Dragon bugün istasyondan ayrılıyor: damar, tümör ve mikrop örnekleri Dünya'ya dönüyor
NASA, SpaceX'in 35. ikmal görevinin Dragon kapsülünün istasyondan ayrılışını bugün Türkiye saatiyle 19.05'ten itibaren yayınlayacak; suya iniş en erken yarın 09.50'de.

NASA, SpaceX'in 35. ticari ikmal görevinin (CRS-35) Dragon kapsülünün Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan ayrılışını bugün canlı yayınlayacak. NASA'nın medya duyurusuna göre Dragon, hava koşulları elverirse 18 Kasım Çarşamba günü Doğu Amerika saatiyle 11.05'te, yani Türkiye saatiyle 19.05'te Harmony modülünün uzaya bakan bağlantı noktasından ayrılacak. Ayrılma komutunu, SpaceX'in Kaliforniya'daki Hawthorne tesisindeki yer kontrolörleri gönderecek. Canlı yayın Türkiye saatiyle 18.45'te başlayacak ve nasa.gov/live üzerinden izlenebilecek.
Kapsül, Kaliforniya kıyısı açıklarına en erken 19 Kasım Perşembe günü Doğu Amerika saatiyle 01.50'de, yani Türkiye saatiyle 09.50'de suya inecek. NASA ve SpaceX hava tahminlerini izliyor; iniş bölgesindeki deniz koşullarına göre plan değişebilir. NASA suya inişi canlı yayınlamayacak, ancak güncellemeleri uzay istasyonu blogunda paylaşacak.
Video: https://www.youtube.com/watch?v=-jPQmjMWy9I
Dünya'ya dönen bilim
NASA'nın duyurusuna göre istasyondan binlerce libre yük dönüyor ve bunun önemli bir bölümünü yörüngede yürütülen araştırmaların örnekleri oluşturuyor. Duyuruda öne çıkarılan dört kalem şöyle:
- Üç boyutlu biyobaskıyla üretilmiş damar yapısı: Bilim insanları bu yapıyı damar yaşlanmasını ve kalp-damar hastalıklarını hem uzayda hem Dünya'da incelemek için kullandı.
- Dondurulmuş tümör organoidleri: Organoid, hücrelerden laboratuvarda büyütülen ve bir organın ya da tümörün bazı özelliklerini taklit eden minik doku kümesidir. İstasyonda tedavi edilen bu örnekler, kanser tedavilerini iyileştirmenin ve kişiselleştirilmiş tıbbı ilerletmenin yollarını aramak için incelenecek.
- Dondurulmuş mikrop örnekleri: Bilim insanları bunları, antibiyotiğe dirençli bakterilerin uzayda nasıl hayatta kaldığını, uyum sağladığını ve evrimleştiğini anlamak için analiz edecek.
- Bir aydınlatma sistemi: Uzay istasyonunda üç yılı aşkın süre kalan sistem, uzun süreli görevlerde astronotların uykusunu ve iyi oluşunu destekleme potansiyeli açısından denendi.
Bu örneklerin Dünya'ya inmesi önemli, çünkü donmuş doku ve mikrop örneklerinin ayrıntılı çözümlemesi yer laboratuvarlarındaki cihazlarla yapılıyor. NASA'nın ifadesiyle araştırmalar hem gelecekteki uzay keşfini ilerletebilir hem de Dünya'daki yaşamı iyileştirebilir.
Görevin kısa geçmişi
CRS-35 kapsülü 13 Ekim'de Türkiye saatiyle 13.33'te, Florida'daki Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri Üssü'ndeki Uzay Fırlatma Kompleksi 40'tan bir Falcon 9 roketiyle fırlatıldı ve 15 Ekim'de Harmony modülünün uzaya bakan bağlantı noktasına otomatik olarak kenetlendi. Mürettebat malzemeleri, bilim deneyleri ve ekipmandan oluşan 6.300 librenin (yaklaşık 2,9 ton) üzerinde yük taşıyordu. NASA'nın görev sayfasına göre bu yükün içinde iki öğrenci yapımı CubeSat uydusu da vardı.
Fırlatma duyurusunda yükün öne çıkan kalemleri arasında istasyonun güç sistemini tamamlayacak son çift açılır güneş paneli (IROSA) vardı. NASA'ya göre bu paneller araştırmalar, istasyon operasyonları ve istasyonun güvenli, kontrollü yörünge terki için kullanılabilir elektriği artıracak; astronotlar panelleri sonbaharda planlanan bir dizi uzay yürüyüşünde monte edecek. Aynı uçuşta mikro yerçekiminde yapay retina üretmeye yönelik donanım, ilaç testlerini büyük ölçekte ilerletmeyi hedefleyen üç boyutlu kalp dokusu modelleri, yeni bir cam türünün oluşumunu inceleyecek malzemeler ve Alzheimer, Parkinson ve multipl skleroz gibi sinir sistemini yıpratan hastalıklarda olası tedavi hedeflerini ortaya çıkarabilecek beyin organoidleri de istasyona gönderilmişti. NASA bunları, istasyonda yürütülen yüzlerce araştırmadan yalnızca bir örnek olarak tanıttı. Görevin fırlatılış ve varış sürecini daha önce anlatmıştık.
Sırada ne var?
Dragon ayrıldıktan sonra istasyon ekibinin bu araçla işi bitmiş olacak; asıl bilimsel iş ise yer laboratuvarlarında başlayacak. Suya iniş zamanı hava ve deniz durumuna göre kayabileceği için en güncel saat, NASA'nın istasyon blogunda duyurulacak. Sonuçların hangi dergilerde ve ne zaman yayımlanacağını NASA duyurmadı; damar, organoid ve mikrop örneklerinden ilk bulguların ne zaman çıkacağı şimdilik belli değil.
Bu haberi nasıl buldunuz?
İlk oyu siz verin

















