Star Trek: Discovery

Star Trek: Discovery, Uzay Yolu'nu on iki yıllık bir aradan sonra televizyona geri getirdi ve yayın platformları çağında serinin yeniden büyümesini başlattı. 24 Eylül 2017'de başlayıp Mayıs 2024'te biten dizi, beş sezon ve 65 bölüm sürdü. İlk iki sezon Orijinal Seri'den yaklaşık on yıl önce geçerken, sonraki üç sezon mürettebatı dokuz yüz yılı aşkın bir sıçramayla 32. yüzyıla taşıdı.

Konusu

Bilim uzmanı Michael Burnham, bir anlık kararıyla Federasyon ile Klingon İmparatorluğu arasında savaşın başlamasına yol açar. Askerî mahkemede rütbesi sökülen Burnham, "spor sürücüsü" adlı deneysel bir itki sistemiyle donatılmış USS Discovery'ye gönderilir. İlk sezon Klingon savaşını ve Ayna Evren'deki bir macerayı anlatır. İkinci sezonda mürettebat yedi gizemli sinyalin ve "Kırmızı Melek" adlı bir figürün izini sürer; yolları Kaptan Christopher Pike yönetimindeki Atılgan ile kesişir.

Sezonun sonunda Discovery 32. yüzyıla atlar. Burada Federasyon'u "Yanış" adlı bir felaketin ardından parçalanmış bulur. Üçüncü sezonun sonunda kaptanlığa yükselen Burnham, dördüncü sezonda galaksiyi tehdit eden bir uzay anomalisiyle, beşinci ve son sezonda ise başkalarının da peşinde olduğu kadim bir gücü arayan bir yolculukla uğraşır.

Yapım ve oyuncular

Diziyi Bryan Fuller ve Alex Kurtzman yarattı. Fuller yaratıcı anlaşmazlıklar yüzünden erken ayrıldı; yerine gelen Gretchen J. Berg ile Aaron Harberts ikinci sezonda görevden alındı ve dizinin yönetimini Kurtzman, üçüncü sezondan itibaren de Michelle Paradise ile birlikte üstlendi. Geminin adı üç kaynaktan geliyor: 2001: Bir Uzay Destanı'ndaki Discovery One, NASA'nın uzay mekiği Discovery ve Uzay Yolu'nun özündeki keşif duygusu. Çekimler Toronto'da yapıldı.

CBS diziyi yeni yayın platformu All Access'in lokomotifi olarak gördü; ABD ve Kanada dışında 188 ülkede ise dizi ilk üç sezon boyunca Netflix'te yayımlandı. Michael Burnham'ı Sonequa Martin-Green canlandırdı. Kadroda Doug Jones (Saru), Anthony Rapp (Paul Stamets), Mary Wiseman (Tilly), Wilson Cruz (Hugh Culber), Jason Isaacs (Lorca), Anson Mount (Pike) ve David Ajala (Book) vardı. Stamets ile Culber, Uzay Yolu dizilerindeki ilk açıkça eşcinsel çift oldu. Fuller, oyuncu seçimini uzaya çıkan ilk siyahi kadın Mae Jemison ile de konuştu.

Bilim ne diyor?

Discovery, bilimle bağını açıkça kuran bir dizi. Spor sürücüsünü geliştiren baş mühendis Paul Stamets, aynı adı taşıyan gerçek bir mantar bilimcisinden esinlendi. Dizideki fikir, evreni saran bir mantar ağı üzerinden anında yolculuk yapmak; bunun gerçek bir karşılığı yok. Ama ilk sezonda bu ağda gezinen dev canlının ilham kaynağı, gerçekten olağanüstü bir hayvan: tardigradlar. Boyları genellikle yarım milimetre kadar olan bu "su ayıları", kuruyup metabolizmalarını askıya alarak yıllarca dayanabiliyor. 2007'de FOTON-M3 göreviyle on gün boyunca uzay boşluğuna ve Güneş'in morötesi ışığına bırakılan tardigradların bir kısmı, yeniden sulandıklarında hayata döndü; boşluk tek başına, Güneş ışığından çok daha az öldürücü çıktı.

Üçüncü sezondan itibaren astrofizikçi Erin Macdonald dizinin bilim danışmanı oldu. Macdonald, her Uzay Yolu dizisinin bilimle kurgu arasındaki bir yelpazede durduğunu ve Discovery'nin "bilim tarafına çok daha yakın" olduğunu söyledi; senaryo odasından görsel efektlere kadar her aşamada bilimsel doğruluğu denetledi.

Sezonlar ve yan yapımlar

Discovery'nin sezonları farklı uzunluklarda: 15 bölümlük ilk sezon Eylül 2017-Şubat 2018, 14 bölümlük ikinci sezon Ocak-Nisan 2019, 13'er bölümlük üçüncü ve dördüncü sezonlar 2020-2022 arasında, 10 bölümlük beşinci ve son sezon ise Nisan-Mayıs 2024'te yayımlandı. İlk sezon tek bir uzun hikâye anlatırken sonraki sezonlar giderek daha bölümsel bir yapıya kaydı.

Dizi çevresinde bir yapımlar ağı da kuruldu. Kısa bölümlerden oluşan Short Treks, dizinin yan karakterlerine ve evrenin farklı köşelerine bakan küçük hikâyeler sundu. Bölümlerin ardından yayımlanan After Trek ve The Ready Room programları, oyuncular ve yapımcılarla sohbetler içeriyordu; The Ready Room'u üçüncü sezondan itibaren Yeni Nesil'in oyuncularından Wil Wheaton sundu. Michelle Yeoh'nun canlandırdığı Philippa Georgiou için önce bir yan dizi konuşuldu; karakter sonunda Ocak 2025'te Paramount+'ta yayımlanan Section 31 filminde başrole çıktı.

Etkisi

Dizinin ilk bölümü CBS'te yaklaşık 9,5 milyon kişi tarafından izlendi ve All Access tarihindeki en yüksek abone artışını getirdi. Discovery, Paramount+'ın ilk yılında platformun en çok izlenen dizisi oldu. Eleştirmenler özellikle Martin-Green'in performansını ve 32. yüzyıla sıçramayı övdü; dizi makyaj ve görsel efekt dallarında iki Emmy kazandı.

Discovery'nin asıl mirası açtığı kapılar: Pike, Spock ve Number One karakterlerine gelen ilgi Strange New Worlds'ü doğurdu; dizinin 32. yüzyılı ise 2026'da başlayan Starfleet Academy'ye sahne oldu. Kronolojideki yeri için Star Trek izleme sırası sayfamıza bakabilirsiniz.

Kısaca

• Yayın: 2017-2024
• Yaratıcılar: Bryan Fuller, Alex Kurtzman
• Sezon: 5 sezon, 65 bölüm (tamamlandı)
• Dönem: 23. yüzyıl (1-2. sezon), 32. yüzyıl (3-5. sezon)
• Oyuncular: Sonequa Martin-Green, Doug Jones, Anthony Rapp, Mary Wiseman, Wilson Cruz, David Ajala