Abaddon's Gate (James S. A. Corey): konusu, halka geçidi bilimi ve rehberi
James S. A. Corey'nin 2013 tarihli, Locus Ödüllü romanı Abaddon's Gate, The Expanse serisinin üçüncü kitabı: Uranüs'ün ötesinde beliren yabancı bir halka, insanlığı yıldızlara açılan bir geçide götürür.
- Tür
- Roman
- Yazar
- James S. A. Corey
- İlk yayın yılı
- 2013
- Sayfa
- 547
- Filmi / dizisi
- Sayfasını aç →
Abaddon's Gate, James S. A. Corey takma adıyla yazılan The Expanse serisinin üçüncü romanıdır. Orbit Books tarafından 4 Haziran 2013'te yayımlandı; ilk baskı 547 sayfadır. Önceki iki kitap Güneş Sistemi'nin içinde geçmişti. Bu romanda ise Uranüs'ün ötesinde, yabancı yapımı dev bir halka belirir ve bu halka, bilinmeyen bir uzaya açılan bir geçit olduğunu gösterir. Roman 2014 Locus Ödülü'nü en iyi bilimkurgu romanı dalında kazandı ve The Expanse dizisinin üçüncü sezonunun ikinci yarısına kaynaklık etti.
Kitap ne anlatıyor?
Önceki kitabın sonunda Venüs'te yükselen yabancı yapı Güneş Sistemi'nden ayrılmıştı. Bu kitapta ise Uranüs'ün ötesinde, kimsenin beklemediği bir halka belirir. Roman, Venüs'teki olaylardan yaklaşık altı ay sonra başlar. Dünya, Mars ve Dış Gezegenler İttifakı (OPA) halkanın başına filolarını gönderir; hepsi aynı soruyu sorar: bu şey nedir, ne yapar ve ona kim ulaşacak?
Kitap, serinin ilk iki romanındaki "tek gemi, tek tehlike" kurgusundan uzaklaşıp hikâyeyi birçok gemiye, birçok inanca ve birçok niyete yayar. Bakış açıları da çoğalır: Rocinante'nin kaptanı James Holden'ın yanı sıra Bull de Baca, Klaes Ashford, Metodist papaz Anna Volovodov, belgeselci Monica Stuart ve kimliğini gizleyen bir saldırgan hikâyeyi birlikte taşır. Ana soru yalnızca "halka nedir?" değildir; kalabalık, korkmuş ve silahlı insanlar bilinmeyen bir şeyin karşısında nasıl davranır?
Olayların büyük bölümü halkanın içinde, "Yavaş Bölge" denen alanda geçer. Farklı güçlerin gemileri burada aynı mekânı paylaşmak zorunda kalır; bu da roman için kapalı bir mekân gerilimi kurar. Yazarlar bunu korku, siyaset ve inanç temalarını bir araya getirmek için kullanır.
Kitabın özeti
Bu bölüm kitabın sonunu da anlatır.
Holden ve Rocinante ekibi, bir sabotaj olayının sorumlusu gibi gösterilir. Aslında sabotajı, Melba Koh adıyla çalışan bir mühendis, gerçekte ise Clarissa Mao yapmıştır. Clarissa, ilk kitaptaki Julie Mao'nun kız kardeşidir ve babasının çöküşünden Holden'ı sorumlu tutar. Holden bu suçlamadan kaçarken halkanın içine girer ve başka gemiler de peşinden gelir.
Halkanın içine giren gemiler, ne bekleyeceklerini bilmeden ilerlerken birbirleriyle de karşılaşır; Dünya, Mars ve OPA gemileri, daha önce hiç olmadığı kadar yakın mesafede ve gergin bir biçimde bir arada kalır. Halkanın öte yanında insanlar, aralarında binden fazla uykuda geçit bulunan bir merkez ve Halka İstasyonu ile karşılaşır. Bölgede saniyede 600 metreyi aşan her cismi yakalayan bir "atalet alanı" vardır; bu yüzden orası Yavaş Bölge diye anılır. Kısa süre sonra Holden'ın masum olduğu anlaşılır. Gemilerden biri olan Behemoth'ta ise iç çatışma çıkar: Ashford halkayı yok etmek için bir darbeye girişir, Clarissa gemi sistemlerini kapatarak onu etkisiz bırakır ve Bull, gemiyi yaralılar için bir sığınak yapmak üzere Ashford'a karşı bir isyan başlatır.
Gerilim yükselirken insanlar, istasyonun saldırgan her davranışı bir tehdit olarak algıladığını fark eder. Çözüm, gemilerin reaktörlerini kapatıp silahsız beklemesidir. Bu sırada ilk kitaptaki dedektif Miller'ın, protomolekülle birleşmiş bilinci Holden'a görünür ve halkayı yapanların milyarlarca yıl önce bilinmeyen bir güç tarafından yok edildiğini anlatır. Sonunda istasyon, binden fazla uykuda geçidi açar ve insanlık için yeni yıldız sistemlerine giden yollar ortaya çıkar. OPA, Behemoth'u Yavaş Bölge'de bir ara istasyona çevirip Medina İstasyonu adını verir; geçitlere gidecek gemiler artık buradan geçecektir.
Anna, Clarissa'nın Rocinante'ye yönelik saldırısını engeller. Bu hamle, şiddet sarmalını durduran küçük ama belirleyici bir andır. Clarissa suçunu itiraf edip tutuklanır; böylece sabotajın gerçek kaynağı ortaya çıkar ve Holden aklanır; Anna onun yargılanmak üzere Luna'ya götürülmesini ayarlar.
Yazar ve yazıldığı dönem
James S. A. Corey, Daniel Abraham ile Ty Franck'in ortak takma adıdır. Serinin ilk dört romanı Haziran aylarında yayımlandı: 2011, 2012, 2013 ve 2014. Abaddon's Gate bunların üçüncüsüdür. Dokuz romanlık ana seri 2011-2021 arasında sürdü. Romanın sesli kitap okuyucusu Jefferson Mays'tir.
Üçüncü kitapla birlikte hikâyenin ölçeği Güneş Sistemi'nden çıkıp yıldızlara taşındı. Yazarlar bu romanda daha büyük bir soruya yönelir: insanlık kendi dışındaki bir güçle karşılaştığında dar çıkarlarını bir kenara bırakıp ortak hareket edebilir mi? Papaz Anna gibi inanç sahibi bir karakterin hikâyenin merkezlerinden biri olması, romana siyasetin ötesinde bir vicdan ve sorumluluk boyutu da kazandırır.
Kitaptaki bilim
Uranüs ve Güneş Sistemi'nin dış kenarı
Kitabın büyük olayı Uranüs'ün ötesinde geçtiği için gerçek Uranüs'e bir göz atmakta yarar var. NASA'ya göre Uranüs Güneş'e yaklaşık 19 astronomik birim uzaklıktadır; yani Dünya'nın Güneş'e uzaklığının 19 katı. Ekvator çapı Dünya'nınkinin yaklaşık dört katıdır; Güneş çevresindeki bir turu yaklaşık 84 Dünya yılı sürer ve kendi çevresinde 17 saatte bir döner. Ekseni yaklaşık 90 derece yan yatmıştır (ayrıntısı Uranüs'ün yan yatık ekseni sayfasında). Gezegenin 28 bilinen uydusu Shakespeare ve Pope eserlerinden karakter adları taşır ve 13 soluk halkası vardır; ayrıntılar için Uranüs'ün uyduları ve halkaları sayfasına bakılabilir.
Uzaklığın ne demek olduğunu bir ışık hızı hesabı gösterir: ışık, 19 astronomik birimlik yolu yaklaşık 2,6 saatte alır. Bu uzaklıktaki bir araçla yapılan radyo iletişiminde tek yönlü gecikme bu kadar sürer; gidiş-dönüş yanıt beş saatten fazla bekletir. Uranüs'ün ötesine gönderilecek her filo, bu yüzden merkezden komut beklemeden kendi başına karar vermek zorunda kalır.
Uranüs 1781'de William Herschel tarafından bulundu; NASA'ya göre teleskop yardımıyla keşfedilen ilk gezegendir. Gezegenin en bilinen yakın görüntüleri, Voyager 2'nin 1986'daki geçişine aittir; bu sayfadaki kapak görseli de o geçişten bir fotoğraftır. Romanın "Uranüs'ün ötesinde dev bir yapı" fikri, Güneş Sistemi'nin bu uzak bölgesinin hâlâ az bilinmesinden yararlanan bir kurgudur.
Solucan delikleri ve geçitler
Halka, bir geçit ağının kapısıdır. Solucan delikleri, Einstein'ın genel görelilik denklemlerinin bazı çözümlerinde ortaya çıkan, uzay-zamanın iki uzak noktasını birleştiren kuramsal tünellerdir. Bugüne kadar hiçbir gözlem böyle bir yapının varlığını göstermedi; kuramsal olarak da açık kalmaları için "negatif enerji" gibi olağandışı özelliklere sahip bir maddeye ihtiyaç duyulduğu düşünülür. Konu Solucan delikleri (Einstein-Rosen köprüsü) sayfasında, filmlerdeki kullanımı ise Filmlerdeki solucan delikleri ne kadar bilimsel? yazısında anlatılıyor. Roman bilimsel bir iddia ortaya atmaz; "yabancı bir teknoloji geçit açabiliyor" varsayımını kendi içinde tutarlı bir dünyaya dönüştürür.
Yavaş Bölge ve nesil gemisi
Halkanın içindeki saniyede 600 metrelik hız sınırı ve onu uygulayan atalet alanı tamamen kurgudur; fizikte hızı bu biçimde sınırlayan bilinen bir mekanizma yoktur. Behemoth ise gerçek bir fikre dayanır: romanda, yıldızlararası yolculuk için tasarlanmış bir nesil gemisinin yeniden kullanılmış hâlidir. Nesil gemisi, hedefe varması birkaç kuşak sürecek bir yolculukta içinde bir toplumun yaşadığı kapalı bir gemidir. Ayrıntılar için Nesil gemileri ve yıldızlararası yolculuk sayfasına bakılabilir.
Etkisi ve ödülleri
Abaddon's Gate, 2014 Locus Ödülü'nü en iyi bilimkurgu romanı dalında kazandı. Publishers Weekly dergisi kitaba yıldızlı bir değerlendirme verdi ve serinin hayranlarının bu halkayı o güne kadarki en iyisi bulacağını yazdı. Locus Ödülü, bilimkurgu ve fantezi dergisi Locus'un okur oylamasıyla belirlenir. Seri düzeyinde ise The Expanse, 2020'de Hugo Ödülü'nün en iyi seri dalını aldı. Roman, serinin sonraki halkalarının dayanacağı zemini kurması bakımından bir dönüm noktası sayılır: yeni sistemlere açılan geçitler artık hikâyenin merkezindedir.
Uyarlamaları
Kitap, The Expanse dizisinin üçüncü sezonunun 7-13. bölümlerinde uyarlandı. Aynı sezonun ilk altı bölümü Caliban's War'un hikâyesini tamamlar. Sezon 11 Nisan 2018'de başlayıp 27 Haziran 2018'de bitti; 13 bölümdü ve Syfy'da yayımlandı. Bu, dizinin Syfy'daki son sezonuydu; sonraki üç sezon Amazon Prime Video'da yayımlandı. Dizi ile kitapların birlikte nasıl izlenip okunacağı izleme ve okuma sırası sayfasında anlatılıyor.
Kimlere uygun, nereden başlanır?
Abaddon's Gate serinin üçüncü kitabıdır; önce Leviathan Uyanıyor ve onu izleyen Caliban's War okunmalıdır, çünkü kitap iki önceki romanın sonuçları üzerine kuruludur. Tüm serinin sırası, kısa öyküler ve novellalar için The Expanse okuma sırası sayfasına bakılabilir.
Kitap, bilinmeyen karşısında insanın davranışını merak edenlere, kapalı mekân gerilimini ve çok sesli anlatımı sevenlere uygundur. Şiddet, ölüm ve silahlı çatışma içerdiği için yetişkinlere ve büyük genç okurlara önerilir. Diziyi izlemiş olanlar da romanda, ekranda sığdırılamayan ayrıntıları ve bakış açılarını bulabilir. Serinin ilk iki kitabını sevenler için bu roman, hikâyenin ölçeğini büyüten ve yeni bir dönemi başlatan bir kapıdır.
Yazarın diğer kitaplarıTümü →
The Mercy of Gods (James S. A. Corey): konusu, bilimi ve okuma rehberiJames S. A. CoreyRoman
Leviathan Falls (James S. A. Corey): konusu, bilimi ve okuma rehberiJames S. A. CoreyRoman
Tiamat's Wrath (James S. A. Corey): konusu, bilimi ve okuma rehberiJames S. A. CoreyRoman
Persepolis Rising (James S. A. Corey): konusu, bilimi ve okuma rehberiJames S. A. CoreyRoman
Babylon's Ashes (James S. A. Corey): konusu, bilimi ve okuma rehberiJames S. A. CoreyRoman
Nemesis Games (James S. A. Corey): konusu, bilimi ve okuma rehberiJames S. A. CoreyRoman
























