Nebogipfel kimdir? The Time Ships'in Morlock yoldaşı
Nebogipfel, Stephen Baxter'ın Wells'in Zaman Makinesi'ne yazdığı resmî devam romanında Zaman Gezgini'nin yoldaşı olan, Güneş'i kuşatan Dyson küresinin sakinlerinden gelişmiş bir Morlock'tur.
- Tür
- Diğer
- Geçtiği eser
- The Time Ships (1995)
- Yaratıcısı
- Stephen Baxter (adı H. G. Wells'in 1888 tarihli The Chronic Argonauts öyküsünden)
- İlk göründüğü yıl
- 1995
- Canlandıran
- Yok (romanın film ya da dizi uyarlaması bilinmiyor)
- Kitabı
- Sayfasını aç →
Nebogipfel kimdir? Nebogipfel, Stephen Baxter'ın 1995 tarihli The Time Ships romanında Zaman Gezgini'nin yoldaşı olan, çok uzak gelecekte yaşayan gelişmiş bir Morlock'tur. Baxter bu kitabı, H. G. Wells'in 1895 tarihli Zaman Makinesi adlı novellasının resmî devamı olarak yazdı. Nebogipfel, Wells'in kitabındaki yer altı yaratıklarının tam tersi bir yüz taşır: sakin, ahlak kaygısı olan ve zeki bir Morlock'tur. Romanın genel özeti ve okuma rehberi için The Time Ships sayfasına bakabilirsiniz.
Hangi eserlerde geçer?
Nebogipfel, Baxter'ın The Time Ships romanının karakteridir; kitap 1995'te HarperCollins tarafından yayımlandı ve Wells'in mirasçılarının izniyle, özgün eserin yüzüncü yılı anısına yazılmış resmî bir devam olarak sunuldu. Karakterin adı ise Baxter'ın icadı değil. Wells, Zaman Makinesi'nin ilk taslağı sayılan The Chronic Argonauts adlı öyküsünde Dr. Moses Nebogipfel adında bir mucit yaratmıştı. Öykü 1888'de, Royal College of Science'ın öğrenci dergisi The Science Schools Journal'ın nisan, mayıs ve haziran sayılarında yayımlandı. Orada Nebogipfel, Galler'deki küçük bir kasabaya gelen, zaman makinesi kuran gizemli bir adamdır.
Baxter bu ismi bilinçli bir selam olarak yeniden kullanıyor. Romanda Zaman Gezgini'nin nefret ettiği ilk adı Moses'tir ve bu da yine The Chronic Argonauts'a gönderme yapar. Yani Baxter, Wells'in 1888'deki ilk denemesinden aldığı adları yeni hikâyenin içine yerleştirmiştir. Ancak Baxter'ın Nebogipfel'i bir Morlock'tur ve 1888 öyküsündeki mucitle yalnızca adı paylaşır.
Hikâyedeki yeri
Wells'in kitabında Zaman Gezgini 802.701 yılında Eloi'lerle ve onları avlayan Morlock'larla karşılaşır. Eloi kadın Weena da bu hikâyenin içindedir. Baxter'ın devamı, gezginin Weena'yı kurtarmak için o yıla dönme çabasıyla ilerler. Yolculuk yalnızca tek bir geleceğe değil, birbirinden ayrılan birçok zaman çizgisine uzanır. Bu çizgilerden birinde Birinci Dünya Savaşı olağan süresinin çok ötesine geçer.
Gezgin, MS 657.208 yılında Nebogipfel ile karşılaşır. Nebogipfel İngilizceyi birkaç günde öğrenir ve gezginin yanında kalır. Kitapta Morlock'lar Wells'in vahşi, yer altında yaşayan sürüsü gibi değildir: Güneş'in etrafına çepeçevre bir Dyson küresi kurmuş, uygarlığı düşünce ve ideolojiye göre ayrışan topluluklara bölünmüş bir türdür. Bu dünyada insanlar kürenin Güneş'e bakan iç yüzeyinde, Morlock'lar ise dış kabukta yaşar. Nebogipfel ayrıca gezginin yayımlanmış anlatısının tarihi değiştirdiğini ve Eloi–Morlock çatışmasını önlediğini söyler.
Nebogipfel yolculukta yalnızca bir rehber değil, teknik bir yardımcıdır. Zaman makinesini onarır ve değiştirir, makinenin çalışması için gereken plattnerit yakıtının bulunmasına yardım eder.
Bu bölüm eserin sonunu da anlatır.
Romanın ilerleyen bölümlerinde Nebogipfel'in bilinci, kitaptaki nanoteknolojik canlılarla (Evrensel Yapıcılar) temas yoluyla genişler ve onların devamı olan varlıklarla birlikte yerel tarihin ötesine açılır. Bu yapıcılar Güneş'in enerjisini toplayıp plattnerit tabanlı zaman araçları kurmayı, evrenin başlangıcına kadar yolculuk etmeyi hedefler. Kitabın sonunda gezgin, genç hâlindeki kendisine plattnerit örneğini veren kişinin aslında kendisi olduğunu anlar ve nedensellik döngüsü böylece kapanır.
Canlandıranlar
Baktığım kaynaklarda The Time Ships'in film ya da dizi uyarlaması anılmıyor; bu yüzden Nebogipfel'i perdede canlandıran bir oyuncu yok. Wells'in novellasının 1960, 1978 ve 2002 tarihli film uyarlamaları vardır, ancak bunlar Wells'in özgün eserine dayanır; Baxter'ın devamına değil. Nebogipfel bu nedenle yalnızca romanın sayfalarında yaşayan bir karakterdir.
Karakterin arkasındaki bilim
Nebogipfel'in dünyası birkaç gerçek bilimsel fikre dayanır; ancak hepsi kurgunun içinde serbestçe genişletilmiştir.
Dyson küresi
Fizikçi Freeman Dyson, 1960'ta Science dergisinde "Search for Artificial Stellar Sources of Infrared Radiation" başlıklı makalesini yayımladı. Dyson, fikrin ilham kaynağı olarak Olaf Stapledon'un 1937 tarihli Star Maker romanını gösterdi. Önemli bir ayrıntı: Dyson'ın kendisi katı bir kabuk değil, bağımsız yörüngelerde dolanan geniş bir nesne sürüsü düşünüyordu ve katı kabuğu mekanik olarak imkânsız buluyordu. Baxter'ın romanındaki sağlam kabuk bu yüzden kurgusal bir tercihtir. Bu tür bir yapı, yıldızın enerjisini emip farklı dalga boylarında kızılötesi olarak yeniden yayacağı için gökbilimciler böyle izleri arar. KIC 8462852 yıldızının 2015'te ortaya çıkan garip ışık değişimleri bir süre bu yönde yorumlandı ama sonraki analizler tozu daha olası açıklama olarak gösterdi. 2024'te Hephaistos Projesi, 1000 ışık yılı içinde yedi M cücesi adayını duyurdu; bunlar doğrulanmış değil ve başka açıklamaları da mümkündür. Kavramın ayrıntısı için Dyson küresi ve Kardaşev ölçeği sayfalarına bakabilirsiniz.
Dallanan zaman çizgileri
Romandaki dallanan geleceklere en yakın gerçek fizik, Hugh Everett III'ün 1957'de Princeton'daki doktora tezinde ortaya koyduğu çok dünyalar yorumudur. Bryce DeWitt bu yoruma 1970'lerde "çok dünyalar" adını verip yaygınlaştırdı. Yoruma göre kuantum ölçümlerinin her sonucu ayrı bir dalda gerçekleşir. Yorum fizikçiler arasında hâlâ tartışmalıdır ve ana özelliklerinden biri farklı dalların birbiriyle iletişim kuramamasıdır; yani dallar arasında zaman makinesiyle gezmek kurgunun eklediği bir şeydir. Yorumların karşılaştırması için Kuantum mekaniğinin yorumları ve zaman yolculuğu fiziği sayfaları var.
Plattnerit
Kitaptaki yakıtın adı gerçek bir mineralden gelir: plattnerit, kurşun dioksitin (PbO₂) beta kristal biçimidir ve adını Freiberg Maden Akademisi'nde metalurji profesörü olan Karl Friedrich Plattner'dan alır; ilk kez 1845'te tanımlanmıştır. Romandaki zaman yolculuğu özelliği ise tamamen kurgudur. Wells'in 1896 tarihli The Plattner Story öyküsünde Gottfried Plattner adlı bir öğretmen, bir kimyasal deney patlamasından sonra bir paralel dünyaya geçer. Baxter bu öyküyü Zaman Makinesi'ne bağlayan bir köprü kurar.
Kültürdeki etkisi
Nebogipfel, bir devam kitabının eski eserin karakterlerini yeniden yorumlama gücünü gösteren iyi bir örnektir. Wells'in Morlock'ları işçi sınıfının torunları olarak, yani sınıf ayrımının uç noktası olarak tasarlanmıştı: Eloi'ler üst sınıfın, Morlock'lar ise yer altında çalışmaya itilen işçi sınıfının soyundan gelir ve zamanla roller tersine dönmüş, Morlock'lar Eloi'leri besi hayvanı olarak kullanır hâle gelmiştir. Baxter bu sert tabloyu tek yanlı bırakmaz; Morlock'lara ayrı bir kültür, ahlak ve düşünce çeşitliliği verir. Nebogipfel bu bakışın yüzüdür.
The Time Ships 1995'te British Science Fiction Association Ödülü'nü, 1996'da John W. Campbell Memorial Ödülü'nü ve ayrıca Philip K. Dick Ödülü'nü kazandı. Baxter 1957'de Liverpool'da doğmuş İngiliz bir yazardır; matematik alanında Cambridge'de lisans, Southampton'da mühendislikte doktora yapmıştır ve 1995'te tam zamanlı yazarlığa geçmiştir. Yazarın diğer eserlerine Stephen Baxter, özgün yazarın dünyasına H. G. Wells sayfalarından ulaşabilirsiniz.
Nebogipfel'in hikâyesi Wells'in üç metnini birbirine bağlar: 1888'deki taslak, 1895'teki novella ve 1896'daki Plattner öyküsü. Wells'in iki gelecek insanını ve gezgini ayrıca Eloiler, Morloklar ve gezginin kendisini anlatan Zaman Yolcusu sayfalarında okuyabilirsiniz. Kitabın merkezindeki yıldızı Güneş sayfasında bulabilirsiniz.
Başka karakterlerTümü →
Horus kimdir? Nikopol Üçlemesi'ndeki şahin başlı tanrıLa Foire aux immortels (1980; La Trilogie Nikopol'ün ilk cildi)
Tepegöz kimdir? Dede Korkut'un Basat'a yenilen tek gözlü deviDede Korkut Kitabı (Kitâb-ı Dedem Korkut, yazıya geçişi 14.-15. yüzyıl)
Carthoris kimdir? John Carter'ın Marslı oğlu ve Helium prensiThe Gods of Mars (1913'te All-Story dergisinde tefrika, 1918'de kitap)
Issus kimdir? Barsoom'un Dor Vadisi tanrıçasıThe Gods of Mars (1913'te All-Story dergisinde tefrika, 1918'de kitap)
Azi kimdir? Cherryh'in Union'daki tasarlanmış insanlarıDownbelow Station (1981); Cyteen (1988)
Yatima kimdir? Diaspora'nın bedensiz matematikçi kahramanıDiaspora (1997)
















