Starfield: oynanışı ve oyundaki gerçek Alpha Centauri, yerçekimi, ötegezegen bilimi
Bethesda'nın uzay rol yapma oyunu Starfield, 1000'den fazla gezegeni ve gerçek yıldız komşumuz Alpha Centauri'yi kurguya taşır. Oyunu gerçek ötegezegen ve ışık hızı bilimiyle karşılaştırıyoruz.
- Tür
- Rol yapma
- Çıkış yılı
- 2023
- Geliştirici
- Bethesda Game Studios
- Yayıncı
- Bethesda Softworks
- Platformlar
- PC (Steam, Microsoft Store), Xbox Series X|S
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok (Steam mağaza sayfasında doğrulandı)
Starfield, Bethesda Game Studios'un geliştirdiği, Bethesda Softworks'ün 6 Eylül 2023'te yayımladığı bir uzay rol yapma oyunudur. Yönetmeni, Skyrim ve Fallout serilerinin de başındaki Todd Howard'dır. Oyun, 2330 yılında, insanlığın Güneş Sistemi'nden yaklaşık 50 ışık yılı yarıçaplı bir bölgeye, "Yerleşik Sistemler"e (Settled Systems) yayıldığı bir gelecekte geçer. Bu sayfada oyunu kısaca tanıtıyor, asıl ağırlığı ise oyunun dokunduğu gerçek bilime veriyoruz: Alpha Centauri'nin gerçek yapısı, ötegezegenlerin çeşitliliği, yerçekimi farkları ve ışıktan hızlı yolculuk fikri.
Oyun ne anlatıyor?
Siz, adı ve geçmişi sizin seçtiğiniz bir karakteri oynarsınız. Hikâyenin merkezinde "Constellation" adlı bir kâşifler grubu yer alır. Oyunun bölgeleri arasında Alpha Centauri sisteminde kurulan New Atlantis, Akila City ve Neon gibi şehirler bulunur; siyasi tabloyu ise Birleşik Koloniler (United Colonies), Freestar Collective, House Va'ruun, Ryujin Corporation ve Crimson Fleet gibi gruplar çizer. Hikâyeyi sahne sahne anlatmayacağız; bilmeniz gereken, oyunun bir "uzayda Skyrim" gibi tanımlandığı ve ana hikâyeden bağımsız olarak keşfe, gezegen gezmeye, ticarete ve gemi inşasına geniş yer verdiğidir.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=uMOPoAq5vIA
Nasıl oynanır?
Starfield birinci ya da üçüncü kişi bakışıyla oynanır ve ağırlıklı olarak şu parçalardan oluşur:
- Karakter oluşturma: Beden tipi, görünüm, geçmiş (arka plan) ve özellikler seçilir. Yetenekler fiziksel, sosyal, savaş, bilim ve teknoloji olmak üzere beş ağaçta toplanır.
- Gezegen keşfi: İnişten önce gezegenleri ve asteroitleri tarayıp demir ya da lityum gibi doğal kaynaklarını görebilirsiniz. Oyunda 1000'den fazla gezegene inebilirsiniz; ayrıca sayısı belirtilmemiş uydu ve uzay istasyonu da vardır. Gezegen yüzeylerinin büyük kısmı yıldıza ve atmosfere bağlı olarak prosedürel (algoritmik) biçimde üretilir; ilgi çekici yerler ise elle tasarlanmış ya da düzenlenmiştir.
- Gemi inşası: Modüler bir sistemle gemiyi silah, tesis ve dekorla donatırsınız. Çatışmada güç dağıtımı yönetilir.
- Üs kurma: Konut ya da kaynak çıkarma amaçlı üsler (outpost) kurulabilir, mürettebat üyeleri buralara yerleştirilebilir. Her yoldaş karakterin kendine özgü yeteneği vardır.
- Zanaat ve araştırma: Eczacılık, yiyecek-içecek, üs geliştirme, ekipman ve silah olmak üzere beş araştırma dalı vardır.
- Yolculuk: Sistemler arası geçiş "Grav Drive" ile hızlı yolculuk (fast travel) üzerinden yapılır; gezegenler arası geçişte kesintisiz uçuş yerine yükleme ekranları kullanılır.
- Yeni Oyun+: Ana görev bittiğinde, paralel evren varyasyonlarıyla yeniden başlama imkânı vardır.
Oyun, ana göreve odaklanmanıza da gemi tasarlamaya, üs kurmaya ve gezegenleri gezmeye yönelmenize de izin verir.
Oyundaki bilim
Oyunun görsel tasarımı "NASApunk" olarak anılır: baş sanatçı Istvan Pely'nin kullandığı bu terim, gerçek uzay görevlerinde izlenebilen teknolojilerden esinlenen ama geleceğe taşınmış bir görünümü anlatır. Başka bir deyişle astronot kıyafetleri, gemi iç mekânları ve kokpitler uzay çağının mühendis estetiğini taşır. Asıl bilimsel karşılaştırma ise şu başlıklarda yapılabilir.
Alpha Centauri gerçekte nasıl?
Oyunun kurgusunda Alpha Centauri, insanlığın ilk yerleşim hedefi olarak anılır (2156); sistemdeki Jemison gezegeni de New Atlantis şehrine ev sahipliği yapar. Gerçek Alpha Centauri, Dünya'ya yaklaşık 4,344 ışık yılı uzaklıktaki üçlü bir yıldız sistemidir: Rigil Kentaurus (A, Güneş'e benzer G2V tipi), Toliman (B, turuncu cüce K1V tipi) ve Proxima Centauri (C, kırmızı cüce M6 tipi). Proxima Centauri 4,2465 ışık yılı ile en yakın üyedir ve Güneş'ten 20 binden fazla kat soluktur. Bugüne dek doğrulanmış gezegenler yalnızca Proxima çevresinde bulunmuştur: 2016'da keşfedilen ve yaşanabilir kuşakta yer alan Dünya boyutlu Proxima b ile 2025'te doğrulanan, Dünya'dan daha az kütleli Proxima d. Alpha Centauri A etrafında ise James Webb Uzay Teleskobu gözlemlerinde bir aday gezegen saptandı ve doğrulanması bekleniyor. Proxima aynı zamanda parlama (flare) etkinliği gösteren bir yıldızdır; yani çevresindeki bir gezegen ani parlamalara maruz kalabilir. Yani oyunun Jemison'ı kurgudur, ama "komşu yıldız sistemi" fikri ve Proxima b'nin varlığı gerçektir. Üçlü sistemin dinamiği için Üç cisim problemi gerçekten çözümsüz mü?, olası yaşanabilir uydular için Avatar'daki Pandora gibi yaşanabilir bir uydu olabilir mi? yazılarımıza bakın. Teleskop tarafı için James Webb Uzay Teleskobu sayfamız da yararlı.
Işıktan hızlı yolculuk
Oyundaki "Grav Drive", Yerleşik Sistemler'in etrafında 50 ışık yılına kadar yayılan bir bölgede yolculuğu mümkün kılan kurgusal bir buluştur. Bilinen fizikte ışık hızının aşılması mümkün değildir; bir ışık yılı, ışığın bir yılda aldığı yoldur. Dolayısıyla Güneş'in en yakın komşusuna bile bugünkü uzay araçlarıyla ulaşmak insan ömrünü aşan bir yolculuk gerektirir. Kuramsal çalışmalarda "warp" benzeri çözümler önerilmiştir ama negatif enerji gibi bugün var olmayan bileşenlere dayanır; ayrıntısı için Uzay Yolu'ndaki warp sürücüsü mümkün mü? sayfamıza bakın. Oyunun kendisi de gerçekçi uçuş yerine hızlı yolculuk menüsünü ve yükleme ekranlarını seçer; yörünge mekaniği ve gerçekçi uçuş süreleri oyunun merkezinde değildir. Bu tür fizik odaklı bir uçuş deneyimi arayanlar için Kerbal Space Program ve Orbiter daha uygun yapımlardır.
Gezegen çeşitliliği ve yerçekimi
Oyunda 1000'den fazla gezegen vardır ve yüzeyleri yıldıza ve atmosfere göre üretilir. Gerçek evren bu çeşitlilikte şaşırtıcı biçimde zengindir. NASA'nın verdiği sayıya göre bugüne kadar 6000'den fazla ötegezegen doğrulanmıştır; bilim insanları bunları dört ana türde toplar: gaz devleri, Neptün benzerleri, süper-Dünyalar ve karasal gezegenler; bunların alt türleri arasında mini-Neptünler de vardır. Yüzeyi erimiş lav gezegenlerinden Strafor kadar düşük yoğunluklu gezegenlere kadar şaşırtıcı örnekler bulunmuştur. Bu alandaki öncü görevlerden biri Kepler Uzay Teleskobu'dur. Oyunun bir diğer gerçekçi ayrıntısı, yerçekiminin gök cismine göre değişmesidir: oyunda yerçekimi, savaşı, zıplama ya da sıçrama yüksekliğini ve düşme hasarını etkiler. Fizikte yüzey yerçekimi kütleye ve yarıçapa bağlıdır; örneğin Mars'ın yerçekimi Dünya'nınkinin yaklaşık yüzde 38'idir. Gerçekte yerçekimine hava basıncı, sıcaklık ve radyasyon gibi etkenler de eşlik eder. Astronotların bu koşullarda giydiği kıyafetin ne kadar karmaşık olduğunu Uzay giysisi nasıl çalışır? sayfamızda okuyabilirsiniz.
Neyi basitleştiriyor?
Starfield'ın bilim sunumu bilinçli bir seçimdir: uzay, gerçekçi mesafe ve süreler üzerinden değil, keşif ve oyuncu özgürlüğü üzerinden kurulur. Yıldızlar arası mesafeler yükleme ekranlarına dönüşür; gezegenler arası yolculukta yörünge hesabı yapılmaz; karakterler kısa sürede onlarca farklı gezegende bulunabilir. Oyunun ağırlığı bilimsel kesinlikte değil, "uzay çağı hayalini yaşatmak"tadır. Bu da oyunu Outer Wilds ya da Kerbal Space Program gibi fizik odaklı yapımlardan ayırır; Starfield bilimi ağırlıklı olarak atmosfer olarak kullanır.
Geliştirme hikâyesi
Geliştirme, Bethesda'nın Fallout 4'ü Kasım 2015'te yayımlamasından sonra başladı. Oyun ilk kez E3 2018'de bir teaser ile duyuruldu; E3 2021'de iç oyun motorunda hazırlanmış bir fragmanla 11 Kasım 2022 çıkış tarihi açıklandı. Mayıs 2022'de çıkış 2023'ün ilk yarısına ertelendi; 8 Mart 2023'te kesin tarih 6 Eylül 2023 olarak duyuruldu. Oyun, Bethesda'nın 25 yılı aşkın sürede çıkardığı ilk yeni fikri mülkiyet (IP) oldu ve Creation Engine 2 adlı, prosedürel üretim için ağır biçimde değiştirilmiş bir motorla çalışır. Müziği Inon Zur besteledi.
Etkisi ve ödülleri
Starfield'ın ilk günleri rekor haberleriyle geçti: Bethesda'nın açıklamalarına göre Steam'de erken erişim döneminde 230 bini aşkın eşzamanlı oyuncu, 6 Eylül 2023'te Xbox üzerinde bir milyon eşzamanlı oyuncu görüldü. Şirket 7 Eylül 2023'te oyuncu sayısının altı milyonu, 19 Eylül'de on milyonu, 21 Aralık 2023'te on üç milyonu ve 19 Kasım 2024'te on beş milyonu aştığını duyurdu. Eleştirilerde oyunun dünya tasarımı, atmosferi ve müziği övüldü; PC sürümü Metacritic'te 100 üzerinden 85 aldı. Hikâyesi ve keşfin zaman zaman "boş" bulunması ile sık yükleme ekranları ise eleştirildi. 2023 Golden Joystick Ödülleri'nde Xbox Yılın Oyunu ödülünü, Steam Ödülleri'nde "En Yenilikçi Oynanış" ödülünü kazandı; The Game Awards 2023'te En İyi Rol Yapma Oyunu dalında aday oldu ve 2024'te BMI Film ve TV Ödülleri'nde en iyi müzik ödülünü aldı. İlk genişleme paketi Shattered Space'tir; Terran Armada adlı bir paket de çıkmıştır.
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Starfield PC (Steam ve Microsoft Store) ile Xbox Series X|S için çıkmıştır; Steam sürümünde Creation Kit adlı mod aracı ayrıca sunulur. Oyun ücretli bir yapımdır. Dil desteği: Steam mağaza sayfası İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Almanca, İspanyolca, Japonca, Lehçe, Brezilya Portekizcesi ve Basitleştirilmiş Çince desteğini listeler; Türkçe arayüz ya da altyazı listelenmemiştir. Seslendirme İngilizce, Fransızca, Almanca, İspanyolca ve Japonca dillerindedir.
Kimlere uygun? Benzer oyunlar
Starfield, keşif ve karakter geliştirmeyi seven, kendi gemisini tasarlayıp gezegenler arasında dolaşmak isteyen rol yapma oyuncularına uygundur. Gerçekçi fizik ve yörünge mekaniği arıyorsanız başka sayfalarımıza bakın: No Man's Sky sonsuz gezegen keşfini, Elite Dangerous Samanyolu'nun gerçek yıldız haritasını, Outer Wilds ise tek bir güneş sistemindeki fizik odaklı keşfi sunar. Daha geniş bir liste için en iyi uzay oyunları yazımıza göz atabilirsiniz.
Benzer oyunlarTümü →
Starflight (1986): oynanışı ve oyundaki gerçek yıldız türleri, ötegezegen bilimiBinary Systems1986 · PC (MS-DOS), Amiga, Commodore 64, Atari ST, Macintosh, Sega Mega Drive/Genesis
Star Control II: oynanışı ve oyundaki gerçek ötegezegen, Venüs, Altın Plak bilimiToys for Bob (Fred Ford, Paul Reiche III)1992 · MS-DOS, 3DO, PC (Steam'de Star Control I and II paketi); açık kaynaklı The Ur-Quan Masters (Windows, macOS, Linux)
Phantasy Star (1987): oynanışı ve oyundaki gerçek Algol yıldızı, çift yıldız bilimiSega1987 · Sega Master System, Nintendo Switch (SEGA AGES); ayrıca Game Boy Advance, PlayStation 2 sürümleri
Xenoblade Chronicles X: oynanışı ve oyundaki gerçek ötegezegen, yıldız gemisi bilimiMonolith Soft2015 · Wii U, Nintendo Switch, Nintendo Switch 2
Star Ocean: The Second Story R: oynanışı ve oyundaki gerçek warp, ötegezegen bilimiSquare Enix, Gemdrops2023 · PC (Windows), PlayStation 4, PlayStation 5, Nintendo Switch, Nintendo Switch 2
Sea of Stars: oynanışı ve oyundaki gerçek gündönümü ve tutulma bilimiSabotage Studio2023 · PC (Steam, GOG), PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S, Nintendo Switch, Nintendo Switch 2, iOS, Android
























