Sophie Adenot iki haftada üç uzay yürüyüşüyle ISS dışında 19 saat geçirdi

ESA astronotu Sophie Adenot, Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki (ISS) görevi sırasında 15 günden kısa bir sürede üç uzay yürüyüşü gerçekleştirdi ve istasyonun dışında toplam 19 saat 42 dakika geçirdi. Avrupa Uzay Ajansı'nın 2 Ekim 2026'da yayımladığı yaklaşık dokuz dakikalık belgesel, bu yoğun iki haftayı ilk çıkıştan, Adenot'un ekibi yönettiği üçüncü yürüyüşe kadar adım adım anlatıyor.

İlk yürüyüş: inatçı cıvatalar

Adenot'un ilk uzay yürüyüşü 18 Ağustos 2026'da gerçekleşti. NASA astronotu Anil Menon ile birlikte istasyonun dışına çıkan Adenot, böylece uzay yürüyüşü yapan ilk Fransız kadın oldu. İkilinin görevi, istasyonla Houston'daki NASA kontrol merkezi arasındaki yüksek hızlı veri iletiminde kilit rol oynayan, arızalı Uzay-Yer anteninin (SGANT) değiştirilmesiydi.

Altı saati aşan çıkışta astronotlar arızalı anteni sökmeyi başardı; ancak sıkışan cıvatalar ve bağlantı elemanlarıyla uğraşmak beklenenden uzun sürdü ve yeni anteni takmaya zaman kalmadı. İş, bir hafta sonraki ikinci çıkışa bırakıldı.

İkinci yürüyüş: anten yerinde

25 Ağustos'ta Adenot ve Menon yeniden istasyonun dışındaydı. 6 saat 30 dakika süren çıkışta, istasyonun robot kolu Canadarm2 üzerinde çalışan astronotlar yedek anteni yerleştirip bağlantılarını yaptı. Böylece ilk yürüyüşte yarım kalan iş tamamlandı ve istasyonun yüksek bant genişlikli iletişim kapasitesi yeniden güvence altına alındı. Bu çıkış, ISS'in kurulumu ve bakımı için yapılan 283. uzay yürüyüşü olarak kayda geçti.

Üçüncü yürüyüş: EV1 olarak ekibin başında

Adenot'un üçüncü ve son çıkışı 1 Eylül'de, istasyon komutanı NASA astronotu Jessica Meir ile birlikte yapıldı. Bu kez Adenot, yürüyüşü yöneten birincil astronot anlamına gelen EV1 göreviyle dışarıdaydı. Tarihteki altıncı tümüyle kadınlardan oluşan uzay yürüyüşü olan bu çıkış 6 saat 49 dakika sürdü.

İkili, Harmony modülünün ön bağlantı noktasına, istasyona yanaşan araçların buluşma ve kenetlenme sırasında yön bulmasına yardımcı olan yeni bir retroreflektör yerleştirdi. Ayrıca istasyonun kafes yapısı üzerindeki yüksek çözünürlüklü bir kamerayı değiştirdi, istasyonun dış yüzeyinden mikrobiyolojik örnekler topladı, elektrik sistemleri ve bir spektrometre üzerinde de ilerleme kaydetti.

Yürüyüşün son bölümünde beklenmedik bir sorun yaşandı. NASA'ya göre Adenot'un eldiven ısıtıcı kablo demeti büyük olasılıkla takılarak sol omuz ekleminin hareketini kısıtladı. Meir sorunu saptayıp zamanında giderdi ve çıkış güvenle tamamlandı. Bu yürüyüş, ISS tarihinin 284. uzay yürüyüşü oldu; Meir için yedinci, Adenot için üçüncüydü.

εpsilon görevi ve Crew-12

Adenot, 13 Şubat 2026'da Florida'dan fırlatılan SpaceX Crew-12 göreviyle istasyona ulaştı. Dört kişilik ekipte NASA astronotları Jessica Meir ve Jack Hathaway ile Roscosmos kozmonotu Andrey Fedyaev de yer aldı. Fransız astronotun yaklaşık sekiz ay sürmesi planlanan görevi, 74. ve 75. Seferleri kapsıyor.

Görevin adı εpsilon. Matematikte küçük bir niceliği gösteren epsilon harfi, uzay uçuşunun büyüklüğü içinde tek bir astronotun küçük ama etkili katkısını simgeliyor. Gökbilimde ise bir takımyıldızın parlaklık sırasına göre beşinci yıldızı bu harfle anılıyor.

Helikopter pilotluğundan uzaya

1982'de Fransa'da doğan Sophie Adenot, havacılık ve uzay mühendisliği okulu ISAE-SUPAERO'da uçuş dinamiği üzerine eğitim aldı, ardından ABD'deki MIT'de insan faktörleri mühendisliği alanında yüksek lisans yaptı. 2005'te Fransız Hava Kuvvetleri'ne katıldı ve helikopter pilotu olarak görev yaptı. 2018'de Fransa'nın ilk kadın helikopter test pilotu unvanını aldı; 3 bin saati aşkın uçuş deneyimi biriktirdi.

ESA'nın 22 bin 500'ü aşkın başvurunun değerlendirildiği 2022 astronot seçiminde aday astronot olarak seçildi. Adenot, 1996 ve 2001'de uçan Claudie Haigneré'den sonra uzaya giden ikinci Fransız kadın.

Neden önemli?

ISS'in dış yüzeyinde yapılan bakım işleri, istasyonun güvenle çalışmayı sürdürmesi için hayati önemde. Değiştirilen anten istasyonun yerle bağlantısının omurgasını oluştururken, yeni retroreflektör istasyona gelecek kargo ve mürettebat araçlarının güvenli kenetlenmesine katkı sağlıyor. Toplanan mikrobiyolojik örnekler ise uzay ortamında canlılığın nasıl sürdüğüne dair araştırmalara veri sunacak.

Avrupa açısından bakıldığında, bir ESA astronotunun iki hafta içinde üç çıkış yapması ve sonuncusunda ekibi yönetmesi, Avrupa'nın insanlı uzay uçuşlarında edindiği deneyimin somut bir göstergesi.

Kısaca

• Sophie Adenot, 18 Ağustos, 25 Ağustos ve 1 Eylül 2026'da üç uzay yürüyüşü yaptı; toplam süre 19 saat 42 dakika.
• İlk iki çıkışta Anil Menon ile istasyonun Uzay-Yer anteni değiştirildi.
• Üçüncü çıkışta Jessica Meir ile retroreflektör ve kamera değiştirildi; Adenot EV1 olarak görev yaptı.
• Adenot, uzay yürüyüşü yapan ilk Fransız kadın.