Tacoma: oynanışı ve oyundaki gerçek Lagrange noktası, mikro yerçekimi bilimi
Tacoma, 2088'de Dünya–Ay arasındaki bir istasyonda geçen, Gone Home'un yapımcılarından bir keşif oyunudur. Oynanışını ve oyundaki Lagrange noktası, ağırlıksızlık, yaşam destek bilimini anlatıyoruz.
- Tür
- Keşif / bulmaca
- Çıkış yılı
- 2017
- Geliştirici
- Fullbright
- Yayıncı
- Fullbright, Serenity Forge
- Platformlar
- PC (Windows, macOS, Linux), Xbox One, PlayStation 4, Amazon Luna
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok
Tacoma, Gone Home'u yapan Fullbright ekibinin 2017'de çıkardığı bir keşif ve anlatı oyunudur. 2088 yılında, Dünya ile Ay arasındaki bir transfer istasyonunda geçer; oyuncu bomboş görünen istasyonu gezerek mürettebatın başına ne geldiğini kendi hızında çözer. Çatışma yoktur ve oyun bulmaca odaklı değildir; hikâye, istasyonun içindeki izlerden ve kaydedilmiş sahnelerden toplanır. Bu yazıda oyunun nasıl oynandığını, geliştirilme sürecini ve oyundaki Lagrange noktası, mikro yerçekimi, yaşam destek ve yapay zekâ fikirlerinin gerçek bilimle nasıl örtüştüğünü ele alıyoruz.
Tacoma ne anlatıyor?
Oyunun çerçevesi şöyledir: Venturis adlı bir şirket, Ay'a bağlantı sağlayan Tacoma istasyonundaki yapay zekâsını geri istemektedir ve oyuncu bu işi üstlenir. Altı kişilik ekip bir felaketle karşılaşmıştır; kriz, istasyonun oksijen tanklarındaki ve haberleşme düzeneğindeki hasarla başlar. Oyun, geliştiricinin anlatımına göre, istasyonun dijital gözetim sisteminin kaydettiği üç boyutlu sahnelerle çalışır: mürettebatın "ekolarını" izlersiniz, ileri ve geri sararsınız, odaları dolaşırsınız. Hikâyenin geri kalanını ve sonunu anlatmıyoruz; yalnızca bunun bir şirket, bir yapay zekâ ve mürettebatın birbirine güvenip güvenmediği üzerine kurulu bir yapı olduğunu söyleyelim.
Oyun kısadır: Steam sayfasında tahmini süre 2 ile 5 saat arasındadır.
Nasıl oynanır?
Tacoma, birinci kişi görünümünde oynanan bir keşif oyunudur; ama oyuncuya yalnızca nesneleri incelemekten fazlasını yaptırır:
- Kayıtları izleme: Bir bölüme girdiğinizde mürettebatın holografik sahneleri çalışır. Zamanı geri ya da ileri sarar, odalar arasında bir karakteri takip edebilirsiniz.
- Paralel hikâyeler: Her bölümde karakterler kendi hikâye çizgilerini izler; çizgiler ayrılır, birleşir. Hangisini izleyeceğiniz size kalmıştır.
- Nesneleri incelemek: Kapıları, çekmeceleri açar, notlara, e-postalara ve kişisel eşyalara bakarsınız. Bazen bir kapının şifresi bir sahnede gizlidir.
- Ağırlıksız ortam: İstasyonun bazı bölümlerinde ağırlıksız süzülerek hareket edersiniz; Eurogamer oyunu "kompakt bir sıfır yerçekimi ortamı" olarak tarif etti.
Oyun, çatışma ve bulmaca odaklı değildir; ilerleme hızını siz belirlersiniz. Steam sayfasına göre sonradan eklenen "yorum kipi" iki saatten uzun geliştirici sesli yorumu içerir.
Oyundaki bilim
Tacoma sert bilim kurgu iddiasında değildir; ama geçtiği ortamı ayrıntılı kurar ve bu ayrıntılar gerçek uzay mühendisliğiyle karşılaştırılabilir. Aşağıda neyin gerçeğe yakın, neyin kurgu olduğuna bakıyoruz.
Ay'a giden yolda bir istasyon: Lagrange noktası
Oyundaki istasyon, Dünya'nın L1 Lagrange noktasında yer alır. Lagrange noktaları, iki büyük cismin (örneğin Dünya ve Ay) çekimi ile dönmenin dengelendiği beş özel konumdur. L1, Dünya ile Ay'ı birleştiren çizgi üzerindedir ve Dünya'nın merkezinden yaklaşık 326.400 kilometre uzaktadır; bu, Dünya–Ay mesafesinin yüzde 84,9'una denk gelir. Oyunun ilk tanıtımında Dünya'dan 200 bin mil (yaklaşık 322 bin kilometre) uzakta denmesi gerçeğe yakın bir rakamdır. Ama L1 dengesiz bir noktadır: oraya konan bir cisim bozulmalara karşı kendiliğinden toparlanmaz, bu yüzden bir istasyonun konumunu sürekli düzeltmesi gerekir. Dünya–Ay L1'inde bugün oyundaki gibi bir istasyon yoktur; bu bir kurgudur. Ay'a olan mesafe ise haberleşmeye de yansır: Ay'ın ortalama mesafesi yaklaşık 1,3 ışık saniyesidir, yani bir sinyal Ay'a bir saniyeden biraz uzun sürede ulaşır. Ay görevleri için Artemis II sayfamıza bakabilirsiniz.
Ağırlıksızlık gerçekte yerçekimsizlik değildir
Oyunda karakterler istasyonun bir bölümünde süzülür. NASA'ya göre yörüngedeki astronotlar "sıfır yerçekimi"nde değil, mikro yerçekimi ortamındadır: yaklaşık 400 kilometre yükseklikte Dünya'nın çekimi yüzeydekinin yüzde 88,8'i kadardır. Astronotlar ve istasyon aslında sürekli serbest düşme halindedir ve Dünya'nın çevresinde saatte yaklaşık 28.000 kilometre hızla döner; bu yüzden "ağırlıksız" hissedilir. Oyunda ise bazı bölümlerde nesneler ve insanlar normal biçimde yere basar; gerçekte böyle bir çekim ancak yapının dönmesi gibi bir yöntemle sağlanabilir. Oyun bu ayrıntıyı bilimsel bir tartışma konusu yapmaz.
Oksijen, hasar ve yaşam destek
Oyunun merkezindeki kriz oksijenle ilgilidir. Gerçek bir istasyonda hava, yaşam destek sistemleri tarafından üretilir ve temizlenir: Uluslararası Uzay İstasyonu'nda Rus Elektron birimi suyu elektrolizle oksijene ve hidrojene ayırır, karbondioksit ise ayrı sistemlerle havadan alınır. Elektron birimleri sık sorun çıkarmıştır; bu yüzden mürettebatın yedek oksijen tüpleri ve katı yakıtlı oksijen üreteçleri vardır. İstasyona yönelik bir diğer tehdit enkaz ve mikrometeoroittir (mikrometeoroit). NASA'ya göre ISS, şimdiye kadar uçurulan en çok korunmuş uzay aracıdır; kritik bölümlerin 1 santimetreye kadar enkaza dayanması beklenir, 1 ile 10 santimetre arası enkaz ise küçük bir risk oluşturur. Oyundaki hasarın kaynağı hikâyenin bir parçası olduğu için ayrıntı vermiyoruz.
Yapay zekâ ve kriyouyku
Tacoma'nın yapay zekâsı ODIN, istasyonu yönetir ve mürettebatla konuşur. Gerçekte ISS'te benzer bir arkadaş vardı: Airbus ve IBM'in Alman Havacılık ve Uzay Merkezi (DLR) desteğiyle geliştirdiği, kafa biçimli CIMON, 29 Haziran 2018'de Falcon 9 ile istasyona gönderildi. Amacı astronotların iş yükünü ve stresini azaltmak ve eller serbest bir bilgi kaynağı olmaktır. ODIN'in aksine CIMON bir istasyonu yönetmez, yalnızca yardımcıdır.
Oyunda mürettebat için kriyouyku kapsülleri de vardır. NASA'nın SpaceWorks'ün önerdiği Mars yolculuğu "torpor" fikrini anlatan sayfası, tam kriyo-koruma ve geri döndürme işleminin hâlâ çok uzakta olduğunu, ama derin uyku benzeri, metabolizması yavaşlatılmış durumların tıbbın ilerlemesiyle mümkün hale geldiğini belirtir. Yani gerçekçi hedef, insanları dondurmak değil metabolizmayı düşürmektir. Benzer bir konu için The Outer Worlds sayfamıza da bakabilirsiniz.
Geliştirme hikâyesi
Tacoma, Fullbright'ın Gone Home'dan sonraki ikinci oyunudur. Geliştiriciler başlangıçta yine bir evde geçen benzer bir oyun düşünmüş, ama bunun ilk oyuna fazla benzediğini görüp hikâyeyi bir uzay istasyonuna taşımışlar. Sahneleri izleme fikri, seyircinin istediği oyuncuyu takip edebildiği "Sleep No More" adlı tiyatro deneyiminden ilham aldı. Oyun Aralık 2014'te The Game Awards'ta duyuruldu ve 2016 için planlandı; testçilerin geri bildirimi üzerine 2017'ye ertelendi ve oynanışın bir bölümü yeniden düşünüldü.
Oyun Ağustos 2017'de Windows, macOS, Linux ve Xbox One için çıktı; PlayStation 4 sürümü Mayıs 2018'de, Amazon Luna sürümü Ekim 2020'de geldi. Fullbright'ın kurucusu Steve Gaynor, oyunun Gone Home kadar satmadığını, bunun kısmen 2017'de çıkan oyun sayısının 2013'e göre çok fazla olmasından kaynaklandığını söylemiştir.
Etkisi ve ödülleri
Oyun çıkışında "genel olarak olumlu" eleştiriler aldı. Birçok eleştirmen oyunun kısalığına dikkat çekti; duygusal bağ kurma konusunda ise görüşler ayrıştı. PC Gamer 2017 ödüllerinde Tacoma'ya "En iyi mekân" ödülünü verdi, Game Informer onu 2017 macera oyunları ödüllerinde "En iyi grafik" seçti ve Eurogamer 2017'nin en iyi 50 oyunu listesinde 22. sıraya koydu. Eurogamer'dan Tom Phillips, oyunu kısa ama keyifli, "uzaydaki Gone Home'dan fazlası" diye tarif etti. Doğrulayabildiğimiz satış rakamı yok.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=tH6CFQy5cPI
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Tacoma PC'de (Windows, macOS, Linux) Steam'de, ayrıca Xbox One, PlayStation 4 ve Amazon Luna'da bulunur. Oyun ücretlidir (fiyat mağazaya ve döneme göre değişir).
Steam sayfasına göre arayüz dili İngilizce; ayrıca Fransızca, Almanca, İspanyolca, Japonca, Korece, Brezilya Portekizcesi, Rusça, İtalyanca ve Basitleştirilmiş Çince destekleniyor; seslendirme İngilizce. Türkçe arayüz ya da altyazı Steam'de yok. Konsol sürümleri için ayrı bir doğrulama yapamadık.
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Tacoma; hikâye, karakter ve atmosfer isteyen, çatışma aramayan oyunculara uygundur. Kısa süresi nedeniyle bir akşamda bitirilebilir. Benzer hava için Observation, uzayda iş yerinin tehlikelerini anlatan Hardspace: Shipbreaker ve bir kolonide geçen The Outer Worlds öne çıkar. Bilimle buluşan diğer uzay oyunları için en iyi uzay oyunları yazısına da bakabilirsiniz.
Benzer oyunlarTümü →
The Turing Test: oynanışı ve oyundaki gerçek Europa, Turing testi, radyasyon bilimiBulkhead2016 · PC (Windows), Xbox One, PlayStation 4, Nintendo Switch
Deliver Us Mars: oynanışı ve oyundaki gerçek Mars çekimi, MOXIE bilimiKeokeN Interactive2023 · PC, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S
Deliver Us The Moon: oynanışı ve oyundaki gerçek helyum-3, Ay yüzeyi bilimiKeokeN Interactive2018 · PC, PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S, Nintendo Switch
The Dig (1995): oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit, DART, mekik bilimiLucasArts1995 · PC (MS-DOS; Steam'de Windows ve Mac), Macintosh
Space Quest: oynanışı ve oyundaki gerçek uzay çöpü, zaman yolculuğu bilimiSierra On-Line (Mark Crowe, Scott Murphy)1986 · PC (DOS, Windows), Macintosh, Amiga, Atari ST, Apple II
The Expanse: A Telltale Series: oynanışı ve oyundaki gerçek Kuşak, sıfır yerçekimi bilimiTelltale Games, Deck Nine2023 · PC (Windows), PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S, Nintendo Switch (2026)
























