Homeworld: Deserts of Kharak: oynanışı ve oyundaki gerçek çöl, toz fırtınası, radar bilimi
Homeworld serisinin çöl gezegenindeki öncül oyunu, kum fırtınaları ve gömülü bir nesne etrafında dönüyor. Oyunu; Sahra, Opportunity'nin toz fırtınası ve uzaydan çöl radarı gibi gerçek bilimle birlikte ele alıyoruz.
- Tür
- Strateji
- Çıkış yılı
- 2016
- Geliştirici
- Blackbird Interactive
- Yayıncı
- Gearbox Publishing
- Platformlar
- PC (Windows), macOS
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok (Steam'de doğrulandı)
Homeworld: Deserts of Kharak, Homeworld serisinin gezegen yüzeyine inen tek oyunu: uzay gemileri yerine kumlar üzerinde ilerleyen savaş araçlarını yönettiğiniz bir gerçek zamanlı strateji oyunudur. Blackbird Interactive'in yaptığı oyun 20 Ocak 2016'da çıktı ve 1999 tarihli ilk Homeworld'ün hikâyesinden 106 yıl öncesini anlatan bir öncül olarak kurgulandı. Bu yazıda oyunu, kum fırtınaları, çöl radarı ve dev kara taşıtları gibi gerçek bilim konularıyla birlikte ele alıyoruz.
Oyun ne anlatıyor?
Hikâye, ilk Homeworld'ün başlangıç noktası olan Kharak gezegeninde geçer: kuru, kumlarla kaplı bir çöl dünyası. Kushan halkının bir keşif ekibi, Büyük Bantlı Çöl'de (Great Banded Desert) gömülü gizemli bir "Jaraci Nesnesi"ni araştırır; ekibin bilim subayı Rachel S'jet'tir (ilk oyundaki Karan S'jet'in atası). Bu sırada Kiith Gaalsien adlı dinî bir grupla çatışma çıkar. Olay örgüsünü burada açmıyoruz; ilk oyunu bilmek şart olmasa da hikâyenin yeri seriyle bağlantılıdır.
Nasıl oynanır?
Oyun klasik gerçek zamanlı strateji düzenindedir ve temel unsurları şunlardır:
- Taşınabilir üs: Kampanyada komuta merkeziniz, Kapisi adlı dev bir kara taşıtı ("karargâh gemisi") olarak sahneye çıkar; yeni birimleri üretir ve ordunuzu buradan beslersiniz.
- Kaynak toplama: Ekran görüntülerinde de görüldüğü gibi, kurtarma araçlarıyla çölden kaynak topladığınız ve eski birimleri onardığınız görevler vardır.
- Birimler ve gruplar: Kushan gruplarının birimleri birbirinden farklı tasarlanmıştır; taktik konumlanma önemlidir.
- Hava durumu: Çöl koşulları ve kum fırtınaları savaşı etkiler; bazı görevlerde ekranda fırtınanın gelişine kadar kalan süre sayılır.
- Çok oyunculu: Steam'e göre oyunda hem tek oyunculu kampanya hem çok oyunculu kip vardır.
Wikipedia'ya göre oyunun gerçek zamanlı strateji mekanikleri kaynak yönetimi ve çöl ortamında taktik konumlanma üzerine kuruludur; birimleri komuta ederken gemiler yerine zırhlı kara araçlarıyla ilgilenirsiniz. Aynı serinin uzaydaki hâlini Homeworld ve Homeworld 3 sayfalarında anlattık.
Oyundaki bilim
Deserts of Kharak sert bir bilim simülasyonu değildir; fakat kurgusunun çevresinde (çöl, gömülü bir nesne, toz fırtınası, dev bir kara taşıtı) gerçek dünyada çok ilginç hikâyeler vardır. Burada onları oyunla karşılaştırıyoruz.
