Star Wars: Knights of the Old Republic: oynanışı ve oyundaki gerçek Tatooine bilimi
BioWare'in 2003 tarihli rol yapma klasiği, Star Wars'ı dört bin yıl geriye taşır. Oyundaki iki güneşli Tatooine, hiperuzay ve ışın kılıcı gerçek bilimle karşılaştırıldı.
- Tür
- Rol yapma
- Çıkış yılı
- 2003
- Geliştirici
- BioWare
- Yayıncı
- LucasArts (özgün oyun); Aspyr (sonraki sürümler)
- Platformlar
- Xbox, PC (Windows, macOS), iOS, Android, Nintendo Switch
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok
Star Wars: Knights of the Old Republic (kısaca KOTOR), Kanadalı stüdyo BioWare'in geliştirdiği, LucasArts'ın yayımladığı rol yapma oyunudur. Hikâye, film serisindeki olaylardan yaklaşık dört bin yıl önce, Eski Cumhuriyet çağında geçer: Jedi Düzeni, acımasız Sith güçleriyle girdiği savaşta ağır kayıplar vermiştir ve oyuncu, bu karanlık dönemin ortasında yolu galaksiye düşen biridir. Bu sayfa olay örgüsünü açmaz; oyunun nasıl oynandığını, ne zaman ve nerede çıktığını, Türkçe desteği olup olmadığını ve asıl olarak Star Wars evreninin gerçek uzay bilimiyle buluştuğu yerleri anlatır. Seriye yeni başlayanlar için filmlerin ve dizilerin sırası Star Wars izleme sırası sayfasında.
Nasıl oynanır?
KOTOR, üçüncü şahıs bakışıyla oynanan, ekip temelli bir rol yapma oyunudur. Tek bir kahramanı değil, birkaç kişilik bir grubu yönetirsiniz; yol arkadaşlarınızın her biri kendi yeteneklerini ve kendi bakış açısını getirir, onlarla kurduğunuz ilişki ("etki" denen bir ölçüt) oyun boyunca değişir. Oyunun kuralları, Wizards of the Coast'un Dungeons & Dragons 3. sürümünden türeyen d20 sistemine dayanır. Yani ekranda gerçek zamanlı akan bir dövüş görsek de, arka planda her vuruşun, kaçışın ve yeteneğin sonucu sanal bir yirmi yüzlü zarla belirlenir. Dövüş turlara dayalıdır ve istediğiniz an oyunu duraklatıp ekibe yeni emirler verebilirsiniz.
Oyunun ayırt edici öğesi aydınlık ve karanlık taraf ölçüsüdür. Yaptığınız seçimler sizi Güç'ün bir tarafına doğru iter ve bu, hangi güçleri öğrenebileceğinizi, kimlerle yürüyebileceğinizi ve hikâyenin nasıl devam edeceğini etkiler. Işın kılıcı özelleştirmesi de oyunun bir parçasıdır: kılıcın rengini belirleyen kristalleri değiştirebilirsiniz (mavi, yeşil, turuncu, sarı gibi). Işın kılıçlarının gerçekte yapılıp yapılamayacağını merak ediyorsanız ışın kılıcı yazımıza bakabilirsiniz.
Gezegenler arası yolculuk, ekibin kullandığı yük gemisi Ebon Hawk ile yapılır. Oyunda Dantooine (Jedi Akademisi'nin bulunduğu dünya), Korriban (Sith Akademisi), Taris, Telos, Yavin, Nar Shaddaa, Tatooine gibi yerlere uğranır; Star Forge adlı uzay istasyonu da oyunun önemli mekânlarındandır. Her gezegen kendine ait görevlere, çatışmalara ve karakterlere sahiptir.
Oyundaki bilim
KOTOR bir "bilimsel kurgu" değil, "bilim-fantezi" evrenindedir: Güç, ışın kılıcı ve hiperuzay gerçek fiziğe uymaz. Yine de oyunun dayandığı fikirlerin bir kısmı gerçek astronomiyle şaşırtıcı biçimde örtüşür, bir kısmı ise bilimin tam ters yönündedir. İkisini ayıralım.
İki güneşli gökyüzü gerçek mi? Tatooine ve Kepler-16b
Oyunda uğradığınız yerlerden biri çöl dünyası Tatooine'dir. Star Wars'ın bu simgesel gezegeni iki güneşin altında durur; peki doğada böyle bir şey var mı? 2011'de NASA'nın Kepler uzay teleskobu, Kepler-16b'yi buldu: iki yıldızın etrafında dolanan ilk doğrulanmış gezegen. Kepler-16b Satürn boyutunda bir gaz devidir; yarısı gaz, yarısı kaya ve buzdan oluşur ve çift yıldızın etrafında yaklaşık 229 günde bir tur atar. Yüzeyi yaşam için çok soğuktur (yaklaşık −85 °C); ama yaşanabilir bölgenin dış kenarında yer aldığı için, bir gün onun etrafında dönen Dünya boyutunda bir uydunun yaşama elverişli olabileceği öne sürülmüştür. Bu tür gezegenlere "circumbinary" (çift yıldız çevresi) gezegen denir. Yani iki güneşli gökyüzü hayal gücünden değil, doğadan çıkmıştır; farkı şudur: oyundaki Tatooine bir kaya çölüdür, gerçek örneği ise sıcak bir çöl değil, soğuk bir gaz devidir. Ayrıntısı Tatooine gerçekte var mı? yazısında; Kepler'in kendisi ise Kepler Uzay Teleskobu sayfasında.
Hiperuzay ve ışık hızı
Ebon Hawk gezegenler arasında "hiperuzay"dan geçer. Gerçek fizikte bu mümkün değildir: özel göreliliğe göre kütlesi olan hiçbir şey ışık hızına ulaşamaz, çünkü hızlandıkça gereken enerji sınırsız artar. Bilimsel kurguda bunun etrafından dolanmanın bilinen yolları var: uzay-zamanın kendisini büküp aracı bir "kabarcığın" içinde taşıyan Alcubierre sürücüsü ve kısa yol açan solucan delikleri. Her ikisi de bugün yalnızca kuramsal tartışma konusudur; yapılabileceğine dair bir kanıt ya da gereken enerjiyi sağlayabilecek bir yöntem yoktur. Oyun bu yolculukların ayrıntısına girmez; mesafeler ve süreler hikâyenin hızına göre ayarlanır. Gerçekte en yakın yıldıza bile bugünkü araçlarla gitmek bir insan ömrünün çok ötesinde sürer; bu yüzden anlatının "galaksi komşu mahalle gibi" işlemesi en büyük bilim dışı kolaylıktır.
Zar atan evren: d20 ve olasılık
Oyunun d20 sistemi, kendi içinde küçük bir olasılık dersidir. Yirmi yüzlü zarda her yüzün gelme şansı eşit ve %5'tir; bir saldırının tutup tutmadığı bu rastlantıya, karakterin yeteneklerinden gelen bir ek eklenerek belirlenir. Gerçek bilimde de ölçümler rastlantı içerir; tek bir ölçüme değil, çok sayıda ölçümün ortalamasına güveniriz. Oyunun hissettirdiği şey bunun tam tersidir: tek bir zar atışı kritik bir sonucu belirleyebilir ve oyuncuya bu "şansın" adil olup olmadığı sorusu kalır. Bilim ise böyle tek atışlara değil, tekrarlanabilirliğe dayanır.
Işın kılıcı: durup duran ışık
Oyunun merkezindeki silah, ışın kılıcıdır ve onu özel kılan şey, belli bir uzunlukta "durmasıdır". Gerçekte ışık böyle davranmaz: bir lazer ışını yoluna çıkan bir şeye çarpana ya da dağılana kadar sonsuza doğru gider ve iki ışık demeti birbirine çarpmaz, birbirinin içinden geçer. Dolayısıyla iki ışın kılıcının birbirine vurup kıvılcım çıkarması fizik dışıdır. Oyun bunu, fantastik evrenin kabul edilmiş bir kuralı olarak bırakır; bilimsel bir açıklama sunmaya çalışmaz. Tartışmanın fizikçi tarafı ışın kılıcı yazımızda işleniyor.
Uzay istasyonu fikri
Star Forge, bir gezegen değil, devasa bir uzay istasyonudur. Gerçek hayattaki en büyük örnek, yörüngede dönen Uluslararası Uzay İstasyonu'dur; içindeki yaşamı ISS'in içi nasıl? yazısında okuyabilirsiniz. İstasyon fikri gerçektir; ama bir istasyonun fabrika gibi çalışıp gemi üretmesi, bugünkü teknolojinin çok ötesindedir.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=YixsKTtPNmc
Geliştirme hikâyesi
Oyunun yaratıcıları olarak, BioWare'den yazar Drew Karpyshyn ve tasarımcı James Ohlen anılır. Hikâyenin film serisinden bu kadar önceye yerleştirilmesi, yazarlara bilinen karakterlerin gölgesinden çıkıp kendi kahramanlarını ve çatışmalarını kurma özgürlüğü verdi. Oyun, önce Xbox için çıktı (2003 temmuz); bilgisayar sürümü aynı yılın kasımında geldi. Devam oyunu Knights of the Old Republic II: The Sith Lords ise farklı bir stüdyo olan Obsidian Entertainment tarafından yapıldı ve 2004'ün sonunda çıktı. Üçüncü bir oyun 2006'da iptal edildi; bu çaba daha sonra Star Wars: The Old Republic adlı çevrimiçi oyuna dönüştü (2011).
Etkisi ve ödülleri
KOTOR, çıktığı dönemde hem eleştirmenlerce hem ödül törenlerinde öne çıktı: Game Developers Choice Awards'ta yılın oyunu, BAFTA'da en iyi Xbox oyunu, Interactive Achievement ödüllerinde en iyi konsol ve bilgisayar rol yapma oyunu seçildi. Metacritic toplamında 93 puana ulaştı. Oyunun etkisi bugün de sürüyor: Aspyr Media, 2021'de Sony Interactive Entertainment ile birlikte yeniden yapımını duyurdu; yapım sonradan Saber Interactive'e devredildi. Bu yazının yazıldığı sırada yeniden yapımın çıkış tarihini doğrulayabildiğim bir kaynak yok.
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Oyun, 2003'te Xbox ve Windows için çıktı; sonra macOS (2004), iOS (2013), Android (2014) ve Nintendo Switch (2021, kasım) sürümleri geldi. Steam'de Windows ve Mac sürümü satılır; ücretli bir oyundur. Türkçe desteği yoktur: Steam sayfasına göre desteklenen diller İngilizce, Almanca, Fransızca, İspanyolca ve İtalyanca'dır. Oyun yoğun diyalog içerdiğinden, İngilizce okumakta zorlananlar için yorucu olabilir.
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Bu oyun; seçimlerin hikâyeyi etkilediği, diyaloğu bol, ekip yönetmeyi seven oyunculara uygundur. Grafikleri 2003'ün sınırlarını taşıdığı için bugünün standartlarıyla eski görünebilir; fakat hikâyesi ve karakterleri yıllardır hatırlanır. Mobil sürümleri sayesinde oyun telefonda da oynanabilir. Aynı evrende farklı bir deneyim arıyorsanız: uzay savaşını bir pilot gözüyle yaşamak için Star Wars: Squadrons, X-Wing ve TIE Fighter; ışın kılıcıyla dövüşen modern bir aksiyon macera için Star Wars Jedi: Survivor iyi seçeneklerdir.
Benzer oyunlarTümü →
Starflight (1986): oynanışı ve oyundaki gerçek yıldız türleri, ötegezegen bilimiBinary Systems1986 · PC (MS-DOS), Amiga, Commodore 64, Atari ST, Macintosh, Sega Mega Drive/Genesis
Star Control II: oynanışı ve oyundaki gerçek ötegezegen, Venüs, Altın Plak bilimiToys for Bob (Fred Ford, Paul Reiche III)1992 · MS-DOS, 3DO, PC (Steam'de Star Control I and II paketi); açık kaynaklı The Ur-Quan Masters (Windows, macOS, Linux)
Phantasy Star (1987): oynanışı ve oyundaki gerçek Algol yıldızı, çift yıldız bilimiSega1987 · Sega Master System, Nintendo Switch (SEGA AGES); ayrıca Game Boy Advance, PlayStation 2 sürümleri
Xenoblade Chronicles X: oynanışı ve oyundaki gerçek ötegezegen, yıldız gemisi bilimiMonolith Soft2015 · Wii U, Nintendo Switch, Nintendo Switch 2
Star Ocean: The Second Story R: oynanışı ve oyundaki gerçek warp, ötegezegen bilimiSquare Enix, Gemdrops2023 · PC (Windows), PlayStation 4, PlayStation 5, Nintendo Switch, Nintendo Switch 2
Sea of Stars: oynanışı ve oyundaki gerçek gündönümü ve tutulma bilimiSabotage Studio2023 · PC (Steam, GOG), PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S, Nintendo Switch, Nintendo Switch 2, iOS, Android
























