Türkiye'de hangi uzay şirketleri ve kurumları var?

Türkiye'de uzay işi yapan kurumlar iki ana gruba ayrılır: ulusal programı yürüten kamu kurumları ve uydu, roket, itki sistemi üreten şirketler. Aşağıda kurumların ne yaptığını ve öne çıkan işlerini, açıklanmış tarihleriyle topladık; ortaklık yapılarını ve ürün listelerini yalnızca kurumların kendi sayfalarında doğrulayabildiğimiz ölçüde yazdık.

Kamu kurumları

Türkiye Uzay Ajansı (TUA)

13 Aralık 2018'de 23 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kuruldu; merkezi Ankara'da. Ulusal uzay programının strateji ve planlamasını yürütür; Ay Araştırma Programı ve Türk Astronot ve Bilim Misyonu'nun kurumsal sahibidir. Ayrıntılar TUA ne zaman kuruldu? sayfamızda.

TÜBİTAK UZAY

Uydu sistem ve alt sistemlerini geliştiren araştırma enstitüsüdür: uçuş bilgisayarı, yıldız izleyici, tepki tekeri, elektrikli itki ve Tstar uydu platform ailesi, yer istasyonu ve görev yazılımı onun işleri arasında. Kendi listesine göre BİLSAT (2003), RASAT (2011), GÖKTÜRK-2 (2012), İMECE (2023) ve Türksat 6A (2024) projelerinde yer aldı. Ay uzay aracının entegrasyonunu da yürütüyor.

Verileri göster

2003	BİLSAT
2011	RASAT
2012	GÖKTÜRK-2
2023	İMECE
2024	Türksat 6A (ortak yapım)

Köklü sanayi ve haberleşme şirketleri

Türksat

Uydu haberleşmesi, kablo ve bilişim hizmetleri veren Türksat A.Ş., 22 Temmuz 2004'te 5189 sayılı Kanunla kuruldu. Uydu serisi Türksat 1B (1994) ile başlar; 4A (14 Şubat 2014), 4B (16 Ekim 2015), 5A (8 Ocak 2021) ve 5B (19 Aralık 2021) ardından Türksat 6A Temmuz 2024'te fırlatıldı. Bunlar birer haberleşme uydusudur.

TUSAŞ

Havacılık şirketi olan TUSAŞ'ın uzay tarafında GÖKTÜRK-1, GÖKTÜRK-2, GÖKTÜRK-3 ve GÖKTÜRK-Y yer gözlem uyduları ile Türksat 6A'nın montaj, entegrasyon ve testi öne çıkıyor. GÖKTÜRK-1 programı kapsamında kurulan Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi (USET) de TUSAŞ tesislerinde; Ay aracı, çevresel testler için bu merkeze taşındı.

Roketsan

14 Haziran 1988'de kurulan Roketsan, uzay tarafında uydu fırlatma sistemi geliştiriyor. Kendi sayfasına göre 2012'de uzaya bağımsız erişim hedefiyle Ar-Ge başladı; 29 Ekim 2018'de ŞİMŞEK-1 projesi Roketsan'a verildi. ŞİMŞEK-1, üç kademeli sıvı yakıtlı bir roket olarak yaklaşık 30 metre boyunda; 550 kilometre alçak yörüngeye 400 kilogram taşımayı hedefliyor. 29 Ekim 2025'te başlayan ŞİMŞEK-2 ise yaklaşık 40 metre boyunda ve 700 kilometrelik güneş eşzamanlı yörüngeye 1.500 kilogram taşımayı hedefliyor. İlk fırlatma tarihi açıklanmış değil. Bkz. Türkiye'de roket var mı?

ASELSAN

1975'te Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı tarafından kurulan ASELSAN, haberleşme, radar, aviyonik ve elektronik harp gibi alanlarda askerî ve endüstriyel elektronik üretir. Uzay alanında doğrulayabildiğimiz en görünür katkısı, Türksat 6A'nın yerli yapımına katılan kuruluşlardan biri olmasıdır; uzay ürün listesini kendi sayfasından doğrulayamadığımız için burada saymıyoruz.

Yeni nesil uzay şirketleri

DeltaV Uzay Teknolojileri

2017'de kurulan DeltaV, hibrit ve sıvı yakıtlı roket motorları ile uzay itki sistemleri geliştirir. Şirketin sayfasına göre SORS sonda roketi 100 kilometre irtifayı geçti ve ikinci kademesindeki hibrit itki sistemi uzayda ateşlenen ilk hibrit sistem oldu; 5 Haziran 2025'te hibrit bir roket 200 kilometre irtifayı aştı. Ay görevinde kullanılan hibrit itki sistemi de bu çalışmaların devamı olarak tanıtılıyor.

Fergani Space

2022'de kurulan, merkezi İstanbul Arnavutköy'de olan şirket ticari uydular, uydu bileşenleri ve yörünge transfer araçları geliştiriyor. Şirketin açıklamasına göre FGN-100-d1 uydusu 14 Ocak 2025'te, FGN-100-d2 uydusu 2 Kasım 2025'te fırlatıldı; 28 Kasım 2025'te fırlatılan FGN-TUG-S01 ise şirketin ilk yörünge transfer aracı. Şirket, 6 Aralık 2025'te bir hibrit motoru yörüngede ateşlediğini duyurdu; bu iddia şirket beyanıdır, bağımsız bir kaynakla doğrulanmış değildir.

Plan-S

Ankara merkezli Plan-S, Connecta adlı küp uydu serisi ve nesnelerin interneti ağıyla öne çıkan özel şirkettir. 2022'den itibaren küp uydularını SpaceX'in Falcon 9 ortak fırlatma görevleriyle yörüngeye gönderiyor. Şirketin kendi sitesini açamadığımız için ayrıntıları kamuya açık fırlatma kayıtlarına dayandırdık.

Gözlemevi ve altyapı

Antalya Bakırlıtepe'de 2.500 metre yükseklikteki TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi, ülkenin başlıca yer tabanlı gözlem merkezi; resmî açılışı 1997'dir. Ayrıntısı TÜBİTAK Ulusal Gözlemevi nerede? sayfasında. Türkiye'nin uydu envanteri için Türkiye'nin kaç uydusu var? sayfasına bakın.

Kısaca

• Kamu tarafında ulusal programı TUA, uydu mühendisliğini TÜBİTAK UZAY yürütür.
• Türksat haberleşme, TUSAŞ yer gözlem uydusu entegrasyonu, Roketsan ve DeltaV fırlatma ve itki çalışmalarıyla öne çıkar.
• Fergani Space ve Plan-S, 2020'lerde uydularını yörüngeye gönderen yeni nesil şirketlerdir.
• Bu liste doğrulayabildiğimiz kurumlarla sınırlıdır; sektörde başka şirketler de vardır.