Bandwagon-5 fırlatmaya hazır: Fergani'nin FRG-100D4 uydusu 32 yükle birlikte uzaya gidiyor

SpaceX, Bandwagon-5 adlı ortak yolculuk (rideshare) görevini 19 Ekim Pazartesi günü Florida'daki Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri İstasyonu'nun SLC-40 rampasından fırlatmayı hedefliyor. Şirketin görev sayfasına göre bir saatlik fırlatma penceresi yerel saatle 06.30'da, Türkiye saatiyle 13.30'da açılıyor. Gerekirse 20 Ekim'de aynı saatlerde yedek bir fırsat daha var.

Falcon 9'un taşıyacağı 32 yük arasında küp uydular, mikro uydular ve atmosfere geri dönecek kapsüller bulunuyor. Listedeki adlardan biri Türkiye'den: SpaceX'in yayımladığı ayrılma sırasında "FRG-100D4" adlı yükün Fergani tarafından listeye eklendiği yazıyor.

Ortak yolculuk nedir, Bandwagon neden farklı?

Ortak yolculuk görevlerinde tek bir roket, farklı şirket ve kurumlara ait onlarca uyduyu aynı uçuşta yörüngeye bırakır. Böylece küçük uydu sahipleri bütün bir roketi kiralamak yerine yalnız kendi yüklerinin payını öder. SpaceX'in bu hizmeti veren iki dizisi var: Transporter ve Bandwagon. Fergani'nin önceki araçlarından üçü Kaliforniya'daki Vandenberg'den kalkan Transporter uçuşlarıyla, biri Florida'dan kalkan Bandwagon-4 ile uzaya çıktı. Bandwagon-5 de adından anlaşılacağı gibi ikinci dizinin beşinci görevi.

SpaceX'in zaman çizelgesine göre ikinci kademe yaklaşık 54. dakikada motorunu kısa bir süre yeniden ateşleyecek, ilk yük 57. dakika civarında ayrılacak. Ardından otuzu aşkın ayrılma birbirini izleyecek.

Fergani'nin altıncı uzay aracı mı?

Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar'ın kurduğu Fergani Uzay, son iki yılda Falcon 9'un ortak yolculuk uçuşlarını düzenli olarak kullanıyor. Şirketin kendi duyurularına göre ilk deneme uydusu FGN-100-d1 Ocak 2025'te Transporter-12 ile, 104 kilogramlık FGN-100-d2 ise Kasım 2025'te Bandwagon-4 ile fırlatıldı. Kasım 2025'te Transporter-15 ile uzaya çıkan yörünge transfer aracı FGN-TUG-S01, 6 Aralık'ta hibrit motorunu yörüngede 35 saniye ateşleyip FRG-10D1 adlı küp uyduyu bıraktı. Fergani'nin "beşinci deneme uydusu" olarak duyurduğu 113 kilogramlık FGN-100-D3 de 30 Mart 2026'da Transporter-16 ile yörüngeye yerleşti.

FRG-100D4 adı bu 100 kilogram sınıfı serinin dördüncü üyesine işaret ediyor gibi görünse de Fergani uydu hakkında henüz bir açıklama yapmadı. Uydunun kütlesi, taşıdığı yükler ve hedef yörüngesi bu nedenle belirsiz. Bildiğimiz tek şey, SpaceX'in resmî ayrılma listesinde yer aldığı.

Fergani'nin uzun vadeli hedefi şirketin ifadesiyle "Uluğ Bey Küresel Konumlama Sistemi": beş yıl içinde 100'den fazla uydudan oluşacak, haberleşme ve konum belirleme hizmeti verecek bir alçak yörünge takımı. Şirketin önceki uydularında tepki tekeri, manyetometre ve GNSS alıcısı gibi bileşenlerin kendi bünyesinde geliştirildiği belirtilmişti. Türkiye'nin uzay sanayisindeki diğer oyuncularla birlikte genel bir tablo için Türk uzay sanayisinin haritası yazımıza bakabilirsiniz.

Uçuşta başka neler var?

SpaceX'in listesi ağırlıklı olarak ticari uydu şirketlerinden oluşuyor: ICEYE'nin dört uydusu, Capella Space'in Acadia-11 ve Acadia-12'si, Planet'in Pelican-12'si ve Umbra'nın iki uydusu bunlardan bazıları. Xona Space Systems dört Pulsar ve iki PTS uydusu, HawkEye 360 üç Hawk-15 uydusu, Tomorrow.io iki uydu gönderiyor. Varda Space Industries'in W-Series 7'si ve Viasat aracılığıyla listeye eklenen MAXWELL da yolcular arasında.

Deneyimli bir birinci kademe

Görevi taşıyacak Falcon 9 birinci kademesi 19. uçuşunu yapacak. SpaceX'e göre bu kademe daha önce NASA'nın Crew-9 astronot görevini, Firefly'ın Blue Ghost Mission 1 Ay iniş görevini, MTG-S1 meteoroloji uydusunu ve 10 Starlink görevini uçurdu. Kademenin ayrılmanın ardından Atlantik'teki "A Shortfall of Gravitas" adlı insansız gemiye inmesi planlanıyor.

Fırlatma saatleri hava koşulları ve teknik kontroller nedeniyle son anda değişebilir. FRG-100D4'ün yörüngede sinyal verip vermediği ve neyi sınayacağı, büyük olasılıkla Fergani'nin fırlatma sonrası duyurusuyla netleşecek.