Into the Breach: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman yolculuğu, dev böcekler, DART bilimi
Into the Breach, dev böcek benzeri Vek'lere karşı üç mekâyı yönettiğiniz sıra tabanlı bir strateji oyunu. Zaman yolculuğu, dev canlıların fiziği ve gezegen savunması gerçek bilimle yan yana okunuyor.
- Tür
- Strateji
- Çıkış yılı
- 2018
- Geliştirici
- Subset Games
- Yayıncı
- Subset Games (mobil sürümde Netflix)
- Platformlar
- PC (Windows, macOS, Linux), Nintendo Switch, iOS, Android
- Türkçe dil desteği
- Arayüz ve altyazı Türkçe
Into the Breach, Justin Ma ile Matthew Davis'ten oluşan bağımsız stüdyo Subset Games'in FTL: Faster Than Light'tan sonraki ikinci oyunu. Sıra tabanlı bir strateji oyunu: uzak bir gelecekte insanlığı yok etmeye çalışan, "Vek" denen dev ve böcek benzeri yaratıklara karşı üç dev robotu (mekayı) yönetiyorsunuz. Mekaları kullanan pilotlar zamanda geriye gidebiliyor; bir savaş kaybedilirse içlerinden biri geçmişe gönderiliyor ve her şey yeniden deneniyor. Oyun 27 Şubat 2018'de Windows için çıktı, aynı yılın ağustosunda macOS ve Nintendo Switch sürümleri geldi, Linux sürümü nisan 2020'de yayımlandı. Temmuz 2022'de ücretsiz "Advanced Edition" güncellemesi ve Netflix'in yayımladığı mobil sürüm (iOS ve Android) eklendi. Bu sayfada oyunu kısaca tanıtıyor, ardından zaman yolculuğu, dev canlıların fiziği ve gezegen savunması gibi oyunun dokunduğu konuları gerçek bilimle karşılaştırıyoruz.
Nasıl oynanır?
Savaş alanı 8x8'lik küçük bir ızgara; her görevde elinizde üç mekâ, sınırlı sayıda tur ve bir hedef var. Oyunun ayırt edici yanı, düşmanın hamlesini önceden göstermesi: her Vek, sıradaki turda hangi kareye saldıracağını ekranda işaretliyor. Siz de mekalarınızı hareket ettirip saldırıları ya hedefi yok ederek, ya Vek'i başka bir yöne iterek, ya da araya girerek boşa çıkarıyorsunuz. Her turun sonunda yeni Vekler beliriyor; doğacakları kareyi bir birimle kapatırsanız onları engelleyebiliyorsunuz. Dolayısıyla oyun "kim daha güçlü" sorusundan çok "hangi hamle en az zararla sonuçlanır" sorusunu soruyor ve bu yüzden sık sık satrançla karşılaştırılıyor.
Asıl dert mekalarınızı değil, şehirleri korumak. Siviller ve binalar mekaları besleyen şebekeyi ayakta tutuyor; bir bina hasar görürse şebeke zayıflıyor, şebeke tükenirse o zaman çizgisini kaybetmiş sayılıyorsunuz. Bu kural, kolay yolu (bir binayı feda edip düşmanı hızlıca temizlemek) her seferinde ağır bir karara dönüştürüyor. Mekalar da sınırsız dayanıklı değil; hasar fazlaysa bir turu onarıma ayırmak gerekebiliyor. Düşmanı yok eden pilotlar deneyim kazanıp yeni yetenekler açıyor.
Oyun, ada ada ilerleyen bir yapıda. İlk adayı bitirdikten sonra sıradaki adayı siz seçiyorsunuz; her adanın kendine özgü koşulları var ve tehlikesi büyük olan yerler daha değerli ödül veriyor. Görevler önceden hazırlanmış haritalardan rastgele kurgulanıyor, yani her oyun biraz farklı. Kaybettiğinizde bir pilotu zamanda geriye göndererek baştan başlıyorsunuz; o pilot deneyimini ve yeteneklerini koruyor. Yeni mekâ takımları ve pilotlar, belirli hedefleri tamamladıkça açılıyor. 2022'deki Advanced Edition güncellemesi, geliştiricinin duyurusuna göre beş yeni takım, yedi yeni Vek, dört yeni pilot ve "Unfair" adlı daha zor bir mod getirdi; yeni içeriği isteğe bağlı olarak kapatmak da mümkün.
Oyundaki bilim
Into the Breach bir bilim simülasyonu değil; ama dayandığı üç fikir, yani zamanda geriye gitmek, devasa canlılar ve dışarıdan gelen bir yıkım tehdidi, gerçek bilimde ciddi karşılıkları olan konular. Hangisi gerçeğe yakın, hangisi bilerek sadeleştirilmiş, tek tek bakalım.
Zamanda geri gitmek: paradoks mu, dallanan zaman çizgileri mi?
Oyundaki zaman yolculuğu, kaybedilen bir savaşı yeniden denemenizi sağlıyor. Oyunun yazarı Chris Avellone, Rock Paper Shotgun'a verdiği röportajda zaman çizgilerinin nasıl oluştuğuna dair pilotların birbirinden farklı kuramları olduğunu, oyunun ise kesin bir cevap vermediğini anlattı. Bu kuramlardan biri, ilk "gedik" olayında zamanda ileri ve geri yayılan bir "takyon" patlaması yaşandığını ve bunun zaman çizgilerini böldüğünü söylüyor. Gerçek fizikte takyon, ışıktan hızlı giden varsayımsal bir parçacık; var olduğuna dair doğrulanmış bir deney yok ve ışıktan hızlı sinyal fikri, görelilik kuramında nedensellikle çelişiyor. Yani oyun, bilinen fiziğin sınırına bilerek yaslanıyor.
Genel görelilikte geriye gitmeye en yakın kavram "kapalı zamansal eğri", yani başladığı noktaya geri dönen bir evren çizgisi. Bu tür çözümleri 1937'de Willem van Stockum, 1949'da Kurt Gödel bulmuştu; ancak gerçek evrende var olup olmadıkları belirsiz, bazı fizikçiler bir gün kuantum kütleçekim kuramının bunları dışlayacağını düşünüyor. Rus fizikçi Igor Novikov'un 1980'lerin ortasında geliştirdiği "kendi kendiyle tutarlılık ilkesi" ise geçmişi değiştirecek her olayın olasılığını sıfır sayıyor: geriye giden biri geçmişi "bozamaz", yalnızca zaten olmuş olanın parçası olur. Into the Breach'te ise geriye gidince sonuç gerçekten değişiyor; bu yüzden oyun, her seferinde yeni bir zaman çizgisi doğduğu fikrine yaslanıyor. Bu fikir, Hugh Everett'in 1957'de önerdiği "çok dünyalar yorumu"yla karıştırılmamalı: o yorum, kuantum ölçümünün her olası sonucunun ayrı bir "dünyada" gerçekleştiğini söyler ve zaman yolculuğuyla ilgili değildir. Ayrıntılar için zaman yolculuğu fiziği ve çoklu evren sayfalarına bakabilirsiniz. Aynı "kaybedince başa dön" döngüsünü sinemada işleyen Yarının Sınırında, Rock Paper Shotgun'un oyun için yaptığı benzetmelerden biri.
Bina boyunda böcekler mümkün mü?
Vekler, böceklerden ve eklem bacaklılardan esinlenmiş dev yaratıklar. Gerçek dünyada böyle bir boyut iki nedenle zor. Birincisi, Galileo'nun 1638'de "İki Yeni Bilim" kitabında tarif ettiği kare-küp yasası: bir cismi her yönde iki kat büyüttüğünüzde yüzey alanı dört, hacmi ise sekiz kat artar. Kütle hacimle, kemiğin ya da kabuğun taşıma gücü ise kesit alanıyla orantılı büyüdüğü için aynı malzemeyle yapılmış dev bir canlı kendi ağırlığı altında ezilir; ısıyı dışarı atması da zorlaşır. Aynı yasa mekalar için de geçerli: bir makineyi büyütüp aynı ivmeyle hızlandırırsanız yüzeyine binen basınç boyutla birlikte artar, yani dev robotlar küçüklerine göre yapısal sorunlara daha yatkındır.
İkinci neden solunum. Böcekler oksijeni vücuda açılan ince borucuklarla (trake) büyük ölçüde pasif yayılma yoluyla alır; vücut büyüdükçe bu sistem yetersiz kalır. Yine de geçmişte epey iri böcekler yaşadı: yaklaşık 300 milyon yıl önce, Geç Karbonifer'de yaşayan Meganeura'nın kanat açıklığı 65-75 cm kadardı ve bilinen en büyük uçan böceklerden biriydi. Bu boyuta nasıl ulaştığı hâlâ tartışılıyor: bir hipotez o dönemde atmosferdeki oksijenin bugünkü yaklaşık yüzde 20'nin üzerinde olduğunu savunuyor, ama dev yusufçuk benzerlerinin oksijen düştükten sonra da yaşamış olması bu açıklamayı zorluyor. Yani doğa böceklerin büyüyebileceği sınırı bir ölçüde zorlamış, ama bina boyuna yaklaşan bilinen bir örnek yok. Oyun da bunu iddia etmiyor; dev ölçek, bilimsel bir tahminden çok bir estetik tercih.
Tam bilgi: rastlantısız bir taktik oyunu
Oyun teorisinde, her oyuncunun karar verirken o ana kadar olan her şeyi bildiği oyunlara "tam bilgili" denir ve satranç bunun klasik örneğidir. Into the Breach'te rakibin bir sonraki hamlesi ekranda göründüğü için oyun bu kavrama çok yaklaşıyor. PC Gamer ekibi oyunu seçerken tam da bunu övdü: yüzlerce sayfalık bir kılavuz gerektirmeden taktik derinlik sunuyor ve bir sonraki turda ne olacağını söylemesine rağmen hâlâ zorlayıcı. Bilimsel açıdan bunun anlamı şu: oyunda başarısızlık "şanssızlıktan" değil, hesap hatasından doğuyor; bu da oyunu bir bulmacaya yaklaştırıyor.
Saldırıyı parçalamak değil, saptırmak
Oyundaki en gerçekçi içgüdülerden biri, saldıran şeyi yok etmek yerine yönünden çıkarmak. NASA'nın DART görevi bunu gerçekte sınadı: 26 Eylül 2022'de uzay aracı, 780 metrelik Didymos asteroidinin etrafında dönen yaklaşık 160 metrelik uydu Dimorphos'a çarptı. Çarpmadan önce Dimorphos, Didymos'un çevresini 11 saat 55 dakikada dönüyordu; NASA'nın doğruladığı ölçüme göre çarpışma bu süreyi 32 dakika kısaltarak 11 saat 23 dakikaya indirdi. Yani gerçek gezegen savunmasında da amaç tehdidi parçalamak değil, önceden fark edilmiş bir cismi küçük bir "dürtmeyle" yörüngesinden uzaklaştırmak. Oyundaki itme anlık ve çok daha kuvvetli; gerçekte etki ancak erken tespit edildiğinde ve zaman varken işe yarıyor. Ayrıntılı çerçeve için Dünya'ya yakın asteroitler ve gezegen savunması sayfasına bakabilirsiniz.
Neyi doğru, neyi basitleştirmiş?
- Gerçeğe yakın: Tehdidi parçalamak yerine saptırmak (DART), önceden bilinen bir hamleye karşı plan yapmak ve boyut büyüdükçe mühendislik sorunlarının artması.
- Bilinçli sadeleştirme: Bina boyunda böcekler ve dev mekalar kare-küp yasasına aykırı; oyun fiziği değil, okunaklı bir tahta oyunu mantığını tercih ediyor.
- Bilimden uzak, kurguya yakın: Zamanda geri dönüp sonucu değiştirmek. Bilinen fizik buna izin vermiyor ve oyun da hangi kuramı izlediğini kesin söylemiyor.
Geliştirme hikâyesi
Subset Games, FTL'nin başarısının ardından yeni bir oyun için birçok prototip denedi; bunlardan biri ızgara üzerinde taktik savaş sistemiydi. Eksik olan, bu fikri başka oyunlardan ayıracak bir kancaydı. Justin Ma'ya göre bu kanca, şehirlerin yerle bir olduğu ama kazananlar iyiler olduğu için kimsenin umursamadığı dev robot filmlerine bir tepkiden doğdu: oyun "yan hasarı" merkeze koydu ve binaları korumak görev hâline geldi. Yazıyı Chris Avellone, müziği ise FTL'nin de bestecisi Ben Prunty üstlendi. Ma'nın Prunty'ye gösterdiği, 2Cellos'un Hans Zimmer'ın "Mombasa" bestesinden yaptığı yorum, oyunun ilk müzik parçasına ilham verdi ve bu parça tanıtım fragmanında kullanıldı.
Geliştirme 2015'in ortasında, FTL'nin işleri bittikten sonra başladı; oyun şubat 2017'de duyuruldu ve 27 Şubat 2018'de çıktı. PC Gamer'ın, Kotaku röportajına dayanan haberine göre ekip bir noktada planladıklarının yaklaşık yüzde 60'ını attı: şehir kurma, geniş bir araştırma ağacı ve görevler arasında kalıcı hasar gibi XCOM'dan esinlenen öğeler vardı. Ma ile Davis, oyunu bırakmaya yaklaştıklarını da söylemişti. Kısa görevler ve sınırlı tur sayısı bu sadeleştirmenin sonucu: ekip, tek bir savaşın bir saati bulabildiği oyunların aksine kısa seanslar istedi.
Etkisi ve ödülleri
Oyun çıktığında geniş bir övgü topladı: Metacritic'te 90 puan aldı ve o sitenin 2018'in en yüksek puanlı PC oyunu oldu. PC Gamer onu 2018'in "Ultimate Game of the Year" ödülüne layık gördü, Popular Mechanics editörleri yılın en iyi oyunu seçti. 2018 Independent Games Festival'de "Excellence in Design" adaylarından biriydi ve 19. Game Developers Choice Awards'ta "Best Design" ödülünü aldı. PCGamesN, zaman yolculuğuyla yenilgiyi anlamlı kılan yapıyı, yakın dönemde kalıcı ölümün en iyi uygulamalarından biri olarak niteledi.
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Oyun Windows, macOS ve Linux'ta (Steam), Nintendo Switch'te ve 2022'den itibaren Netflix'in yayımladığı mobil sürümle iOS ve Android'de oynanabiliyor; mobil sürümün güncel erişim koşulları için mağaza sayfasına bakmak gerekir. Türkçe, oyunun ilk çıkışında yoktu: geliştiricinin duyurusuna göre Temmuz 2022'deki Advanced Edition güncellemesiyle Türkçe, Arapça, Tayca, İsveççe, Korece, Geleneksel Çince ve Latin Amerika İspanyolcası eklendi ve güncelleme tüm platformlarda yayımlandı. Steam mağazası da Türkçeyi dil listesinde gösteriyor; oyunun Türkçe ekran görüntülerinde menüler ve görev metinleri Türkçe çıkıyor. Oyun ücretli bir yapım.
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Kısa seanslarda derin planlama sevenler ve XCOM ya da satranç benzeri taktik oyunlardan hoşlananlar için çok uygun. Hızlı refleks ya da uzun hikâye arayanlara daha az hitap eder. Aynı stüdyonun FTL: Faster Than Light oyunu, benzer bir sadelikle bir uzay gemisinin kaptanlığını anlatıyor. Böcek benzeri bir istilacıya karşı bambaşka bir ölçekte strateji arayanlar için StarCraft, uzaylı tehdidini siyasi ve küresel düzeyde ele alan Terra Invicta iyi bir karşılaştırma sunar.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=ptYwMwxP7ho
Benzer oyunlarTümü →
Spore: oynanışı ve oyundaki gerçek evrim, Drake denklemi, terraform bilimiMaxis2008 · PC (Windows), Mac OS X
Pax Imperia: oynanışı ve oyundaki gerçek solucan deliği, ötegezegen bilimiHeliotrope Studios (ilk oyun: Changeling Software)1997 · PC (Windows), Macintosh
Imperium Galactica II: oynanışı ve oyundaki gerçek yaşanabilir bölge, terraform bilimiDigital Reality1999 · PC (Windows, macOS, Linux), iOS
Outpost 2: Divided Destiny: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit, Mars terraforming bilimiDynamix1997 · PC (Windows)
NEBULOUS: Fleet Command: oynanışı ve oyundaki gerçek radar, ısı, uzay savaşı bilimiEridanus Industries2022 · PC (Windows)
Starsector: oynanışı ve oyundaki gerçek solucan deliği, Samanyolu kolu, ısı bilimiFractal Softworks2011 · PC (Windows, macOS, Linux)
























