Uzay Yolu IX: İsyan (Star Trek: Insurrection)

Uzay Yolu IX: İsyan (Star Trek: Insurrection), Uzay Yolu film serisinin dokuzuncu, Yeni Nesil kadrosunun üçüncü filmi. Kadronun üyelerinden Jonathan Frakes'in yönettiği 1998 yapımı film, Enterprise-E mürettebatının, barışçıl Ba'ku halkının gençleştirici özelliklere sahip gezegenini ele geçirmek için kurulan bir komployu keşfedince Yıldızfilosu'na karşı ayaklanmasını anlatıyor.

Fragman

Konusu

Android subay Data, barışçıl Ba'ku halkını gizlice gözlemleyen bir göreve geçici olarak atanmış. Ansızın arızalanan Data, Federasyon ile Son'a adlı bir türün ortak gözlem ekibinin varlığını Ba'ku'lara açık ediyor. Kaptan Picard emirlere uymayarak Data'yı kurtarmaya gidiyor ve onu onardıktan sonra Amiral Dougherty'nin Enterprise'ı bölgeden uzaklaştırmak istemesinden şüpheleniyor.

Ekip, gezegenin halkalarından yayılan "metafazik parçacıklar" sayesinde Ba'ku'ların neredeyse ölümsüz olduğunu öğreniyor. Enterprise mürettebatı da gezegende gençleşmenin etkilerini yaşıyor. Son'a'lar, Federasyon'un bir bölümünün desteğiyle Ba'ku'ları gezegenden zorla göç ettirip bu gençleştirici ışınımı toplamayı planlıyor. Picard, Federasyon'un ilkelerine ihanet ettiğini düşündüğü bu plana karşı mürettebatıyla birlikte ayaklanıyor.

Yapım

İlk Temas'ın ardından Paramount daha hafif bir ton istedi; daha neşeli olan Eve Yolculuk'un o güne kadar en çok kazanan Uzay Yolu filmi olması bu tercihi etkiledi. Senaryoyu, yapımcı Rick Berman ile birlikte geliştirdiği hikâye fikirlerinden yola çıkan Michael Piller yazdı. İlk taslaklarda Romulanlar vardı; Son'a ve Ba'ku üçüncü taslakta hikâyeye girdi. Filmin sonu test gösterimlerinin ardından yeniden düzenlendi.

İsyan, uzay sahnelerindeki efektlerin tamamen bilgisayarla üretildiği ilk Uzay Yolu filmi oldu; uzay gemilerinin fiziksel maketleri hiç kullanılmadı. Ba'ku köyü Kaliforniya'daki Lake Sherwood'da gerçek boyutlarıyla inşa edildi, ama kötü hava koşullarından zarar gördü. Voyager ve Derin Uzay Dokuz dizilerinin dekorları da yeniden düzenlenip kullanıldı. Müzikleri, seri için dördüncü kez beste yapan Jerry Goldsmith hazırladı. Kadroda Patrick Stewart ve Yeni Nesil oyuncularının yanında F. Murray Abraham, Donna Murphy ve Anthony Zerbe var.

Bilim ne diyor?

Filmin "gençleştirici halkalar" fikri tamamen kurgu, ama gezegen halkaları gerçek ve çok ilginç yapılar. Güneş Sistemi'nin en büyük ve en karmaşık halka sistemi Satürn'e ait. Bu halkalar, mikrometre boyutundan metrelerce büyüklüğe kadar değişen, neredeyse tamamen su buzundan oluşan ve az miktarda kaya içeren parçacıklardan oluşuyor. Halkalarda, içlerine gömülü küçük uyduların temizlediği boşluklar da bulunuyor. Kapaktaki fotoğraf, NASA'nın Cassini sondasının 2017'de Satürn ile halkaları arasındaki boşluktan geçtikten sonra gezegenin ufkunun üzerinden halkalara baktığı bir mozaik.

Filmdeki ışınımın insanları gençleştirmesi ise gerçek uzay biliminin tam tersi. NASA'nın İnsan Araştırma Programı, uzay radyasyonunu insanlı uzay uçuşunun en tehlikeli yönlerinden biri olarak tanımlıyor; uzun görevlerde radyasyondan korunmak, Ay ve Mars yolculuklarının en büyük sorunlarından biri.

Evrendeki yeri

İsyan, Yeni Nesil kadrosunun İlk Temas ile Nemesis arasındaki filmi. Serinin bütün yapımlarının sırası için Star Trek (Uzay Yolu) izleme sırası sayfamıza bakabilirsiniz.

Etkisi

Film 11 Aralık 1998'de gösterime girdi ve dünya genelinde 118 milyon dolar hasılat yaptı. Eleştiriler karışıktı: Patrick Stewart'ın performansı ve Jonathan Frakes'in yönetmenliği övüldü, ama pek çok eleştirmen filmi dizinin uzatılmış bir bölümüne benzetti. Satürn ve Hugo ödüllerine aday gösterilse de yalnızca genç oyuncu Michael Welch'e bir ödül getirdi.

Neden izlemeli?

İsyan, Yeni Nesil filmlerinin en hafif ve en iyimser olanı. Daha karanlık bir film olan İlk Temas'tan sonra, mürettebatın aile sıcaklığını ve dizideki havayı geri getiren bir macera sunuyor. Bir kaptanın, kendi kurumunun ilkelerine aykırı bulduğu bir emre karşı çıkıp çıkmaması gerektiği sorusu, Uzay Yolu'nun en sevilen temalarından birini, yani ilkeler uğruna doğru olanı yapmayı merkeze alıyor. Patrick Stewart'ın güçlü performansı ve Data'nın hikâyedeki önemli rolü, dizinin hayranlarını memnun edecek ayrıntılar.

Kısaca

• Yıl: 1998
• Yönetmen: Jonathan Frakes
• Senaryo: Michael Piller
• Süre: 103 dakika
• Müzik: Jerry Goldsmith
• Oyuncular: Patrick Stewart, Jonathan Frakes, Brent Spiner, LeVar Burton, Michael Dorn, F. Murray Abraham