Çöl gezegeni: Dünya'nın Sahra'sı
Kharak'ın gerçek karşılığı yok; ama Dünya'nın en büyük sıcak çölü ona fikir verecek kadar ilginçtir. Wikipedia'ya göre Sahra yaklaşık 9,2 milyon kilometrekarelik bir alana yayılır, Afrika kıtasının yaklaşık yüzde 31'ini kaplar ve sıcak çöllerin dünyadaki en büyüğüdür; kum denizlerinde birçok kum tepesi 180 metreyi aşar. Daha da ilginci, Sahra hep çöl değildi: yaklaşık 11.000 ile 5.000 yıl önce süren "Yeşil Sahra" döneminde muson yağmurları bölgeyi savanaya çevirdi. Wikipedia, bunun Dünya'nın eksen yalpalamasının (presesyon) güneş ısınmasını ve muson düzenini değiştirmesinden kaynaklandığını anlatır; çölün bugünkü kuruluğuna yaklaşık 5.400 yıl önce varıldığı tahmin edilir. Yani bir gezegen, iklimi değişince yeşil bir bölgeden çöle dönebilir; kurgusal Kharak'ın kuru manzarası da bu gerçek sürecin bir yansıması olarak okunabilir.
Kumun altını görmek: radar
Oyunun merkezindeki fikir, çölün altında gömülü bir şeyin bulunmasıdır. Gerçek dünyada çölün altını görmek, 1981'de uzaydan başarıldı. NASA'nın Shuttle Imaging Radar-A (SIR-A) cihazı, 12 Kasım 1981'de Columbia mekiğiyle (STS-2) uzaya çıktı. JPL'nin anlatımına göre cihaz, optik ışığa kapalı olan kumun altını görebildi ve Sahra Çölü'nde gömülü eski nehir yataklarını ortaya çıkardı. JPL ayrıca radarın kuru kumun yaklaşık 3 metre altındaki görüntüleri alabildiğini belirtir. Bulgular Sahra'nın geçmişinde bugünkünden çok farklı bir iklim yaşandığını gösterdi; bu da yukarıda anlatılan Yeşil Sahra döneminin izleridir. Oyundaki "gömülü nesne" teması işte bu tür gerçek keşiflerle akrabadır: uzaydan bakan radar, yer yüzeyinin altını bilimsel olarak haritalar.
Toz fırtınası
Kum fırtınaları oyunda taktik bir etkendir. Gerçek dünyada toz fırtınalarının bir teknolojiyi nasıl sınırlayabildiğine en iyi örnek Mars'tan gelir: NASA'nın güneş enerjisiyle çalışan Opportunity gezgini, 2004'te inmişti ve planı 90 sol (Mars günü) sürecek bir görevdi; yaklaşık 14 yıl çalıştı. Gezgin, 10 Haziran 2018'de gezegeni saran bir toz fırtınası yüzünden Dünya ile son kez konuştu ve NASA görevi Şubat 2019'da resmen sonlandırdı. Çünkü Opportunity enerjisini tamamen güneşten alıyordu; toz, ışığı kestiğinde şarj olamadı. Oyunda da kum fırtınaları savaşın seyrini etkiler; ama burada oyunun ayrıntılarına girmiyoruz. Daha fazlası için Mars'ın keşfi ve Roving Mars sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Dev kara taşıtları
Kapisi'nin birebir gerçek bir karşılığı yok, ama gerçek dünyada kendi başına hareket eden devasa makineler var. NASA'nın iki paletli taşıyıcısı (crawler-transporter) 1965'te yapıldı; her biri yaklaşık 2.721 ton ağırlığında, 40 metre uzunluğunda ve 35 metre genişliğindedir. Yüklüyken saatte en çok 1,6 kilometre hızla gider; Saturn V roketlerini, uzay mekiklerini ve bugün Space Launch System'i fırlatma rampasına taşır. Yapıldığı zaman dünyanın en büyük kendi gücüyle giden kara taşıtıydı. Oyunun karargâhı elbette kurgusaldır, ama büyük bir makinenin çölde yavaş ve ağır ilerleyişi fikri gerçekte vardır.
Neyi basitleştiriyor?
Kharak gezegeninin iklimi, jeolojisi ve yaşam geçmişi oyunda kurgusaldır; Kharak'ın gerçek bir ötegezegen olduğu iddia edilmez. Birimlerin silahları, hızları ve zırhları gerçek dünyadaki karşılıklarına bağlı değildir. Burada bilim, oyunun belirleyici bir yöntemi olmaktan çok, hikâyenin atmosferini besleyen bir çerçevedir. Uzaya çıkış temasını daha derin bilmek isterseniz roket denklemi sayfası, bir gezegenin yüzeyinden yörüngeye çıkmanın neden bu kadar zor olduğunu anlatır: Wikipedia'daki örneğe göre 4.500 m/s egzoz hızıyla 9.700 m/s'lik delta-v elde etmek için kalkış kütlesinin yaklaşık yüzde 88,4'ü yakıt olmalıdır.
Geliştirme hikâyesi ve etkisi
Oyunun arkasındaki hikâye, Homeworld markasının el değiştirmesiyle bağlantılıdır. Blackbird Interactive, ilk Homeworld'ün geliştiricilerinin 2007'de kurduğu bir stüdyodur. Gearbox Software, markayı THQ'nun 2013'teki iflas açık artırmasında satın aldı ve Blackbird'e öncül bir oyun yapma izni verdi. Oyun, daha önce "Hardware: Shipbreakers" adıyla anılan, yere dayalı bir strateji oyunu fikrinden gelişti ve Unity motoruyla yapıldı. Müziği, önceki bütün Homeworld oyunlarının bestecisi Paul Ruskay yazdı. İlk oyun 28 Eylül 1999'da Relic Entertainment tarafından geliştirilip Sierra tarafından yayımlanmıştı; Gearbox'ın 2015'te çıkardığı Homeworld Remastered Collection ise seriyi yeni nesil için yeniden sundu. Deserts of Kharak, Metacritic'te 79 puan alarak "genel olarak olumlu" eleştiriler topladı; eleştirmenler özellikle yapım kalitesini övdü. Satış rakamı açıklanmadığı için burada rakam vermiyoruz.
Serideki yeri
Wikipedia'daki seri özetine göre Homeworld ailesi şu oyunlardan oluşur; Deserts of Kharak hikâye olarak ilk oyundan 106 yıl önce geçtiği için kronolojik olarak en başa düşer.
| Oyun | Çıkış yılı | Not |
|---|---|---|
| Homeworld | 1999 | Relic Entertainment, Sierra |
| Homeworld: Cataclysm | 2000 | — |
| Homeworld 2 | 2003 | — |
| Homeworld Remastered Collection | 2015 | Gearbox; ilk iki oyunun yenilenmiş hâli |
| Homeworld: Deserts of Kharak | 2016 | Blackbird Interactive; öncül, yüzey savaşı |
| Homeworld 3 | 2024 | — |
Seriyi hiç bilmeyen biri için en rahat giriş, Homeworld'ün yenilenmiş sürümü ya da bu öncül oyundur; öncül, hikâyenin köklerini görmek isteyenler için iyi bir başlangıç olabilir.
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Oyun önce 20 Ocak 2016'da Windows için çıktı, 21 Haziran 2016'da OS X (macOS) sürümü geldi; Steam'de Windows ve Mac için sunuluyor, Linux sürümü görünmüyor. Steam'in bilgisine göre dil desteği İngilizce, Fransızca, İtalyanca, Almanca, İspanyolca, Rusça ve Lehçedir; Türkçe arayüz ya da altyazı yoktur. Oyun ücretli bir üründür (ücretsiz değil).
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=QZNc6Cr5O-E
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Oyun, gerçek zamanlı strateji sevenlere, Homeworld'ün hikâyesini bilmek isteyenlere ve çöl atmosferindeki bir askerî bilimkurguya ilgi duyanlara uygundur. Serinin uzay savaşı yönünü isterseniz Homeworld ve Homeworld 3; başka bir çöl gezegende hayatta kalma ve inşa temasını sevenler Surviving Mars'a bakabilir.
Benzer oyunlarTümü →
Spore: oynanışı ve oyundaki gerçek evrim, Drake denklemi, terraform bilimiMaxis2008 · PC (Windows), Mac OS X
Pax Imperia: oynanışı ve oyundaki gerçek solucan deliği, ötegezegen bilimiHeliotrope Studios (ilk oyun: Changeling Software)1997 · PC (Windows), Macintosh
Imperium Galactica II: oynanışı ve oyundaki gerçek yaşanabilir bölge, terraform bilimiDigital Reality1999 · PC (Windows, macOS, Linux), iOS
Outpost 2: Divided Destiny: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit, Mars terraforming bilimiDynamix1997 · PC (Windows)
NEBULOUS: Fleet Command: oynanışı ve oyundaki gerçek radar, ısı, uzay savaşı bilimiEridanus Industries2022 · PC (Windows)
Starsector: oynanışı ve oyundaki gerçek solucan deliği, Samanyolu kolu, ısı bilimiFractal Softworks2011 · PC (Windows, macOS, Linux)
























