21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Fırlatmalar

SpaceX Starship'i ilk kez yörüngeden kuleyle havada yakaladı

Starship'in 15. test uçuşunda gemi, yaklaşık 22,5 saatlik yörünge yolculuğunun ardından Starbase'teki Mechazilla kollarına geri alındı; bu ilk gemi yakalaması oldu.

FırlatmalarSpaceX
SpaceX Starship'i ilk kez yörüngeden kuleyle havada yakaladı

SpaceX, Starship'in 15. test uçuşunda yörüngeden dönen üst kademeyi (gemiyi) Starbase'teki fırlatma kulesinin kollarıyla havada yakaladı. Şirketin kendi X hesabından yaptığı paylaşımlara göre gemi 14 Kasım'da Teksas'taki üsse döndü; "Mechazilla Starship'i yakaladı" duyurusu 21.21 GMT'de (15 Kasım 00.21 TSİ) geldi. Bu, bir Starship gemisinin ilk kez okyanusa inmek yerine kuleye geri alınması oldu.

Gelişme, önceki haberimizdeki açık sorunun cevabı: 13 Kasım'daki kalkıştan sonra gemi yörüngeye çıkmış ve 26 Starlink V3 uydusunu bırakmıştı, ancak kuleye dönüş kararı o sırada belli değildi. Geminin Dünya'nın çevresindeki 22,5 saatlik yolculuğu böylece yakalamayla sonuçlandı.

Dönüşün son dakikaları

SpaceX'in paylaşımları dönüşün aşamalarını da gösteriyor: Starship 20.58 GMT'de Dünya atmosferine yeniden girdiğini duyurdu, yaklaşık 21.18 GMT'de ise "eğimli dönüş manevrası ve son yaklaşma" aşamasına geçtiğini bildirdi. Üç dakika sonra yakalama açıklandı. Yani atmosfere yeniden girişin duyurulmasından yakalamaya kadar yaklaşık 23 dakika geçti. Geminin kolların arasına tam isabet etmesi gereken son yaklaşma, uçuşun en hassas kısmıydı.

"Mechazilla" lakaplı kule kolları, Super Heavy ilk kademesini daha önce üç kez yakalamıştı. Üst kademe ise farklı bir problemdi: yörünge hızıyla atmosfere giren araç ısı kalkanını taşımak zorunda, ardından motorlarını yeniden ateşleyip hassas biçimde konumlanmalı. Bugüne kadar hiçbir Starship gemisi yakalanmamış, hepsi okyanusa inmişti.

Neden önemli?

SpaceX'in uzun vadeli hedefi, hem ilk kademenin hem de geminin fırlatma noktasına dönüp kısa sürede yeniden uçurulduğu tam yeniden kullanılabilir bir sistem. Gemiyi okyanustan toplamak yerine kuleye geri almak, bu hedefin en zor adımlarından biri sayılıyor. Yakalama sonrası gemi ve ısı kalkanı incelenmeden aracın ne kadar hızlı yeniden uçabileceği söylenemez; Bu değerlendirme, SpaceX'in inceleme sonuçlarına bağlı.

NASA Yöneticisi Jared Isaacman, yakalamadan iki dakika sonra X'te SpaceX ekibini kutladı ve "Neredeyse büyü gibiydi" anlamına gelen "It was almost magic" ifadesini kullandı; paylaşımı Ay ve ABD bayrağı emojileriyle bitirdi. Isaacman bir gün önce, fırlatma için yaptığı paylaşımda Artemis III görevinde Starlink'in yörüngedeki kapasitesinden yararlanmayı dört gözle beklediklerini yazmıştı. Starship, NASA'nın Ay iniş sistemlerinden biri olarak seçildi; sitemizde daha önce aktardığımız plana göre Starship ve Blue Origin'in Blue Moon aracı 2027'de Orion'la Dünya yörüngesinde denenecek.

Fırlatmanın geri kalanı

Uçuşun tamamı kusursuz değildi. Daha önce yazdığımız gibi, Super Heavy ilk kademesinin kule yakalaması son anda iptal edildi ve ilk kademe kıyıdan uzakta suya indirildi. Bu, SpaceX'in V3 sürümü ilk kademeyi yakalamaya yönelik ilk girişimiydi ve sonuç alınamadı. İptalin nedeni konusundaki ayrıntılar henüz tam netleşmedi; bu nedenle ilk kademenin geri alınması hâlâ açık bir iş.

Gemi cephesinde ise önceki test uçuşuyla fark büyük. 28 Eylül'deki 14. uçuş yaklaşık üç saat sürmüş, gemi Pasifik'e inmişti. Bu kez uçuş yaklaşık 22,5 saat sürdü ve araç kuleye döndü. Starlink V3 uydularının bırakıldığı kümenin takımyıldıza yaklaşık bir terabitlik kapasite ekleyeceği daha önce SpaceX'in görev özetine dayanarak aktarılmıştı.

Sırada ne var?

Sıradaki soru, yakalanan geminin durumu: ısı kalkanı karoları yeniden girişi ne kadar sağlam atlattı ve gemi en az onarımla yeniden uçabilir mi? İkinci soru, ilk kademedeki sorunun yazılımla mı donanımla mı ilgili olduğu. Programın hedefi, aynı uçuşta ilk kademe ile geminin ikisinin de kuleye dönmesi; sonraki uçuşun kapsamı ve zamanı ise bu iki sorunun cevabına bağlı.

Bu haberi nasıl buldunuz?

İlk oyu siz verin

Google'da haber kaynağınızı Uzay Gündem olarak seçmek için tıklayın

Yorumlar

İlk yorumu siz yazın.

Yorumlar okurlarımıza aittir. Hakaret, nefret söylemi ve reklam içeren yorumlar yayımlanmaz.

İlgili haberler

  1. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  2. Vulcan soruşturması: ULA kaybın nedenini BE-4 motorlarına yakıt akışında arıyor
  3. Çin'in Origin programı başladı: dört Pathfinder-1 uydusu 600 kilometre yörüngede
  4. Ariane 6 en güçlü haliyle 36 Amazon Leo uydusu taşıyacak: VA271 en erken 23 Kasım'da
  5. ULA'nın Vulcan roketi 40 Amazon Leo uydusunu kaybetti: ilk tam görev kaybı
  6. Rocket Lab Electron'un 100. fırlatmasını yaptı: Japon radar uydusu YAMATSUMI-II yörüngede

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  4. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi
  5. NASA'nın saha ekibi Arizona'da krater, lav mağarası ve kül tarlasında Ay ile Mars'a hazırlandı
  6. Ölmekte olan yıldızda son termal darbenin izi: ALMA dev bir gaz halkası ve kum saati buldu

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Son yorumlar

  1. Ay'a iniş yeri seçiminde yapay zekâ: Ohio State'ten LUMINA görev planlamacılarına yardım edecekosman çelebi: Genç araştımacı fizikçi ve yapay zeka doktora öğrencisi Gökçe İnal'ı bu değerli çalışmalarından dolayı kalben…

Sıradaki fırlatmalarTümü →

Son haberler

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor14 saat önce

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar