Falcon Heavy ilk kez ABD'nin casus uydu kurumu NRO için uçtu

SpaceX'in ağır yük roketi Falcon Heavy, 1 Ekim 2026 gecesi Florida'dan ABD'nin casus uydu kurumu Ulusal Keşif Ofisi (NRO) için gizli bir görevle havalandı. NROL-97 adlı görev, NRO'nun Falcon Heavy'yi ilk kez kullandığı uçuş oldu. Roketin iki yan kademesi Cape Canaveral'a geri dönerken SpaceX, aynı gün yaptığı iki fırlatmayla birlikte ilk kez bir günde dört birinci kademe indirmiş oldu.

Fırlatma ayrıntıları

Falcon Heavy, NASA'nın Kennedy Uzay Merkezi'ndeki tarihi 39A fırlatma kompleksinden Doğu ABD yaz saatiyle 23.54'te (2 Ekim, TSİ 06.54) kuzeydoğu rotasıyla kalktı. Roketin merkez kademesi B1106 yepyeniydi ve bu görevde bilinçli olarak harcandı; yani kurtarılmaya çalışılmadı. Yan kademelerden B1104 ikinci, B1072 ise dördüncü uçuşunu yaptı.

İki yan kademe de kalkıştan birkaç dakika sonra, Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri İstasyonu'ndaki 1 ve 2 numaralı iniş alanlarına art arda indi; inişler bölgede güçlü sonik patlamalarla duyuldu. SpaceX, Cape Canaveral'daki kara inişlerini 40 numaralı rampanın yanındaki yeni LZ-40 alanına taşımaya başlamıştı; ancak Falcon Heavy'nin iki kademesini aynı anda indirebilmek için eski alanlar bu görevde yeniden kullanıldı. NRO, yük kaplamasının daha önce temmuzdaki NROL-95 görevinde de uçtuğunu açıkladı. Çoğu NRO görevinde olduğu gibi uydunun niteliği ve hedef yörüngesi hakkında kamuya bilgi verilmedi.

Yan kademelerin bir ay önceki görevi

Bu görevdeki iki yan kademe, yalnızca bir ay önce çok farklı bir yük taşımıştı. B1104 ve B1072, 30 Ağustos 2026'da NASA'nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu'nu fırlatan Falcon Heavy'nin yan kademeleriydi. Roman, gökyüzünün geniş alanlarını kızılötesinde tarayarak karanlık enerji, karanlık madde ve ötegezegenler üzerine veri toplamak için tasarlanan bir NASA teleskobu; Falcon Heavy'nin 13. uçuşuyla Kennedy'deki aynı 39A rampasından fırlatılmıştı. Bir ay içinde bir bilim teleskobundan gizli bir askerî uyduya geçiş yapan bu kademeler, SpaceX'in yeniden kullanım modelinin ulaştığı olgunluğu gösteriyor.

Falcon Heavy ve NRO

Falcon Heavy, birbirine bağlanmış üç Falcon 9 birinci kademesinden oluşuyor ve kalkışta toplam 27 Merlin 1D motorunu ateşliyor. İlk uçuşunu Şubat 2018'de yapan roket, NROL-97 ile 14. kez uçtu. Falcon Heavy genellikle çok ağır yükler ya da Dünya'dan uzak, yüksek enerjili yörüngeler gerektiren görevlerde tercih ediliyor.

NRO, ABD'nin keşif uydularını tasarlayan, inşa eden ve işleten kurum. Kurum bugüne kadar 22 Falcon 9 roketine yük bindirmişti; yani SpaceX, NRO için zaten düzenli fırlatma yapan bir şirket. NROL-97 ise ağır sınıf Falcon Heavy'nin ilk NRO görevi oldu. Görev aynı zamanda, 2025'te rekabetçi Ulusal Güvenlik Uzay Fırlatma (NSSL) Faz 3, Hat 2 sözleşmeleri kapsamında satın alınıp uçan ilk NRO fırlatması. Bu sözleşmeler, ABD'nin en kritik ulusal güvenlik yüklerinin hangi roketlerle fırlatılacağını belirliyor.

Bir günde üç fırlatma, dört iniş

NROL-97, SpaceX'in aynı gün içindeki üçüncü Falcon fırlatmasıydı. Şirket gün içinde önce Crew-13 görevini Florida'dan fırlatarak dört kişilik ekibi Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) göndermiş, ardından Kaliforniya'daki Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü'nden 130 yükün bulunduğu bir ortak yolculuk görevini yörüngeye taşımıştı. Crew-13 ve ortak yolculuk görevlerinin birinci kademeleri ile NROL-97'nin iki yan kademesi başarıyla inince SpaceX, tek bir günde dört birinci kademeyi kurtarmış oldu. Bu, şirketin bugüne kadarki en yoğun kademe kurtarma günü olarak kayıtlara geçti.

Neden önemli?

Falcon Heavy'nin ulusal güvenlik görevlerindeki rolü giderek büyüyor. ABD Uzay Kuvvetleri ve NRO, ağır ve hassas uyduları için uzun yıllar boyunca neredeyse yalnızca United Launch Alliance'ın roketlerine dayanmıştı. Faz 3 sözleşmeleriyle birlikte bu pazarda rekabet arttı ve SpaceX'in yeniden kullanılabilir roketleri, maliyet ve fırlatma sıklığı açısından öne çıktı. NROL-97'nin sorunsuz uçuşu, Falcon Heavy'nin bundan sonraki gizli görevlerde de daha sık görülebileceğine işaret ediyor.

Kısaca

• Falcon Heavy, 1 Ekim gecesi Kennedy'deki 39A rampasından NRO'nun gizli NROL-97 yüküyle kalktı.
• NRO, Falcon Heavy'yi ilk kez kullandı; roketin 14. uçuşuydu.
• Merkez kademe harcandı; bir ay önce Roman teleskobunu fırlatan iki yan kademe Cape Canaveral'a indi.
• SpaceX aynı gün üç fırlatma yaparak ilk kez bir günde dört birinci kademe indirdi.