Homeworld: oynanışı ve oyundaki gerçek eylemsizlik, asteroit, ışık hızı bilimi
Homeworld, savaşı tam üç boyutlu uzayda geçiren efsanevi strateji oyunu. Oyundaki eylemsizlik, asteroit madenciliği ve hiperuzay fikri gerçek bilimle karşılaştırıldı.
- Tür
- Strateji
- Çıkış yılı
- 1999
- Geliştirici
- Relic Entertainment (özgün oyun); Gearbox Software (Remastered Collection)
- Yayıncı
- Sierra Studios (1999); Gearbox Publishing (Remastered Collection)
- Platformlar
- PC (Windows, macOS)
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok
Homeworld, Vancouver'daki Relic Entertainment'ın geliştirdiği ve Sierra Studios'un 28 Eylül 1999'da yayımladığı gerçek zamanlı strateji oyunudur. O dönemin türdaşlarını ayıran şey, savaşın düz bir harita yerine tam üç boyutlu uzayda geçmesiydi. Oyuncu, yok olan yurt gezegeni Kharak'tan sürgün edilen Kushan halkının ana gemisini ve filosunu yönetir; hedef, atalarının vatanı Hiigara'ya ulaşmaktır. Bu sayfa hikâyeyi açmadan oyunu tanıtır, nasıl oynandığını anlatır ve asıl olarak oyunun gerçek uzay bilimiyle buluştuğu ve ayrıldığı yerlere bakar. Anlatılanlar 2015'te çıkan Homeworld Remastered Collection için de geçerlidir.
Nasıl oynanır?
Homeworld'de bir "yukarı" yoktur. Gemiler, yatay ve dikey sınırı olmayan bir hacmin içinde her yöne gidebilir; her bölümün oyun alanı, ortasından dairesel bir düzlemle ikiye bölünmüş bir küre biçimindedir. Kamera istediğiniz gemiyi takip edebilir, filoyu her açıdan izleyebilir. Bu, düz bir haritada tıklayıp sürükleyen klasik strateji alışkanlıklarını bırakıp "hacim" içinde düşünmeyi gerektirir: düşman üstten, alttan, yandan gelebilir.
Ekonomi sade tutulmuştur. Toplayıcı gemiler asteroitlerden, gaz ve toz bulutlarından madde çeker, bunu ana gemiye taşır; "kaynak" denen tek para birimi budur ve yeni gemi üretmeye harcanır. Tek kişilik kampanyada ana gemi hareket etmez ama filonuz 16 görev boyunca bir bölümden ötekine taşınır; yani önceki savaşta kaybettiğiniz gemi sonraki görevde yoktur. Bölümler arasındaki geçişler "hiperuzay sıçraması" ile anlatılır.
Savaşta gemiler oluşum (formasyon) alabilir; silahlar mermi, ışın ve füze türünde olur. "Sensör yöneticisi" denen taktik ekran, bütün haritayı bir bakışta gösterip uzak noktalara emir vermeyi kolaylaştırır. Remastered Collection hem birinci hem ikinci oyunun yenilenmiş sürümlerini ve özgün sürümleri bir arada sunar.
Oyundaki bilim
Homeworld bir uzay savaşı oyunudur, simülatör değildir; ama kurduğu dünyanın birkaç temel fikri gerçek fizikle şaşırtıcı biçimde örtüşür. Bu bölüm, neyin doğru, neyin bilerek basitleştirildiğini ayırır.
Uzayda "yukarı" yoktur
Oyunun en cesur tasarım kararı, sabit bir yukarı ekseni olmamasıdır. Gerçek uzayda da böyledir: yön, bir referans cisme göre seçilen bir kuraldır. Oyun kolaylık olsun diye alanı bir düzlemle bölüyor; Güneş Sistemi'nde de gezegenlerin yörüngeleri yaklaşık olarak aynı düzlemde yer alır. Yani oyunun "düzlemi" tamamen keyfî değil, ama gerçekte bu düzlem savaşın değil gezegenlerin düzenini anlatır.
Eylemsizlik ve durmak
Newton'un birinci yasası, üzerine kuvvet etki etmeyen bir cismin hızını ve yönünü koruyacağını söyler. Sürtünmesiz boşlukta hareket eden bir gemi, motoru kapansa da durmaz; durmak için ters yönde itki gerekir. Üçüncü yasa ise roket itkisinin temelidir: gaz bir yöne atılırken roket tersine gider. Bir strateji oyununun emirle duran, dönen gemileri, gerçek bir uzay aracının çok daha yakıt hesabı isteyen davranışından sadeleştirilmiştir; Homeworld bu sadeleştirmeyi yönetilebilir bir oyun için yapar.
Asteroit ve bulut madenciliği
Toplayıcıların asteroit söküp maden taşıması bilimkurgu gibi görünse de gerçek görevlerin konusudur. NASA'nın OSIRIS-REx aracı 2016'da fırlatıldı, 20 Ekim 2020'de Bennu asteroitinden örnek aldı ve 24 Eylül 2023'te Dünya'ya döndü; getirilen 121,6 gramlık örnek, NASA'ya göre bugüne kadar uzayda toplanan en büyük asteroit örneğidir. İçinde yaşam için önemli moleküller, bir zamanlar tuzlu suyun varlığına işaret eden izler ve şekerler bulundu. NASA'nın Psyche aracı ise 13 Ekim 2023'te fırlatıldı; metal bakımından zengin olduğu düşünülen bir asteroite 2029'da varması bekleniyor. Oyunda toplayıcı dakikalar içinde dolup ana gemiye döner; gerçekte yalnızca Bennu örneği yaklaşık yedi yıllık bir yolculuğun ürünüdür. Bu zaman ve maliyet ölçeği, asteroit madenciliğinin ekonomik olup olmadığı tartışmasının da kaynağıdır (sitemizde asteroit madenciliğiyle ilgili bir yazı ve Bennu hakkında bir bilim haberi var).
Gaz ve toz bulutlarından kaynak toplamak ise gerçek bulutsuların yapısıyla bağdaşır: bulutsular gaz ve tozdan oluşur ve yıldızların doğduğu yerlerdir (bkz. karanlık bulutsular). Ancak oyundaki bulutlar, toplayıcıyı kısa sürede dolduracak kadar yoğundur; gerçekte bulutsu gazı bu amaç için çok seyrektir ve oyundaki hız bilerek abartılmıştır.
Hiperuzay sıçraması
Oyundaki hiperuzay, ışıktan hızlı yolculuğun kolay yoludur. Görelilik kuramına göre kütleli cisimler ışık hızına çıkamaz. Fizikçi Miguel Alcubierre'in 1994'te önerdiği "warp" fikri, aracı değil aracın çevresindeki uzayı bükerek görünürde ışıktan hızlı gitmeyi mümkün kılar; ancak bunun için "negatif enerji yoğunluğu" gerektiği hesaplanmış ve bugüne kadar böyle bir uzay-zaman deneysel olarak üretilmemiştir. Homeworld'ün hiperuzayı bu yüzden bilimsel bir model değil, hikâyenin ihtiyaç duyduğu bir kurgu aracıdır.
Sensör ekranı ve ışık gecikmesi
Sensör yöneticisi her gemiyi anında gösterir. Gerçek dünyada bilgi ışık hızıyla bile gecikmeyle gelir: ışık Ay'dan Dünya'ya yaklaşık 1,3 saniyede ulaşır, uzak bir gemiden gelen görüntü ise saatler eskidir. Oyunda gemiler birbirine yakın olduğu için bu gecikme önemsizdir; ama filonuz gezegenler arası mesafelere dağılsaydı, tek bir "canlı" haritaya güvenmek mümkün olmazdı.
Büyük resim
Özetle: üç boyutlu hareket, yön göreliği, eylemsizlik temelli silah ve gemi mantığı ve maden toplama fikri gerçekçidir; hızlı doldurma, emirle duran gemiler ve hiperuzay bilerek basitleştirilmiş ya da uydurulmuştur. Rakamlardan çok anlayışı ölçerseniz, oyun uzayın "düz bir masa" olmadığını öğretir.
Geliştirme hikâyesi, etkisi ve ödülleri
Relic Entertainment, 1 Haziran 1997'de Vancouver'da kuruldu ve Homeworld stüdyonun ilk oyunuydu. Yönetmen Alex Garden, ana programcı Luke Moloney'di. Yayıncı Sierra, projeyi iki beyaz tahta sunumuna dayanarak onaylamıştı; ortada demo yoktu. Ekip, yönetmenin anlattığına göre ilk Star Wars üçlemesi görsel olarak, 1970'lerin Battlestar Galactica dizisi ise hikâye kurgusu bakımından esin kaynağıydı. Sanat yönetmeni Rob Cunningham gemi tasarımlarında Peter Elson, Chris Foss ve John Harris gibi bilimkurgu illüstratörlerinden beslenmişti. Yönetmenin kendi sözüyle, gerçek zamanlı strateji olması "neredeyse tesadüf"tü; asıl hedef, büyük uzay savaşlarını üç boyutta kurmaktı.
Müzikte Paul Ruskay'ın bestelerinin yanı sıra Samuel Barber'ın 1936 tarihli Adagio for Strings parçası kullanıldı; bu seçim oyunun hüzünlü ve ağırbaşlı havasının imzası sayılır. Oyun, Metacritic'in sıralamasında 1999'un en yüksek puanlı bilgisayar oyunu oldu (20 incelemeden 93/100); IGN ve PC Gamer'ın yılın oyunu seçtiği oyun, Computer Gaming World'ün de yılın strateji oyunu ödülünü aldı.
Seri devam etti: Homeworld: Cataclysm (2000, Barking Dog Studios), Homeworld 2 (2003, Relic). THQ'nun iflasının ardından serinin haklarını Gearbox Software 2013'te satın aldı; devralındığında iki oyunun kaynak kodu da yayımlanabilir durumda değildi. Gearbox, mod topluluğu ve Blackbird Interactive ile geliştirme araçlarını yeniden kurdu ve Homeworld Remastered Collection 25 Şubat 2015'te Windows için çıktı, OS X sürümü 6 Ağustos 2015'te geldi. Blackbird sonra Homeworld: Deserts of Kharak (2016) ve Homeworld 3 (13 Mayıs 2024, Gearbox Publishing) oyunlarını yaptı; üçüncü oyun 21 yıllık aradan sonra serinin dönüşüydü ve eleştirmenlerden genel olarak olumlu, oyunculardan daha karışık tepkiler aldı.
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Steam'deki Homeworld Remastered Collection Windows ve macOS için sunuluyor; geliştirici olarak Gearbox Software, yayıncı olarak Gearbox Publishing ve 2K görünüyor. Resmî sayfaya göre Homeworld 3 ise Steam ve Epic Games Store'da bulunuyor. Steam'in dil listesinde İngilizce (seslendirmeli), Fransızca, İtalyanca, Almanca, İspanyolca ve Rusça var; Türkçe arayüz ya da altyazı yok. Oyun ücretlidir; ücretsiz sürüm sunulmuyor.
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Homeworld sabırlı oyuncular içindir: hızlı tıklama yerine konumlanma, yön ve oluşum düşünmeyi sever, hikâyeyi yavaş yavaş izleyebilirseniz iyi bir deneyim sunar. Üç boyutlu uzay savaşını oyuncunun kendi uçuşuyla görmek isterseniz FreeSpace 2, geniş ölçekli bir uzay ekonomisi ve filo siyaseti için EVE Online bakılacak yerlerdir. Seriye girmek isteyenler için çıkış sırası şöyledir:
- Homeworld (1999)
- Homeworld: Cataclysm (2000)
- Homeworld 2 (2003)
- Homeworld Remastered Collection (2015, ilk iki oyunun yenilenmiş hâli)
- Homeworld: Deserts of Kharak (2016)
- Homeworld 3 (2024)
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=pA7FbYAmrX0
Benzer oyunlarTümü →
Spore: oynanışı ve oyundaki gerçek evrim, Drake denklemi, terraform bilimiMaxis2008 · PC (Windows), Mac OS X
Pax Imperia: oynanışı ve oyundaki gerçek solucan deliği, ötegezegen bilimiHeliotrope Studios (ilk oyun: Changeling Software)1997 · PC (Windows), Macintosh
Imperium Galactica II: oynanışı ve oyundaki gerçek yaşanabilir bölge, terraform bilimiDigital Reality1999 · PC (Windows, macOS, Linux), iOS
Outpost 2: Divided Destiny: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit, Mars terraforming bilimiDynamix1997 · PC (Windows)
NEBULOUS: Fleet Command: oynanışı ve oyundaki gerçek radar, ısı, uzay savaşı bilimiEridanus Industries2022 · PC (Windows)
Starsector: oynanışı ve oyundaki gerçek solucan deliği, Samanyolu kolu, ısı bilimiFractal Softworks2011 · PC (Windows, macOS, Linux)
























