geliştirme hikâyesi, etkisi ve ödülleri
Oyunun yönetmenleri, ilk Fallout oyunlarının yaratıcıları Tim Cain ve Leonard Boyarsky. Cain 2011'de Obsidian'a katıldı; geliştirme Boyarsky'nin katıldığı Nisan 2016'da başladı. Take-Two'nun bağımsız yayın kolu Private Division projeyi Aralık 2017'de ilk yayın listesinin parçası olarak duyurdu ve oyunun ilk fragmanı The Game Awards 2018'de gösterildi. Aynı dönemde Microsoft Obsidian'ı satın alma sürecindeydi, ama proje bundan önce başlamıştı.
Oyun 25 Ekim 2019'da PlayStation 4, Windows ve Xbox One için çıktı. Epic Games Store ve Microsoft Store ile yapılan zamanlı münhasırlık anlaşması nedeniyle Steam sürümü 23 Ekim 2020'ye ertelendi. Nintendo Switch sürümü 5 Haziran 2020'de geldi; PlayStation 5 ve Xbox Series X|S için "Spacer's Choice Edition" 7 Mart 2023'te yayımlandı. Ek paketleri "Peril on Gorgon" (9 Eylül 2020) ve "Murder on Eridanos" (17 Mart 2021). Devam oyunu The Outer Worlds 2, 2025'te Obsidian ve Xbox Game Studios imzasıyla çıktı.
Oyun, genel olarak olumlu eleştiriler aldı; yazımı, karakterleri, seçim özgürlüğü ve sanat yönetimi övüldü, çatışması ise sıradan bulundu; Switch sürümü teknik sorunlarla eleştirildi. The Game Awards 2019'da "Yılın Oyunu" dahil dört dalda aday gösterildi, ödül kazanmadı. Buna karşılık yazarlık ekibi, 2019 Nebula Ödülleri'nde oyun yazarlığı dalında ödül aldı ve oyun, New York Game Awards'ta "Yılın Oyunu" seçildi.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=z0kFrsjD6JY
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
The Outer Worlds PC (Steam; ilk çıkışta Epic Games Store ve Microsoft Store), PlayStation 4 ve 5, Xbox One ve Series X|S ile Nintendo Switch'te var. Steam'de iki sürüm bulunuyor: özgün oyun ve "Spacer's Choice Edition". Ücretli bir oyun; ek paketler de ayrıca ücretli satılıyor. Steam'in dil listesinde Türkçe yok: arayüz ve altyazı İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Almanca, İspanyolca, Japonca, Korece, Lehçe, Rusça, Brezilya Portekizcesi ve Basitleştirilmiş Çince; seslendirme İngilizce. Oyun diyalog ağırlıklı olduğundan İngilizce okumak önemli.
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Konuşmayla çözülen görevleri, seçimlerin bedelini ve hicivli bir uzay ortamını seven rol yapma oyuncularına uygun. Gezegenler arası serbest uçuş ya da fizik simülasyonu bekleyenler hayal kırıklığına uğrayabilir; oyun hikâyeye ve karakter gelişimine odaklanıyor. Daha geniş bir uzay rol oyunu için Starfield, yine hikâyeye yaslanan bir uzay macerası için Star Wars Outlaws var.
Benzer oyunlarTümü →
Starflight (1986): oynanışı ve oyundaki gerçek yıldız türleri, ötegezegen bilimiBinary Systems1986 · PC (MS-DOS), Amiga, Commodore 64, Atari ST, Macintosh, Sega Mega Drive/Genesis
Star Control II: oynanışı ve oyundaki gerçek ötegezegen, Venüs, Altın Plak bilimiToys for Bob (Fred Ford, Paul Reiche III)1992 · MS-DOS, 3DO, PC (Steam'de Star Control I and II paketi); açık kaynaklı The Ur-Quan Masters (Windows, macOS, Linux)
Phantasy Star (1987): oynanışı ve oyundaki gerçek Algol yıldızı, çift yıldız bilimiSega1987 · Sega Master System, Nintendo Switch (SEGA AGES); ayrıca Game Boy Advance, PlayStation 2 sürümleri
Xenoblade Chronicles X: oynanışı ve oyundaki gerçek ötegezegen, yıldız gemisi bilimiMonolith Soft2015 · Wii U, Nintendo Switch, Nintendo Switch 2
Star Ocean: The Second Story R: oynanışı ve oyundaki gerçek warp, ötegezegen bilimiSquare Enix, Gemdrops2023 · PC (Windows), PlayStation 4, PlayStation 5, Nintendo Switch, Nintendo Switch 2
Sea of Stars: oynanışı ve oyundaki gerçek gündönümü ve tutulma bilimiSabotage Studio2023 · PC (Steam, GOG), PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S, Nintendo Switch, Nintendo Switch 2, iOS, Android
























