21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Fırlatmalar

Starship 15. uçuşta yörüngeye çıktı: ilk kademe yakalaması iptal, gemi kuleye dönecek

SpaceX'in Starship'i 15. uçuşunda 26 Starlink V3 uydusunu bıraktı; ilk kademe yakalaması iptal edildi, gemi 22 saatlik uçuşun ardından kuleye dönmeyi deneyecek.

FırlatmalarSpaceX
Starship 15. uçuşta yörüngeye çıktı: ilk kademe yakalaması iptal, gemi kuleye dönecek

SpaceX, Starship'in 15. test uçuşunu 13 Kasım'da Teksas'taki Starbase üssünden gerçekleştirdi; roket 22.47 GMT'de (14 Kasım 01.47 TSİ) kalktı. Uçuşun asıl hedefi ilk kez hem Super Heavy ilk kademesini hem de Starship üst kademesini fırlatma kulesine geri döndürüp yakalamaktı. İlk kademenin yakalanması son anda iptal edildi ve ilk kademe Meksika Körfezi'ne indirildi. Üst kademe ise yörüngeye ulaştı ve 26 Starlink V3 uydusunu bıraktı. Gemi şu anda yörüngede ve kuleye dönüş denemesi için planlanan saati bekliyor.

İlk kademe neden kuleye dönmedi?

Kalkıştan yaklaşık 2,5 dakika sonra sıcak ayrılma gerçekleşti: üst kademe, ilk kademeden ayrılırken kendi Raptor motorlarını ateşledi. Ardından Super Heavy, Starbase'e dönüş için yön değiştirdi. Dönüş yaklaşık 6,5 dakika sürecekti, ancak yakalama denemesi gerçekleşmedi. SpaceX'in yayın sunucusu Dan Huot, ilk kademenin bir rehberlik ve seyrüsefer sorunu algıladığını ve yakalamayı kendi kendine iptal ettiğini söyledi. Araç yedek planına geçerek kıyıdan uzakta suya indi. Spaceflight Now'ın aktardığına göre ilk kademe suya çarpmadan hemen önce patladı.

Bu, SpaceX'in "üçüncü sürüm" (V3) Super Heavy'yi yakalamaya yönelik ilk denemesiydi. Şirket daha önce eski sürüm ilk kademelerden üçünü kuleye geri almış, bunlardan ikisini sonraki uçuşlarda yeniden kullanmıştı. Yeni, daha büyük ilk kademenin kule kollarına dönüşü ise henüz hiç başarılmadı.

Üst kademenin motorları ayrılmadan sonra çalışmayı sürdürdü; ilk yanma kalkıştan sekiz dakikanın biraz üzerinde bitti. Yaklaşık 20 saniyelik ikinci bir yanma, aracı kalkıştan 26 dakika 10 saniye sonra yaklaşık 275 kilometre yükseklikteki alçak Dünya yörüngesine yerleştirdi. Huot yayında, yörüngeye girişin hedeflendiği gibi olduğunu belirterek Starship'in Dünya çevresinde ikinci kez yörüngede olduğunu söyledi. İlk yörünge uçuşu 28 Eylül'deki 14. uçuştu; o uçuşta bir motor arızası aracın erken dönmesine yol açmış, gemi yaklaşık üç saat sonra Pasifik'e inmişti.

Starlink V3 uyduları kalkıştan 35 dakika sonra başlayan ve 42 dakika süren bir sürede bırakıldı. SpaceX'in görev özetine göre bu yeni küme takımyıldıza yaklaşık bir terabitlik veri kapasitesi ekleyecek; bu miktar, Falcon 9 ile yapılan on V2 Starlink fırlatmasının kapasitesine denk geliyor. Uydulardan üçü, bırakıldıktan sonra geriye dönüp geminin ısı kalkanı karolarını ve diğer donanımını görüntülemek için kamerayla donatılmıştı. Bu görüntüler, geminin eve dönüp dönemeyeceğine karar verecek mühendislerin ana verilerinden biri.

Gemi için sıra kulede

Planlanan uçuş yaklaşık 22 saat sürüyor ve gemi Dünya'nın çevresini 14 kez dolaşacak. SpaceX, geminin Starbase'e dönüşünü yalnızca yeniden girişte, son iniş yanmasında ve kuleye yaklaşmada kritik olan sistemlerin sağlıklı olduğu doğrulanırsa gerçekleştireceğini duyurdu. Görev zaman çizelgesinde erken Pasifik inişi için üç çıkış noktası ayrıldı: uyduların bırakılmasının bitişinden 10 dakika sonra, kalkıştan 7 saat 15 dakika sonra ve 20 saat 41 dakika sonra. Gemi bu noktaların hepsini geçerse, yaklaşık 21 saat 36. dakikada 10 saniyelik bir yörüngeden çıkış yanması yapılacak ve atmosfere dalış yaklaşık 35 dakika sonra başlayacak.

Plan başarılı giderse gemi yaklaşık 21.17 GMT'de (15 Kasım 00.17 TSİ), kalkıştan yaklaşık 22,5 saat sonra Starbase'e dönecek. Kule yaklaşma sırasında güvenli bir yakalama mümkün görünmezse gemi için Meksika Körfezi'nde ayrı bir acil iniş bölgesi belirlenmiş durumda. Bu yazı hazırlanırken geminin dönüş kararı ve sonucu belli değil.

Neden önemli?

Üst kademenin kuleye dönüşü, Starship'in tam ve hızlı yeniden kullanılabilir bir araç olma hedefindeki en zor adımlardan biri; bugüne kadar hiçbir Starship gemisi yakalanmadı, hepsi okyanusa indi. SpaceX bu yeteneği hem yeni nesil Starlink uydularını yüksek sayıda fırlatmak hem de Ay ve Mars hedefleri için gerekli görüyor. NASA da Starship'i Artemis programının insanlı Ay iniş araçlarından biri olarak seçti; Orion ve Artemis III astronotlarıyla yapılacak Dünya yörüngesi gösterim görevinin 2027 yazında uçması planlanıyor.

Açık soru şu: ilk kademedeki rehberlik sorunu bir yazılım ayarıyla mı çözülecek, yoksa donanımla mı ilgili? SpaceX bunu henüz ayrıntılı açıklamadı. Geminin sonucu da bir sonraki uçuşun kapsamını belirleyecek: kule yakalaması başarılı olursa, sıradaki adım aynı uçuşta iki aracın da başarıyla geri alınması olacak.

Bu haberi nasıl buldunuz?

İlk oyu siz verin

Google'da haber kaynağınızı Uzay Gündem olarak seçmek için tıklayın

Yorumlar

İlk yorumu siz yazın.

Yorumlar okurlarımıza aittir. Hakaret, nefret söylemi ve reklam içeren yorumlar yayımlanmaz.

İlgili haberler

  1. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  2. Vulcan soruşturması: ULA kaybın nedenini BE-4 motorlarına yakıt akışında arıyor
  3. Çin'in Origin programı başladı: dört Pathfinder-1 uydusu 600 kilometre yörüngede
  4. Ariane 6 en güçlü haliyle 36 Amazon Leo uydusu taşıyacak: VA271 en erken 23 Kasım'da
  5. ULA'nın Vulcan roketi 40 Amazon Leo uydusunu kaybetti: ilk tam görev kaybı
  6. Rocket Lab Electron'un 100. fırlatmasını yaptı: Japon radar uydusu YAMATSUMI-II yörüngede

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  4. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi
  5. NASA'nın saha ekibi Arizona'da krater, lav mağarası ve kül tarlasında Ay ile Mars'a hazırlandı
  6. Ölmekte olan yıldızda son termal darbenin izi: ALMA dev bir gaz halkası ve kum saati buldu

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Son yorumlar

  1. Ay'a iniş yeri seçiminde yapay zekâ: Ohio State'ten LUMINA görev planlamacılarına yardım edecekosman çelebi: Genç araştımacı fizikçi ve yapay zeka doktora öğrencisi Gökçe İnal'ı bu değerli çalışmalarından dolayı kalben…

Sıradaki fırlatmalarTümü →

Son haberler

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor14 saat önce

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar