Yarının Sınırında (Edge of Tomorrow)
Uzaylı istilasına karşı savaşa zorla gönderilen bir subay, her öldüğünde aynı sabaha yeniden uyanıyor. Tom Cruise ve Emily Blunt'lı zaman döngüsü bilimkurgusu.
- Tür
- Film
- Yıl
- 2014
- Yönetmen / yaratıcı
- Doug Liman
- Oyuncular
- Tom Cruise, Emily Blunt, Bill Paxton, Brendan Gleeson, Noah Taylor
- Süre / sezon
- 113 dk
Ya her öldüğünüzde aynı sabaha yeniden uyansaydınız? Doug Liman'ın 2014 yapımı Yarının Sınırında, bu tanıdık zaman döngüsü fikrini bir uzaylı istilasının ortasına, Avrupa kıyılarına yapılan dev bir çıkarma harekâtına taşıyor. Tom Cruise'un savaş görmemiş, korkak bir halkla ilişkiler subayını, Emily Blunt'ın ise efsaneleşmiş bir savaşçıyı canlandırdığı film, hem aksiyon hem de beklenmedik ölçüde mizahi bir bilimkurgu olarak hatırlanıyor.
Video: https://www.youtube.com/watch?v=vw61gCe2oqI
Konusu
Filmin evreninde "Mimic" (Taklitçi) adı verilen bir uzaylı türü Almanya'ya iner ve kısa sürede kıta Avrupası'nın büyük bölümünü ele geçirir, milyonlarca insanı öldürür. Beş yıl sonra insanlık, Birleşik Savunma Kuvvetleri adlı küresel bir ittifakla karşı koymaktadır. Verdun'da kazanılan zafer ve onun kahramanı Çavuş Rita Vrataski, umudun simgesi hâline gelmiştir.
İngiltere'de Fransa'ya büyük bir çıkarma hazırlanırken, hayatında hiç savaşmamış halkla ilişkiler subayı Binbaşı William Cage cepheye gönderilir. Cage bunu engellemeye çalışınca rütbesi sökülür ve sıradan bir er olarak çıkarmaya katılır. Ertesi sabah sahile inen birlikler pusuya düşer; Cage da büyük bir Mimic'le birlikte can verir. Ama gözlerini yine bir önceki sabah, aynı üste açar. Her ölümde güne baştan başlayan Cage, savaşın sırrını çözmek için Rita'nın peşine düşer.
Yapım ve oyuncular
Film, Hiroşi Sakurazaka'nın 2004'te yayımlanan Japon hafif romanı All You Need Is Kill'den serbestçe uyarlandı. Kitabın İngilizce baskısı 2009'da çıktı; aynı yıl 3 Arts Entertainment hakları aldı. Senarist Dante Harper'ın sekiz ayda yazdığı senaryo Nisan 2010'da Warner Bros.'a 3 milyon dolara satıldı. Rol önce Brad Pitt'e teklif edildi; o reddedince Tom Cruise projeye katıldı. Senaryo çekimlerden önce birkaç el değiştirdi; son hâlini Christopher McQuarrie ile Jez ve John-Henry Butterworth verdi. Filmin sonu bile çekimler sürerken yazıldı.
Çekimler 1 Ekim 2012'de Londra yakınlarındaki Warner Bros. Leavesden stüdyolarında başladı. Çıkarma sahnesi için stüdyoda yeşil perdelerle çevrili yapay bir sahil kuruldu; arka planlar Kuzey Devon'daki Saunton Sands sahilinde çekilen görüntülerle genişletildi. Savaş sahneleri, İkinci Dünya Savaşı'ndaki Normandiya çıkarması ve Dunkirk muharebesini çağrıştıracak biçimde tasarlandı; o dönemin haber görüntülerini hatırlatsın diye dijital kamera yerine 35 milimetrelik film kullanıldı. Londra'daki Trafalgar Meydanı'nda tek bir kısa sahne için 36 yol kapatıldı ve 122 otobüs hattının güzergâhı değiştirildi.
Askerlerin giydiği zırhlı iskeletler, DARPA gibi kurumların desteklediği gerçek motorlu dış iskelet (eksoskeleton) çalışmalarından esinlenerek tasarlandı. Ortalama 39 kilo, ağır silahlı türleri ise 59 kilo kadar gelen bu giysiler gerçekten üretildi; Cruise ve Blunt bu ağır giysileri sette bizzat giydi. Mimic'ler için ise hiçbir dünya canlısına benzemeyen bir görünüm arandı; tasarımcılar onları kesici bir camı andıran obsidyen benzeri bir malzemeden, birbirinden bağımsız oynayan dokunaçlarla oluşturdu. Görsel efektler dokuz ayrı şirket arasında paylaşıldı. Kadroda Bill Paxton, Brendan Gleeson ve Noah Taylor da yer alıyor.

Bilimsel karne
Filmin bilimsel açıdan en ilginç fikri, Mimic'lerin tek tek bireylerden değil, tek bir merkezden yönetilen bir "süper organizmadan" oluşması. Biyolojide süper organizma, aynı türden ve birbiriyle sıkı bir uyum içinde çalışan canlıların oluşturduğu topluluğu anlatmak için kullanılıyor. Bu fikir, çok hücreli canlıların ortaya çıkışıyla birlikte evrimin büyük dönüm noktalarından biri sayılıyor. Film, bu kavramı uç noktasına götürüp bütün bir türü tek bir zihnin uzantısı gibi düşünüyor.
Zaman döngüsü ise bilimden çok anlatı aracı. Bugünkü fizikte, bir insanın anılarını koruyarak bir gün öncesine dönmesini sağlayacak bilinen hiçbir mekanizma yok; böyle bir şey, sebep ile sonucun sırasına dair temel ilkelerle de çelişiyor. Film zaten bunu açıklamaya çalışmıyor; döngüyü bir oyunun yeniden başlama düğmesi gibi kullanıyor. Cruise da Cage'in tekrar tekrar ölmesini çizgi filmlerdeki Çakal ile Bip Bip'e benzetmişti.
Gerçek bir istilanın en büyük engeli ise mesafe. Güneş'ten sonra bize en yakın yıldız olan Proxima Centauri yaklaşık 4,25 ışık yılı uzakta. İnsan yapımı en uzak nesne olan NASA'nın Voyager 1 aracı, 1977'deki fırlatılışından neredeyse yarım yüzyıl sonra Ağustos 2026 itibarıyla Dünya'dan yaklaşık 25,6 milyar kilometre uzaklaştı ve ancak Kasım 2026'da bir ışık günü uzaklığa ulaşması bekleniyor. Başka bir yıldızdan gelecek bir ordunun, bugün hayal edebildiğimizin çok ötesinde bir teknolojiye ihtiyacı olurdu.
Gökbilimci Frank Drake'in 1961'de ortaya koyduğu ünlü denklem, Samanyolu'nda iletişim kurabilecek uygarlıkların sayısını tahmin etmek için gereken etkenleri sıralıyor; ancak bu etkenlerin çoğu hâlâ belirsiz olduğundan denklem kesin bir sayı vermiyor. Yani başka uygarlıkların var olup olmadığını bile bilmiyoruz; düşmanca olup olmadıkları ise tamamen tahmin.

Etkisi
Film bazı ülkelerde 30 Mayıs 2014'te, ABD'de ise 6 Haziran 2014'te vizyona girdi. Yaklaşık 178 milyon dolarlık bütçesine karşılık dünya genelinde 381 milyon dolar hasılat elde etti; bu rakam, eleştirmenlerin coşkusuna göre ılımlı bulundu. Eleştirmenler mizahı, Liman'ın yönetimini, uzaylıların tasarımını ve Cruise ile Blunt'ın uyumunu övdü; Rotten Tomatoes'ta yüzde 91 onay aldı. Bazı eleştirmenler ise finali zayıf buldu. Tanıtımlarda Live Die Repeat adıyla da pazarlanan film, 23 eleştirmenin yıl sonu en iyiler listesinde yer aldı. Aynı yıl gösterime giren Yıldızlararası ile birlikte 2014'ün en çok konuşulan bilimkurgularından biri oldu; zırhlı askerlerin böcek benzeri yaratıklarla savaşı ise Yıldız Gemisi Askerleri'ni hatırlatıyor. Devam filmi yıllardır konuşuluyor, ancak henüz çekilmedi.
Kısaca
- Yönetmen: Doug Liman; senaryo Christopher McQuarrie, Jez Butterworth ve John-Henry Butterworth.
- Kaynak: Hiroşi Sakurazaka'nın All You Need Is Kill adlı romanı.
- Süre: 113 dakika; ABD'de 6 Haziran 2014'te vizyona girdi.
- Konu: Uzaylı istilasına karşı savaşan bir subay, her ölümde aynı güne yeniden uyanır.
- Bilim: Süper organizma gerçek bir biyoloji kavramı; anıları koruyan bir zaman döngüsü ise bilinen fizikte yok.
Bunları da izleyinTümü →
VaranasiS. S. Rajamouli2027 · Vizyon: 7 Nisan 2027
Spaceballs: The New OneJosh Greenbaum2027 · Vizyon: 23 Nisan 2027
The ChallengerJames Hawes2013 · 89 dk
Hayabusa: Harukanaru KikanTokiyuki Takimoto2012 · 136 dk
Genç Astronotlar (Explorers)Joe Dante1985 · 109 dk
Venom: Zehirli Öfke (Venom)Ruben Fleischer2018 · 112 dk











