21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Leviathan Falls (James S. A. Corey): konusu, bilimi ve okuma rehberi

James S. A. Corey'nin 2021 tarihli romanı Leviathan Falls, The Expanse serisinin dokuzuncu ve son kitabı: geçit yapıcıların sırrı, karanlık tanrılar ve serinin finali.

Tür
Roman
Yazar
James S. A. Corey
İlk yayın yılı
2021

Leviathan Falls, James S. A. Corey takma adıyla yazılan The Expanse serisinin dokuzuncu ve son romanıdır. Orbit Books tarafından 30 Kasım 2021'de yayımlandı. 2011'de başlayan serinin on yıldan uzun süren anlatısını kapatan kitap, 2022'de Dragon Ödülleri'nde En İyi Bilimkurgu Romanı seçildi. Kitap The Expanse dizisinin ekrana taşınmayan son bölümüdür; dizi, kitabın çıkışından yaklaşık altı hafta sonra, 14 Ocak 2022'de altıncı sezonla sona erdi.

Kitap ne anlatıyor?

Yayıncının tanıtımına göre roman, Laconia İmparatorluğu'nun çöküşünün ardından uyanan eski bir düşmanla yüzleşen insanlığı anlatır. Bir yanda Elvi Okoye geçit yapıcıların kökenini araştırır, bir yanda Albay Aliana Tanaka kayıp bir liderin peşine düşer, bir yanda da James Holden insanlığı varoluşsal tehditler karşısında birleştirmeye çalışır. Kitabın sorduğu temel soru şudur: Böylesine büyük bir güce karşı zafer mümkün mü, ve mümkünse bedeli yenilgiden ağır olabilir mi?

Roman, serinin ilk kitaplarındaki Güneş Sistemi içi politikasından çok uzaktadır. Artık bin üç yüz kadar yıldız sistemi, halka geçitleri ağıyla birbirine bağlıdır ve tehlike bu ağın temelinde yatan, insanların anlamaya yeni başladığı bir yapıdan gelir. Buna rağmen kitabın duygusal çekirdeği, yıllardır birlikte yol alan küçük bir tayfadır: dostluk, yorgunluk ve geride kalanlara duyulan sorumluluk.

Kitabın özeti

Bu bölüm kitabın sonunu da anlatır.

Hikâye, Laconia İmparatorluğu'nun dağılmasından sonra geçer; imparatorluğun çöküşü, uyanan eski düşman karşısında insanlığı savunmasız bırakmıştır. Winston Duarte, yeni bilgilerle ve başkalarının zihnine görüntü yansıtma yeteneğiyle uyanır. Amiral Trejo ile temas kurduktan sonra Laconia'dan bir uzaylı gemisiyle ayrılır. Amacı, "karanlık tanrılar" denen varlıkların saldırılarına karşı insanlığı bir ortak zihne dönüştürmektir. Rocinante tayfası, onu durdurmak için harekete geçer.

Elvi Okoye, Adro Elması'nı protomolekül ve onunla değiştirilmiş iki çocuk, Xan ve Cara ile inceler. Elmas, geçit yapıcıların Europa benzeri, buz altında bir su dünyasında evrimleşmiş deniz salyangozuna benzer canlılar olduğunu, sonra ortak bir bilince dönüştüklerini gösterir. Albay Tanaka ise Teresa Duarte'yi babasına karşı yem olarak kullanmak için peşine düşer ve Rocinante tayfasını birden fazla sistem boyunca kovalar. Naomi bir yandan yeraltı direnişini yürütür, bir yandan Rocinante'yi yönetir; Amos protomolekül katkısıyla Cara'yla zihinsel olarak bağlanır; Alex ise Rocinante'yi ailesinin yaşadığı Nieuwestadt sistemine götürerek tayfadan ayrılır.

Finalde herkes Halka İstasyonu'nda buluşur. Tanaka orada Duarte'yi öldürür ve kendisi de çatışmada ölür. Teresa istasyondan kaçar ve geriye kalan gemilere yavaş bölgeden çıkma emrini verir. Holden ise canlı protomolekülü kendi bedenine enjekte eder, Joe Miller'ın görüntüsünü bir kez daha görür ve istasyona bağlanarak karanlık tanrıları geri tutar. İstasyon, kendi ve Holden'la birlikte yok olur. İstasyon, başka bir boyuttaki enerjiyle geçitleri beslediği için yok oluşu bütün halka geçitlerinin çökmesine yol açar ve 1300 koloni sistemi birbirinden kopar. Geçitlerin kapanması karanlık tanrıların insan uzayıyla bağını keser, ama insanlığı bir arada tutan ağı da ortadan kaldırır. Kitabın sonsözü bin yıl sonrasında geçer: insanlık bağımsız bir ışıktan hızlı yolculuk yöntemi geliştirmiştir ve "Otuz Dünya" federasyonunun heyeti Dünya'yı ziyaret eder; onları yaşlanmış Amos Burton karşılar.

Yazarlar ve yazıldığı dönem

James S. A. Corey, Daniel Abraham ile Ty Franck'in ortak takma adıdır. Ad, iki yazarın ikinci adlarından ve Abraham'ın kızının baş harflerinden türetilmiştir. Franck daha önce George R. R. Martin'in kişisel asistanıydı; Abraham ise fantastik edebiyat yazarıdır. Birlikte yazdıkları Expanse romanları 2011 ile 2021 arasında şu sırayla yayımlandı: Leviathan Wakes, Caliban's War, Abaddon's Gate, Cibola Burn, Nemesis Games, Babylon's Ashes, Persepolis Rising, Tiamat's Wrath ve Leviathan Falls.

Seriye ek olarak dokuz novella yazıldı; bunlar 2022'de Memory's Legion adlı derlemede toplandı. Novellalardan "The Sins of Our Fathers" Leviathan Falls'tan sonraki döneme yerleşir. Seri bütün olarak 2020'de Hugo En İyi Seri ödülünü aldı. Yazarlar Leviathan Falls'tan sonra yeni bir üçleme olan Captive's War'a geçti; bu seri hakkında The Mercy of Gods sayfasına bakabilirsiniz.

Kitaptaki bilim

Final, bilimin sınırlarına yaslanan üç fikir üzerine kuruludur: ışıktan hızlı yolculuk, dünya dışı yaşamın doğası ve kolektif bilinç.

Işıktan hızlı yolculuk. Kitabın temel varsayımı olan halka geçitleri, ışıktan hızlı yolculuğun bir biçimidir ve geçitlerin çökmesi, bu yolculuğun sona ermesi demektir. Gerçek fizikte özel görelilik, kütlesi olan bir nesnenin ışık hızına ulaşmasının sonsuz enerji gerektirdiğini söyler. Alcubierre sürücüsü ya da solucan delikleri gibi önerilen "dolambaçlar" kuramsal olarak tartışılır, ancak hepsi egzotik madde gerektirir, deneysel bir kanıt yoktur ve nedensellik sorunları doğurur. Ayrıntısı için solucan delikleri sayfamıza bakabilirsiniz. Kitaptaki geçitlerin başka bir boyutun enerjisiyle çalışması da bu nedenle tamamen kurgusal bir çözümdür; bin yıl sonrasında insanlığın geçitlerden bağımsız bir ışıktan hızlı yolculuk yöntemi bulması ise yazarların açık bıraktığı, bilimsel olarak karşılığı olmayan bir olasılıktır.

Buz altındaki okyanus. Geçit yapıcıların Europa benzeri bir dünyada evrimleştiği fikri, gerçek bir bilimsel merakla örtüşür. Jüpiter'in uydusu Europa'nın 10-30 kilometre kalınlığındaki buz kabuğunun altında, Dünya okyanuslarının iki üç katı hacimde bir tuzlu su okyanusu bulunduğu düşünülür; kanıtlar arasında Galileo'nun ölçtüğü indüklenmiş manyetik alan ve Hubble'ın gördüğü su buharı püskürmeleri vardır. NASA'nın 14 Ekim 2024'te fırlattığı Europa Clipper, uydunun yaşanabilirliğini incelemek için kırk beş kez yakın geçiş yapacak. Ancak şu da açıktır: bugün bilinen tek yaşam Dünya'dakidir ve Europa'da yaşam bulunduğuna dair bir kanıt yoktur.

Ortak bilinç. Duarte'nin planladığı "ortak zihin" ile geçit yapıcıların ortak bilince geçişi, kitabın en kurgusal ögeleridir; bunlar için güvenilir bir bilimsel karşılık yoktur. Doğada karınca kolonileri gibi kolektif davranışlar bilinir, ama bunun ayrı bireylerin tek bir bilince dönüşmesiyle ilgisi yoktur. Kitabın bu bölümü fizikten çok felsefenin, yani bireyselliğin bedelinin alanına girer. Karanlık tanrılar gibi yıkıcı varlıkların varlığı sorusu ise gökbilimde Fermi paradoksu tartışmasının yakınından geçer: evren bu kadar genişken neden hiçbir uygarlıkla karşılaşmadık?

Etkisi ve ödülleri

Leviathan Falls, 2022 Dragon Ödülleri'nde En İyi Bilimkurgu Romanı seçildi. Seri bütünüyle ise Hugo En İyi Seri ödülünü (2020) kazanmıştı; serinin ilk kitabı Leviathan Wakes de 2012'de Hugo En İyi Roman ve Locus adaylıklarını almıştı. Kitabın önemi, dokuz kitaplık bir anlatıyı kapatmasından gelir: Holden'ın kaderi, geçitlerin çöküşü ve bin yıl sonrasına atlayan sonsöz serinin kapanış çizgisini oluşturur.

Kitabın bir başka önemi, serinin yayın tarihçesini kapatmasıdır. İlk roman Haziran 2011'de çıkmıştı; Leviathan Falls ile birlikte seri on yılı aşkın bir sürede dokuz roman ve bir dizi novellaya ulaşmış oldu. Bu süre içinde Expanse, kitaplardan bir televizyon dizisine uzanan geniş bir hayran topluluğu edindi.

Uyarlamaları

The Expanse dizisi Syfy'da 14 Aralık 2015'te başladı, üç sezonun ardından Mayıs 2018'de iptal edildi ve aynı ay Amazon tarafından devralındı. Dördüncü sezon Aralık 2019'da, beşinci Aralık 2020'de yayımlandı; altıncı ve son sezon 10 Aralık 2021'de başlayıp 14 Ocak 2022'de altı bölümle sona erdi. Yazarlar bunun bir "ara" olduğunu söyledi. Leviathan Falls'ın olayları dizide yer almadı. Dizinin bitişi ile kitapların eşleşmesi için izleme ve okuma sırası sayfamıza bakabilirsiniz.

Kimlere uygun, nereden başlanır?

Leviathan Falls, serinin sonu olduğu için bu kitaptan başlamak önerilmez: öncelikle karakterlerin ve olayların bütününü bilmek gerekir, ayrıca kitap önceki sekiz romanın olaylarını açıklamaz. Okuma sırası için The Expanse kitapları okuma sırası sayfasına bakın: yayın sırası, yani Leviathan Wakes'ten Leviathan Falls'a doğru okumak en doğrusudur. Seriyi bitirenler için yazarların yeni üçlemesi Captive's War de bir sonraki durak olabilir. Novellalar isteğe bağlıdır; Memory's Legion derlemesi bu romanın ardından okunabilir, özellikle "The Sins of Our Fathers" son kitaptan sonrasına bakar.

Seriyi sonuna kadar götürmüş okurlar için kitap, tayfanın hikâyesini kapatır. Sert bilimkurgu seven okurların en çok keyif alacağı yerler ilk kitaplardır; son kitap ise daha çok felsefi ve duygusal bir kapanıştır. Kayıp ve fedakârlık temaları ağırdır, bunu bilerek okumak iyi olur.

Yazarın diğer kitaplarıTümü →

📚 KitaplarTümü →

  1. Introduction to Stellar Astrophysics (Böhm-Vitense): özeti, bilimi ve rehberiIntroduction to Stellar Astrophysics (Böhm-Vitense): özeti, bilimi ve rehberiBilim kitabı
  2. Evren Avucunda (Christophe Galfard): konusu, bilimi ve okuma rehberiEvren Avucunda (Christophe Galfard): konusu, bilimi ve okuma rehberiBilim kitabı
  3. Mae Among the Stars (Roda Ahmed): konusu, Mae Jemison ve okuma rehberiMae Among the Stars (Roda Ahmed): konusu, Mae Jemison ve okuma rehberiMasal / efsane
  4. Team Moon (Catherine Thimmesh): Apollo 11'in 400 bin kişilik ekibi ve rehberiTeam Moon (Catherine Thimmesh): Apollo 11'in 400 bin kişilik ekibi ve rehberiBilim kitabı
  5. Moonshot (Brian Floca): konusu, Apollo 11 bilimi ve okuma rehberiMoonshot (Brian Floca): konusu, Apollo 11 bilimi ve okuma rehberiBilim kitabı
  6. Cosmic (Frank Cottrell-Boyce): konusu, bilimi ve okuma rehberiCosmic (Frank Cottrell-Boyce): konusu, bilimi ve okuma rehberiRoman
  7. The True Meaning of Smekday (Adam Rex): konusu, Home filmi ve rehberiThe True Meaning of Smekday (Adam Rex): konusu, Home filmi ve rehberiRoman
  8. Mr. Wuffles! (David Wiesner): konusu, bilimi ve okuma rehberiMr. Wuffles! (David Wiesner): konusu, bilimi ve okuma rehberiMasal / efsane

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Dizi ve filmlerTümü →

  1. The Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarThe Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarSeri / evren
  2. Halo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiHalo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiSeri / evren
  3. MonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerMonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerSeri / evren
  4. Transformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneTransformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneSeri / evren
  5. Predator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorPredator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorSeri / evren

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor15 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar