Duskers: oynanışı ve oyundaki gerçek uzaktan robotik, Salyut-7, uzay enkazı bilimi
Duskers'ta terk edilmiş uzay gemilerine dronlar gönderip komut satırından yönetirsiniz. Oyun, uzaktan robotik, Astrobee ve Salyut-7'nin kurtarılışı gibi gerçek olaylarla birlikte okunduğunda daha da ilginç hâle gelir.
- Tür
- Strateji
- Çıkış yılı
- 2016
- Geliştirici
- Misfits Attic
- Yayıncı
- Misfits Attic
- Platformlar
- PC (Windows, macOS, Linux)
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok
Duskers, Misfits Attic stüdyosunun 2016'da çıkardığı, terk edilmiş uzay gemilerini uzaktan kumandalı dronlarla taradığınız bir strateji ve hayatta kalma oyunudur. Oyuna, kriyojenik bir uykudan uyanan ve insanlığın nedense ortadan kaybolduğunu gören bir operatör olarak başlarsınız. Elinizde eski, hırpalanmış bir teknoloji vardır; dış dünyayı yalnızca dronların kameraları, uzaktan bir mikrofon ve "orada bir şey var ama ne olduğu belli değil" diyen hareket sensörleri üzerinden görür ve duyarsınız. Komutları ise fare ile değil, klavyeyle yazarak verirsiniz.
Oyunun anlatısı bilerek açık uçludur. İnsanlığın neden yok olduğuna dair birbiriyle çelişen kuramlar ortaya atılır; yapay zekânın isyanı, uzaylı istilası, salgın ve zaman yolculuğu bunlar arasındadır. Oyun kesin bir cevap vermez, kendi sonucunuzu siz çıkarırsınız. Bu yazıda hikâyeyi sahne sahne anlatmayacağız; asıl ilgimiz, oyunun bu havayı kurarken dayandığı gerçek uzay robotiği ve terk edilmiş istasyon deneyimleri.
Nasıl oynanır?
Duskers iki katmanlı bir oyundur. Üst katmanda galaksi haritasında sistemden sisteme atlar, yakıtınızı, parçalarınızı ve dronlarınızı yönetirsiniz. Galaksi her oyunda yeniden, prosedürel olarak üretilir. Alt katmanda ise bir gemiye yanaşıp içeri en fazla dört dron gönderirsiniz. Dronları doğrudan yönlendirebilir ya da komut satırından "şu dron şu odaya git" türünden kısa komutlar yazabilirsiniz. Odaları ve koridorları adım adım keşfeder, kapıları açar, güç kaynaklarını çalıştırır ve işe yarar ne varsa toplarsınız.
Temel kaynak hurdadır; hurda hem para birimi hem de dron onarımı için gerekli malzemedir. Gemilerde radyasyon sızıntıları ve size düşmanca davranan varlıklar bulunur. Dronlar kullandıkça yıpranır, hasar alır ve onarım ister. Hepsi bozulduğunda oyun biter; ancak biriken istatistikler ve mürettebat kayıtları sonraki denemelerde de kalır. Yani her oyunda baştan başlarsınız ama kaybettiğiniz şeyler yalnızca o denemeye aittir.
Oyunun gerilimi, bilgi eksikliğinden gelir. Haritayı tam görmezsiniz, dronların kamerası yalnızca kendi çevresini gösterir. Bu yüzden Duskers, aksiyon oyunundan çok bir "uzaktan işletme" simülasyonu gibi oynanır.
Oyundaki bilim
Duskers bilimkurgu bir hikâye anlatır, ama oynanışının üç temel unsuru gerçek uzay mühendisliğinde ve uzay tarihinde karşılığı olan şeylerdir: uzaktan işletilen robotlar, uzayda terk edilmiş yapılar ve sessiz bir evrenin kendisi.
Uzaktan işletilen robotlar ve haberleşme gecikmesi
Gerçek uzay görevlerinin çoğu, insanların değil robotların gittiği yerlerde yapılır. Bu robotları yerden yönetmenin en büyük kısıtı, radyo sinyalinin ışık hızıyla gitmesidir (bkz. ışık hızı). Mars gibi uzak bir hedefte bu, gezegenlerin birbirine göre konumuna bağlı olarak dakikalarca süren bir gecikme demektir; bu yüzden gezgin robotlar (bkz. gezgin) komutları anında değil, önceden hazırlanmış plan olarak alır ve kısmen kendi kendine karar verir. Duskers'ta kısıtlı olan şey gecikme değil, bilgidir: sensörler ne olduğunu söylemez, yalnızca bir şeyin var olduğunu bildirir. Gerçek keşif robotları da kendi kameraları ve sensörlerinin gösterdiği kadarını bilir; operatör her zaman bir "veri hattının" öbür ucundadır.
Oyundaki dronların gerçekte en yakın karşılığı Uluslararası Uzay İstasyonu'nda bulunan Astrobee robotlarıdır. NASA'ya göre Astrobee, istasyonda astronotlara yardım eden serbest uçuşlu bir robot sistemidir. Honey, Queen ve Bumble adlı küp biçimli üç robottan oluşur ve her biri yaklaşık 12,5 inç (yaklaşık 32 cm) genişliğindedir. Mikro yerçekiminde elektrikli pervanelerle hareket ederler, kameraları ve sensörleriyle envanter sayımı yapar, deneyleri kaydeder, küçük yükleri taşır. Üç şekilde çalışabilirler: tamamen kendi başlarına, istasyondaki bir astronotun uzaktan kumandasıyla ya da Dünya'daki uçuş kontrolcülerinin komutlarıyla. Robotların yuva istasyonu 17 Kasım 2018'de, Bumble ve Honey 17 Nisan 2019'da, Queen ve tutma kolları 25 Temmuz 2019'da istasyona ulaştı. Yani "uzay gemisinin içinde robotla gezmek" bilimkurgu değil, gündelik bir istasyon işidir; farkı, oradaki gemilerin ıssız değil, yaşıyor olmasıdır.
Terk edilmiş bir istasyona girmek: Salyut-7
Oyunun temel fantezisi, ölü bir geminin içine girip sistemleri yeniden çalıştırmaktır. Bunun gerçek uzay tarihindeki en çarpıcı örneği, 1985'te Salyut-7 istasyonuna yapılan Soyuz T-13 görevidir. İstasyon bir arıza yüzünden tamamen devre dışı kalmıştı: güneş paneli yönlendirme sistemindeki bozuk bir sensör, bataryaların şarj olmasını engellemiş ve tüm sistemler kapanmıştı. Vladimir Dzhanibekov ve Viktor Savinykh 6 Haziran 1985'te fırlatıldı. Dzhanibekov, Soyuz'u dönen ve cansız bir istasyona elle yanaştırdı; kaynaklara göre bu, bir Soyuz'un işlevsiz bir istasyonla ilk kenetlenmesiydi ve mesafeyi ölçmek için el tipi bir lazer telemetresi kullanıldı. İçeri girenleri soğuk ama solunabilir bir hava ve duvarları kaplayan kırağı karşıladı; sekiz bataryadan ikisi yok olmuş, kalanlar tamamen boşalmıştı.
Mürettebat 10 Haziran'da ısıtıcıları çalıştırdı, 13 Haziran'da yönelim kontrol sistemini yeniden devreye aldı (bu, Progress yük araçlarının istasyona yanaşmasını mümkün kıldı), Haziran sonunda su depolarını çözdü ve Temmuz sonunda nem seviyesini normale getirdi. Görev toplam 112 gün sürdü. Duskers'ta bu işi dronlar yapar; Salyut-7'de ise iki kozmonot bizzat kendileri yaptı. Ayrıntılı hikâyesi için sitedeki Salyut-7 filmi ne kadar doğru? yazısına bakabilirsiniz.
Gerçek uzayda "terk edilmiş" ne demek?
Yörüngede bugün çalışmayan çok sayıda uydu ve roket parçası dolaşır; bunlara toplu olarak uzay enkazı denir ve çarpışmaların zincirleme enkaz üretebileceği fikri Kessler sendromu olarak bilinir. Çalışmayan bir uyduya ulaşmak ise uzaktan yönetilen robotlarla artık yapılabiliyor. Northrop Grumman'ın SpaceLogistics birimi tarafından işletilen MEV-1 (Mission Extension Vehicle), 9 Ekim 2019'da fırlatıldı ve 25 Şubat 2020'de yer sabit yörüngedeki Intelsat 901 uydusuna kenetlendi. MEV, hedef uyduya bağlanıp kendi iticileriyle onun yönelimini kontrol ederek ömrünü uzattı ve 9 Nisan 2025'te beş yıllık görevin ardından ayrıldı. Bu, uzaktan işletilen bir uzay aracının uydu servisi yaptığı ilk örnek olarak anılır; öncesinde böyle işler için astronot gerekiyordu.
Sessiz evren ve Fermi paradoksu
Oyunun kurgusu, evrenin dev bir mezarlığa dönüştüğü fikrine dayanır. Gerçek bilimde ise tam tersi bir bilmece vardır: Evren bu kadar büyük ve eskiyken neden başka bir uygarlığa ait hiçbir iz bulamıyoruz? Buna Fermi paradoksu denir ve SETI programlarının gerekçelerinden biridir. Bugüne kadar bir uygarlığın kalıntısına dair doğrulanmış bir bulgu yoktur; yani oyunun "ölmüş gemiler" tablosu, gerçekte hiç karşılaşmadığımız bir sahnedir. Oyunun başındaki kriyojenik uyku da bugün insan için uygulanabilir bir teknoloji değildir; bu, bilinçli bir sinematik basitleştirmedir.
Neyi doğru, neyi basitleştirmiş?
- Doğru yön: uzaktan işletilen, kısıtlı sensörlü robotlarla çevre keşfi; robotların yıpranması; ıssız bir istasyonu yeniden canlandırmanın zorluğu.
- Basitleştirme: gemilerin içinde yaşam, düşman varlıklar ve evrenin bir uygarlık mezarlığı olması bilimkurgudur; yakıt ve hurda ekonomisi ise oyun tasarımıdır.
Geliştirme hikâyesi, etkisi ve ödülleri
Duskers, bağımsız stüdyo Misfits Attic'in oyunudur ve hem geliştiriciliğini hem yayıncılığını stüdyo kendisi üstlenmiştir. Oyun 18 Mayıs 2016'da Windows, macOS ve Linux için çıktı. Intel Level Up 2016 yarışmasında "En İyi Diğer Oyun" ödülünü aldı. Rock Paper Shotgun, Polygon, Ars Technica, PC Gamer ve Wired gibi yayınlarda ele alındı. Steam'de devam oyunu Duskers 2.0 "yakında" olarak listeleniyor; stüdyonun sitesi de ona yer veriyor.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=dux33m_7M6w
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Duskers, Steam üzerinden Windows, macOS ve Linux için ücretli olarak satılır. Steam'in desteklenen diller alanında yalnızca İngilizce yer alır; yani arayüz ve metinler Türkçe değildir. Oyun, komut satırına dayandığı için İngilizce komut sözcüklerini öğrenmek gerekir, ama oyun içinde bir yardım komutu bulunur.
Kimlere uygun? Benzer oyunlar
Duskers, yavaş, gergin ve düşündüren oyunları sevenlere uygundur. Hızlı refleks aramaz, ama sabır ve dikkat ister. Komut satırından hoşlanmayanlar için ilk saatler zorlayıcı olabilir. Uzayda kaynak yönetimi ve ölümcül kararlar temalı oyunları seviyorsanız FTL: Faster Than Light, Ostranauts ve Space Haven da ilginizi çekebilir.
Benzer oyunlarTümü →
Spore: oynanışı ve oyundaki gerçek evrim, Drake denklemi, terraform bilimiMaxis2008 · PC (Windows), Mac OS X
Pax Imperia: oynanışı ve oyundaki gerçek solucan deliği, ötegezegen bilimiHeliotrope Studios (ilk oyun: Changeling Software)1997 · PC (Windows), Macintosh
Imperium Galactica II: oynanışı ve oyundaki gerçek yaşanabilir bölge, terraform bilimiDigital Reality1999 · PC (Windows, macOS, Linux), iOS
Outpost 2: Divided Destiny: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit, Mars terraforming bilimiDynamix1997 · PC (Windows)
NEBULOUS: Fleet Command: oynanışı ve oyundaki gerçek radar, ısı, uzay savaşı bilimiEridanus Industries2022 · PC (Windows)
Starsector: oynanışı ve oyundaki gerçek solucan deliği, Samanyolu kolu, ısı bilimiFractal Softworks2011 · PC (Windows, macOS, Linux)
























