Out There: oynanışı ve oyundaki gerçek Ganymede, yaşam destek, Voyager bilimi
Out There, bilinmeyen bir galakside yakıt ve oksijen peşinde koşulan bir uzay hayatta kalma oyunu; Ganymede'den Voyager'a gerçek bilimle karşılaştırıyoruz.
- Tür
- Keşif / bulmaca
- Çıkış yılı
- 2014
- Geliştirici
- Mi-Clos Studio
- Yayıncı
- Mi-Clos Studio
- Platformlar
- PC (Windows, macOS, Linux), iOS, Android, Nintendo Switch
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok
Out There, Fransız bağımsız stüdyo Mi-Clos Studio'nun yaptığı, karakter yerine kaynak yönetimini öne çıkaran bir uzay hayatta kalma oyunu. Oyuncu, 22. yüzyılda Dünya'dan yola çıkmış bir astronotu yönetir: görev, kaynakları tükenen Dünya için Jüpiter'in uydusu Ganymede'de kaynak bulmaktır; ama uyku kabininden çıktığında gemi Güneş Sistemi'nin çok uzağında, bilinmeyen bir yerdedir. Eve dönmenin tek yolu galaksinin tanımadığı köşelerinde yakıt, oksijen ve gövde metali bulmak, yolda karşılaşılan yabancı uygarlıkların ne istediğini anlamaya çalışmaktır. Oyun mobilde başladı, sonra Steam'de "Ω Edition" adıyla genişletilmiş hâliyle yayımlandı. Bu yazı oyunun Steam'deki Ω sürümünü esas alıyor.
Çizgi roman havasındaki sanat tarzı, tekinsiz bir müzik ve hiçbir çatışma sahnesinin bulunmaması oyunun karakterini belirliyor. Düşman yok; düşman, uzayın kendisi: azalan yakıt, tükenen hava ve her atlayışta değişen bir harita. Hikâye üç yabancı uygarlığın çevresinde şekillenir ve dört farklı sona açılır; hangisine ulaşacağınız hangi tarafa yardım ettiğinize bağlıdır. Olay örgüsünü burada açmıyoruz, çünkü keşfin büyük kısmı tam da neyin neden olduğunu yavaş yavaş çözmekten geliyor.
Nasıl oynanır?
Oyunun iskeleti basit: elinizde bir gemi ve üç gösterge var. Yakıt yıldız sistemleri arasında atlamak için, oksijen yaşamak için, gövde ise geminin dayanıklılığı için harcanır. Haritada bir sonraki sistemi seçersiniz; atlayış yakıt yakar, her varışta bir dizi seçenekle karşılaşırsınız. Gezegenlere inip yüzeyi tarayabilir, madenlerden hidrojen, oksijen ve demir gibi malzemeler toplayabilirsiniz. Terk edilmiş gemileri soyabilir, içlerinden yeni parçalar çıkarabilirsiniz.
Malzemelerle gemiye teknoloji üretilir. Steam sayfasına göre oyunda on farklı gemi, on beş malzemeden üretilen yirmi yabancı teknoloji ve üç yüzün üzerinde metin tabanlı macera bulunuyor. Her oyunda galaksi yeniden üretildiği için aynı yol iki kez tekrarlanmaz. Bu rastgelelik oyunun hem cazibesi hem de eleştirilen yanı: basın yorumlarının bir kısmı "şansa fazla bağlı" derken, bir kısmı tam da bu yüzden her koşunun taze hissettirdiğini yazdı.
Metin macerası dediğimiz şey şu: bir olayla karşılaşırsınız, birkaç seçenek sunulur, sonucu bilmeden birini seçersiniz. Bir sinyale mi cevap vermeli, bir enkaza mı yanaşmalı? Bazı seçimler size teknoloji ya da yakıt getirir, bazıları geminizi ve havanızı götürür. Steam sayfasına göre yabancı canlıların dilini öğrenmek de oyunun bir parçası.
Oyundaki bilim
Out There "sert bilimkurgu" iddiasında değil; ama kullandığı malzeme gerçek uzay mühendisliğinin ve astronominin epey yakınından geçiyor. Hangi yanının doğru, hangisinin oyun uğruna eğilmiş olduğuna bakmak oyunu daha ilginç yapıyor.
Hedef neden Ganymede?
Oyunun açılışındaki görev Jüpiter'in uydusu Ganymede'e gidiyor ve bu seçim keyfî değil. NASA'ya göre Ganymede Güneş Sistemi'nin en büyük uydusu; Merkür gezegeninden ve Plüton cüce gezegeninden bile büyük. Kendi manyetik alanı olan bilinen tek uydu olması da onu ayırıyor: derinde manyetik alanı üreten metalik bir demir çekirdek, çevresinde kaya, onun çevresinde bir buz kabuğu bulunuyor. NASA'nın aktardığı verilere göre yüzeyin altında, belki Dünya yüzeyindeki tüm sulardan fazla su tutabilecek tuzlu bir okyanus olduğuna dair güçlü kanıtlar var; hatta buz ve okyanus katmanları "kulüp sandviçi gibi" üst üste dizilmiş olabilir. Uydunun seyrek bir oksijen atmosferi de var. NASA'nın Juno aracı Haziran 2021'de Ganymede'in yakın görüntülerini çekti. Daha ayrıntılı keşif için ESA'nın JUICE aracı 14 Nisan 2023'te Fransız Guyanası'ndan Ariane 5 ile fırlatıldı ve Temmuz 2031'de Jüpiter'e varması planlanıyor; Ganymede etrafında yörünge turu atacak. Oyun kurmaca bir geleceği anlatıyor, ama "Jüpiter'in uydularına kaynak aramaya gitmek" gerçek bilimin de en sıcak hedeflerinden biri. Jüpiter'e giden görevlerin tümü için Jüpiter görevleri sayfamıza bakabilirsiniz.
Yakıt, oksijen ve madencilik
Oyunun gezegenlerden hidrojen, oksijen ve demir toplatması "yerinde kaynak kullanımı" denen gerçek bir fikre dayanıyor: Dünya'dan her şeyi taşımak yerine gittiğin yerdeki malzemeden yararlanmak. Bunun uzaydaki ilk gösterimi Mars'ta oldu. NASA'nın Perseverance gezgininin taşıdığı MOXIE deneyi, Mars atmosferindeki karbondioksiti yaklaşık 800 °C'ye ısıtıp katı oksit elektrolizle oksijene ve karbonmonoksite ayırdı. Deney 20 Nisan 2021 ile Ağustos 2023 arasında 16 kez çalıştı, saatte en çok yaklaşık 12 gram oksijen üretti, toplamda 122 gram elde etti ve saflığı yüzde 98 ya da daha iyiydi. Rakam küçük görünüyor; ama NASA'nın tasarladığı insanlı görev ölçeği, MOXIE'nin 200 kat büyütülmüş bir sürümüyle saatte en az iki kilogram oksijen üretmeyi hedefliyor. Oyunda oksijen yüzde göstergesi olarak yavaşça azalıyor ve "bahçe gezegenlerinde" doluyor; gerçekte ise hava bir gezegende kendiliğinden hazır dolmaz, üretilir. Yani oyun, gezegenden oksijen "almayı" kolaylaştırıyor ama kaynağa bağımlılık fikrini doğru yakalıyor.
Gerçek yaşam destek sistemleri ise tersine çalışıyor: kapalı döngü. NASA'nın duyurularına göre Uluslararası Uzay İstasyonu'nda atık suyun yaklaşık yüzde 98'i geri kazanılıyor ve Mars yolculuklarının mümkün olması için en az bu oranın şart olduğu hesaplanıyor. Oyundaki gemi bu dengeyi kurmuyor; her şey tüketim ve ikmal üzerine. Bu bilinçli bir sadeleştirme. Yaşam destek kavramının kendisi için yaşam destek sistemi sayfasına bakabilirsiniz.
Uykuda yolculuk
Oyunun kahramanı "kriyonik" uykuda, yani dondurulmuş hâlde uzun bir yola çıkıyor. Bugün bir insanı donmuş hâlden sağlıklı biçimde uyandırmanın bilinen bir yolu yok. Uzay uzmanlarının Mars gibi uzun yolculuklar için düşündüğü fikir donma değil; vücudun metabolizmasını yavaşlatan, kış uykusu ve torpor denen uyku benzeri bir durum. Bu da henüz insanlarda uzay uçuşu için denenmiş bir teknoloji değil.
Ne kadar uzaktayız?
Oyun astronotu "galaksinin uzak bir köşesine" fırlatıyor ve her atlayış kısa sürüyor. Gerçek ölçekle kıyaslayın: en yakın yıldız sistemi Alpha Centauri yaklaşık 4,34 ışık yılı uzakta; sistemin en yakın üyesi Proxima Centauri 4,24 ışık yılında ve etrafında Proxima b gibi gezegenler dönüyor. NASA'ya göre 1977'de fırlatılan Voyager 1, Güneş'e göre saniyede yaklaşık 17 kilometre hızla gidiyor, 25 Ağustos 2012'de yıldızlararası ortama geçen ilk araç oldu ve 18 Kasım 2026'da Dünya'dan bir ışık günü uzaklığa ulaşacak (ayrıntısı haber sayfamızda). Bu hızla Alpha Centauri'ye varmak onlarca bin yıl sürerdi; kendi hesabımla yaklaşık 75 bin yıl. Oyundaki yıldız sistemleri arası atlayış bilimkurgu; solucan delikleri gibi kestirme yollar ise kuramsal bir fikir, kanıtlanmış bir şey değil (solucan delikleri sayfası).
