Baykar
Baykar, İHA'larıyla tanınan Türk şirketidir; Fergani Space aracılığıyla uydu, yörünge transfer aracı ve Uluğ Bey takım uydu sistemi çalışmalarını yürütür.
- Ülke
- Türkiye
- Kuruluş yılı
- 1986
- Alan
- Uydu üreticisi
- İnternet sitesi
- www.baykartech.com
Baykar nedir?
Baykar, merkezi İstanbul'da bulunan Türk özel sektör şirketidir. İnsansız hava araçlarıyla (İHA) tanınır; son yıllarda Fergani Space aracılığıyla uydu ve yörünge transfer aracı geliştirerek uzay alanına da girmiştir. Şirketin Yönetim Kurulu Başkanı ve Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar, genel müdürü ise Haluk Bayraktar'dır. Bu sayfa şirketin havacılık geçmişini kısaca özetler, asıl olarak uzay faaliyetlerini ele alır.
Kısa tarihçe ve ürünler
Şirketin resmî tarihçesi Baykar Makina'nın kuruluşunu 1986 olarak verir ve ilk yıllarında otomotiv parçası üretildiğini belirtir. Kurucusu Özdemir Bayraktar'a ayrılan biyografi sayfasında ise şirketin 1984'te kurulduğu yazılıdır; bu sayfada şirketin kendi tarihçesindeki 1986 esas alınmıştır. İHA Ar-Ge çalışmaları 2000'de başladı; 2004'te şirketin kendi elektronik ve yazılım sistemleriyle ilk otonom uçuş testi yapıldı.
Başlıca ürünler kısaca şunlardır: Bayraktar Mini İHA (ilk teslimat 2007), Bayraktar TB2 (2014'ten itibaren Türk Silahlı Kuvvetleri envanterinde), Bayraktar Akıncı (ilk teslimat 2021), Bayraktar TB3 ve Bayraktar Kızılelma (ilk uçuş 14 Aralık 2022). Baykar'ın kurumsal sayfası, 1.000'den fazla İHA'nın teslim edildiğini ve ürünlerin yaklaşık 40 ülkeye ihraç edildiğini belirtir. Şirketin tarihçesinde 2025 yılı için İtalyan Piaggio Aerospace'in satın alınması ve Leonardo ile LBA Systems ortak girişiminin kurulması da yer alır.
Uzaya açılış: Fergani
Baykar'ın resmî sitesinde "geleceğimiz" başlığı altında Fergani, yapay zekâ ve Cezeri uçan araba projesiyle birlikte sayılır. Şirket sayfasına göre Fergani, Selçuk Bayraktar'ın öncülüğünde 2022'de kurulmuş, ticari uydular, uydu bileşenleri, faydalı yükler ve kendi itki teknolojisiyle çalışan yörünge transfer araçları üreten bir teknoloji şirketidir. Fergani'nin haberlerinde şirket "Baykar tarafından kurulan" ya da "Baykar Yönetim Kurulu Başkanı tarafından kurulan" biçiminde anılır. Hukuki bağ ayrıntıları resmî açıklamalarda verilmemiştir.
Fergani'nin sitesindeki en eski haber 26 Mayıs 2024 tarihlidir: Bayraktar'ın duyurduğuna göre Fergani uydusunun hidrojen peroksitli uzay motorunun ateşleme testi başarıyla yapıldı. Aynı haberde şirketin ilk iki görevi arasında 100 kg sınıfı mikro uydular ve bir yörünge transfer aracı sayıldı. Eylül 2024'te Bayraktar, çalışmaların İHA gelirleriyle finanse edildiğini söyledi.
Uydular ve fırlatmalar
Fergani'nin uydularının hepsi SpaceX'in Falcon 9 roketiyle ortak yolculuk görevlerinde fırlatıldı; fırlatma üslerinin başında Vandenberg ve Cape Canaveral gelir. Baykar'ın duyurularına göre sıra şöyledir:
- 14 Ocak 2025: FGN-100-d1 (102 kg), Transporter-12 görevi, Vandenberg.
- 2 Kasım 2025: FGN-100-d2 (104 kg), Bandwagon-4 görevi, Cape Canaveral.
- 28 Kasım 2025: yörünge transfer aracı FGN-TUG-S01, Transporter-15 görevi, Vandenberg. Araç 6 Aralık 2025'te hibrit motorunu yörüngede ateşledi ve taşıdığı FRG-10D1 küp uydusunu bıraktı.
- 30 Mart 2026: FGN-100-D3 (113 kg), Transporter-16 görevi, Vandenberg.
- 20 Ekim 2026: FRG-100D4 (160 kg), Bandwagon-5 görevi, Cape Canaveral.
Hibrit motor, yakıtın ve yükseltgenin farklı hallerde (biri katı, diğeri sıvı ya da gaz) bulunduğu roket motorudur; konunun anlatımı için hibrit roket motoru maddesine bakılabilir. Altı uzay aracının her birinin ayrıntıları Fergani Space sayfasında verilmiştir; son uyduya ilişkin haber Fergani'nin altıncı uydusu FRG-100D4 yörüngede başlığıyla sitemizdedir.
Uluğ Bey Küresel Konumlama Sistemi
Baykar'ın Fergani sayfasına göre amaç, 100'den fazla uydudan oluşacak ve Türkiye ile dost ülkelerde hizmet verecek bir alçak yörünge takım uydu sistemi kurmaktır. Sistem tamamlanırsa yabancı konumlama sistemlerinden bağımsız çalışabilecektir. Ekim 2026'da yapılan açıklamada hedef 200'den fazla uyduya yükseltilmiş, süre beş yıl olarak korunmuştur. Sistem şu an hizmette değildir. Bu proje ve şirketin fırlatma aracı planı hakkında geniş bilgi için Selçuk Bayraktar sayfasına ve genel çerçeve için Türkiye'nin uzay programı maddesine bakılabilir.
T3 Vakfı ve TEKNOFEST bağı
Baykar'ın kurucu ailesi, Türkiye Teknoloji Takımı Vakfı'nın (T3 Vakfı) da kurucuları arasındadır. Baykar'ın sitesine göre Haluk Bayraktar vakfın kurucularından, mütevelli üyelerinden ve eski yönetim kurulu başkanlarındandır; Selçuk Bayraktar ise vakfın Mütevelli Heyeti Başkanıdır. Vakıf, kendi tarihçesine göre 2016'nın sonunda kuruldu ve Özdemir Bayraktar Millî Teknoloji Burs Programı'nı yürütür. Vakıf ile Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın liderliğinde düzenlenen TEKNOFEST'in programında uzayla ilgili yarışmalar da vardır: festivalin sitesinde Roket, Model Uydu ve Hareketli Uydu Terminali gibi yarışmalar "Uzay ve Roket Teknolojileri" başlığı altında yer alır.
Selçuk Bayraktar, Eylül 2024'te TEKNOFEST Roket Yarışması sırasında TRT Haber'e verdiği demeçte, ilerideki hedefleri arasında fırlatma araçları yapmanın da bulunduğunu ve yörünge transfer aracı geliştirdiklerini söyledi. Fergani'nin duyurularına göre uydu fırlatmaları Özdemir Bayraktar Millî Teknoloji Merkezi'ndeki Uzay Gözlem ve Kontrol Merkezi'nden izlendi.
Türkiye'nin uzay ekosistemindeki yeri
Türkiye'de uydu üreten ve fırlatma sürecine giren başka kurum ve şirketler de vardır; genel görünüm için Türkiye'de hangi uzay şirketleri ve kurumları var? sayfasına bakılabilir. Fergani uydularını kendi tasarımı ve mühendisliği olarak tanıtır; fırlatmaları SpaceX'in ortak yolculuk görevleriyle yapılmıştır. Şirket kendi fırlatma aracı üzerindeki çalışmaların sürdüğünü belirtiyor; bu araç henüz uçmamıştır.
Kısaca
- Baykar, 1986'da kurulan (resmî tarihçeye göre) ve İHA'larıyla tanınan Türk özel şirketidir.
- Uzay faaliyetleri, Selçuk Bayraktar'ın 2022'de kurduğu Fergani Space üzerinden yürür.
- Ocak 2025'ten Ekim 2026'ya kadar Falcon 9 ortak yolculuk görevleriyle altı uzay aracı yörüngeye çıkarıldı; bunlar arasında hibrit motorlu bir yörünge transfer aracı da var.
- Hedeflenen Uluğ Bey Küresel Konumlama Sistemi henüz hizmette değildir.
- Kurucu aile, TEKNOFEST'i düzenleyen T3 Vakfı'nın da kurucuları arasındadır.





