Yabancı uygarlıklar ve gezegenler
Oyunun galaksisi her seferinde üretildiği için gezegen çeşitliliği geniş. NASA'ya göre bugüne kadar 6 binden fazla ötegezegen doğrulandı ve bunlar dört ana türe ayrılıyor: gaz devleri, Neptün benzerleri, süper Dünyalar ve kayalık gezegenler (ötegezegenler sayfası). Yabancı uygarlıklarla iletişim ise henüz yalnızca bir fikir: insanlık şu ana kadar yalnızca birkaç mesaj gönderdi. Voyager sondalarının her biri uzaylılara hitap eden, 30 santimetre çapında altın kaplama bir bakır disk taşıyor; üzerinde selamlar, müzik ve Dünya'dan görüntüler var. Oyunda yabancı canlıların dilini öğrenmeniz, böyle bir iletişimin ne kadar zor olacağını hatırlatan bir oyun mekaniği.
Geliştirme hikâyesi ve etkisi
Out There, 27 Şubat 2014'te iOS ve Android için çıktı. Daha sonra PC, Mac ve Linux için Steam'e geldi; Steam'deki "Ω Edition" 2 Nisan 2015 tarihini taşıyor. Nintendo Switch sürümü 2019'da çıktı. Mobilde yayımlandığında Metacritic'te iyi puan aldı; basın oyunun "hüzünlü atmosferini" ve kaynak yönetimini öve öve anlattı, şansa bağlı zorluğu ise sık sık sorun saydı. Mi-Clos Studio'nun sonraki oyunları arasında "Out There Chronicles" ve "Out There: Oceans of Time" var.
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Out There; Windows, macOS ve Linux için Steam'de, ayrıca iOS, Android ve Nintendo Switch'te oynanabiliyor. Steam'de ücretli satılıyor. Steam sayfasındaki dil listesinde Türkçe yok; oyun İngilizce, Fransızca, Almanca, İspanyolca, Rusça, Basitleştirilmiş Çince ve Brezilya Portekizcesi destekliyor. Oyun metin ağırlıklı olduğu için İngilizce okumak zorunlu; ama metinler kısa ve sade.
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Hızlı tempo, çatışma ya da ayrıntılı bir hikâye anlatıcısı bekleyenlere uygun değil. Ama kaynakları idare etmeyi, her kararın bedeli olduğu ve bir hatanın bütün koşuyu bitirebileceği oyunları sevenlere iyi gelir. Uzay yalnızlığını ve gizemi hissetmek isteyenlere de. Benzer duyguyu veren oyunlar arasında kısa süreli keşiflere dayanan Outer Wilds ve rastgele üretilen evreniyle No Man's Sky var; ikisi de Out There'dan çok farklı oynansa da ortak noktaları "bilinmeyene yolculuk" hissi.
Benzer oyunlarTümü →
The Turing Test: oynanışı ve oyundaki gerçek Europa, Turing testi, radyasyon bilimiBulkhead2016 · PC (Windows), Xbox One, PlayStation 4, Nintendo Switch
Deliver Us Mars: oynanışı ve oyundaki gerçek Mars çekimi, MOXIE bilimiKeokeN Interactive2023 · PC, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S
Deliver Us The Moon: oynanışı ve oyundaki gerçek helyum-3, Ay yüzeyi bilimiKeokeN Interactive2018 · PC, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S, Nintendo Switch
The Dig (1995): oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit, DART, mekik bilimiLucasArts1995 · PC (MS-DOS; Steam'de Windows ve Mac), Macintosh
Space Quest: oynanışı ve oyundaki gerçek uzay çöpü, zaman yolculuğu bilimiSierra On-Line (Mark Crowe, Scott Murphy)1986 · PC (DOS, Windows), Macintosh, Amiga, Atari ST, Apple II
The Expanse: A Telltale Series: oynanışı ve oyundaki gerçek Kuşak, sıfır yerçekimi bilimiTelltale Games, Deck Nine2023 · PC (Windows), PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S, Nintendo Switch (2026)
























