21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Persepolis Rising (James S. A. Corey): konusu, bilimi ve okuma rehberi

James S. A. Corey'nin 2017 tarihli romanı Persepolis Rising, The Expanse serisinin yedinci kitabı: otuz yıllık atlamanın ardından Laconia'nın filosu Güneş Sistemi'ne döner.

Tür
Roman
Yazar
James S. A. Corey
İlk yayın yılı
2017
Sayfa
560

Persepolis Rising, James S. A. Corey takma adıyla yazılan The Expanse serisinin yedinci romanıdır. Orbit Books tarafından 5 Aralık 2017'de yayımlandı. Kitap, serinin ikinci büyük bölümünü açar: hikâye, Babylon's Ashes'ten yaklaşık otuz yıl sonrasına atlar ve insanlığın yeni bir güçle yüzleşmesini anlatır. Dizi bu kitaba ulaşmadan altıncı sezonda sona erdiği için roman, The Expanse evreninin ekrana taşınmamış ilk kitabıdır.

Kitap ne anlatıyor?

İlk altı kitapta Dünya, Mars ve Kuşaklılar, protomolekülün açtığı yeni dünyalar ve kaynaklar yüzünden birbirine karşı durmuştu. Persepolis Rising, bu çatışmanın bittiği bir dünyada başlar. Halka ağı aracılığıyla yüzlerce yeni dünyaya yayılan insanlık, kendi kurumlarını kurmuş; ulaşımı düzenleyen Ulaşım Birliği (Transport Union) de bunların arasına girmiştir. Bu dengeyi, uzun süredir sessiz kalan Marslı eski Amiral Winston Duarte'nin dönüşü bozar.

Serinin ilk altı kitabında hikâye, çok yönlü ve birbirine karşı olan güçler arasında geçerdi. Bu kitapta ise tek ve örgütlü bir karşı güç vardır. Eleştirmenler kitabı farklı yönlerden değerlendirmiştir: Tor.com'daki yazı kitabı serinin en karanlık bölümlerinden biri sayarken, The Verge yazarı Laconialıların biraz fazla klişe bir "kötü imparatorluk" gibi durduğunu belirtmiştir. Elitist Book Reviews yazarı ise karakter işleyişinin serinin en iyilerinden olduğunu söylemiştir.

Kitabın merkezinde bir işgal ve ona karşı direniş vardır: Medina'da bir vali atanır, kurumlar yeni güce teslim edilir ve eski tayfa bu düzene karşı örgütlenen bir harekete katılır. Önceki kitaplardaki çok taraflı siyaset oyununun yerini, bu nedenle, daha doğrusal bir çatışma alır.

Kitap, otuz yıllık zaman atlamasının sonuçlarını da işler: tayfa yaşlanmıştır, Holden ile Naomi emekliliği düşünmektedir, Bobbie ise Rocinante'nin kaptanı olmuştur. Ulaşım Birliği'nin başkanı Drummer ise insanlığın en güçlü isimlerinden biridir.

Kitabın özeti

Bu bölüm kitabın sonunu da anlatır.

Kitabın ana çizgisi dört adımda özetlenebilir: ele geçirme, baskı, direniş ve kaçış. Ayrıntılar aşağıda, yalnızca ana olay örgüsüyle sınırlı olarak verilmiştir.

Duarte'nin Laconia'dan gelen filosu, "Heart of the Tempest" adlı çok güçlü bir savaş gemisiyle Güneş Sistemi'nin savunmasını kısa sürede etkisiz hâle getirir ve yaklaşık 1.300 dünyayı birbirine bağlayan halka ağının merkezi Medina İstasyonu'nu ele geçirir. Medina'nın düşmesi, ağın denetiminin Laconia'ya geçmesi anlamına gelir. Güneş Sistemi'nin eski donanmaları bu gücün karşısında çaresiz kalır. İstasyonun valisi olarak Komutan Santiago Singh atanır; Singh, bir suikast girişiminden sonra giderek paranoyaklaşır ve baskıcı bir yönetim kurar.

Yaşlanmış Rocinante tayfası bu sırada dağılmak üzeredir: Holden ile Naomi emekliliği düşünür, geminin kaptanlığını Bobbie üstlenmiştir. Yine de hepsi bir direniş hareketinin içine çekilir. Direniş, bir bombalı eylem kurgusuyla Laconia'nın şifreleme kodlarını ele geçirir. Singh, Holden'ın Laconialıların elindeki gizemli bir eserle karşılaştığını öğrenince onu tutuklu olarak Laconia'ya göndermeye karar verir. Bu eser, Protomolekül'ü yapanları yok etmiş varlığa ait bir maddedir; yeni tehdit boyutu bu keşifle ortaya çıkar.

Direniş bir tahliye planını yürürlüğe koyar. Bu plan sırasında tayfadan biri, kendini feda ederek saldırganları durdurur. Tayfa Freehold kolonisine kaçar. Singh ise direnişi bastıramadığı için üstü tarafından idam edilir. Duarte, Holden'ın uyarılarına kulak asmaz; ölümsüzlük ve evrensel egemenlik planlarını sürdürür; amacı, Laconia'nın gücünü bütün insanlığı kapsayan tek bir düzene dönüştürmektir. Kitap tek bir savaşın sonucunu vermez: Laconia'nın gücü, Duarte'nin gerçek amaçları ve Holden'ın gördüğü eserin anlamı açık bırakılır. Hikâyenin duygusal ağırlığı, otuz yıl sonra yeniden bir araya gelen tayfanın bu kez kaybedecek çok şeyi olmasında yatar. Roman bu noktada yanıtsız kalan büyük sorularla biter ve hikâyeyi Tiamat's Wrath'a bırakır.

Yazarlar ve yazıldığı dönem

James S. A. Corey, Daniel Abraham ile Ty Franck'in ortak takma adıdır. Ad, iki yazarın göbek adlarından ve S. A. harfleriyle Abraham'ın kızının baş harflerinden türetilmiştir; yazarlar bu adı 1970'lerin klasik uzay operası yazarlarını çağrıştırsın diye seçmiştir. Franck, daha önce George R. R. Martin'in kişisel asistanlığını yapmıştı. İkili seriyi haftalık görüşmelerle ve bölüm alışverişiyle birlikte yazar. Serinin ilk kitabı Leviathan Wakes 2011'de çıktı ve 2012 Hugo En İyi Roman adaylığı aldı.

Persepolis Rising Aralık 2017'de çıktığında dizinin ilk iki sezonu Syfy'da yayımlanmıştı. Kitap, serinin ilk altı romanından sonra hikâyeyi otuz yıl ileri taşıyarak yeni bir bölüm başlatır; bu bölüm Tiamat's Wrath (2019) ve Leviathan Falls (30 Kasım 2021) ile tamamlanır. Bu iki kitabın arasındaki dönemi anlatan Auberon novellası da 12 Kasım 2019'da yayımlandı.

Kitaptaki bilim

Güneş Sistemi'ni tek merkezden yönetmek

Kitabın temel sorusu bilimsel bir sorudan çok siyasi bir sorudur, ama arkasında fiziğin bir gerçeği vardır: ışık hızı sınırı. NASA'ya göre Güneş'ten Mars'a ışığın yolculuğu yaklaşık 13 dakika sürer; Mars Güneş'e ortalama 1,5 astronomi birimi uzaklıktadır. Yani Güneş Sistemi içindeki mesafelerde bile bilgi dakikalar süren bir gecikmeyle ilerler; ışık hiçbir yerde anlık değildir. Gerçek Güneş Sistemi'nin ölçeği için Mars ve Güneş Sistemi nerede biter? sayfalarına bakabilirsiniz.

Kitapta Medina'nın ele geçirilmesinin bu kadar belirleyici olmasının nedeni, halka ağının tek bir darboğaz gibi çalışmasıdır. Gerçek dünyada böyle tekil bir geçiş noktası yoktur; bu, hikâye için kurulmuş kurgusal bir yapıdır.

Halka kapıları ve eski uygarlıklar

Protomolekül'ü yapanları yok eden bir varlığın bulunması, kitabın bilim dışı kısmıdır. Halka kapılarıyla bağlanan sistemler en yakın fizik kavramıyla solucan delikleri gibidir; ancak bu kuramsal yapılar gözlenmemiştir ve kitaptaki biçimiyle kurgudur. Evrende gelişmiş bir uygarlığın izleriyle karşılaşma fikri ise gerçek bilimde de ciddi bir araştırma alanıdır; ayrıntılar için Dünya dışı yaşam arayışı sayfasına bakabilirsiniz.

Serinin gezegenler arası uçuş anlatımının gerçekçi sayılmasının nedenleri The Expanse neden en gerçekçi uzay dizisi sayılıyor? yazısında ele alınmıştır.

Etkisi ve ödülleri

Kitaba tek başına verilmiş, doğrulanabilen öne çıkan bir ödül yoktur; seri bütün olarak 2020'de Hugo En İyi Seri Ödülü'nü kazandı. Kitabın eleştirmenler arasındaki karşılığı karışıktır: karakter işleyişi ve karanlık havası beğenilirken, yeni düşmanın klişe bir imparatorluğa benzemesi eleştirildi.

Uyarlama durumu

The Expanse dizisi altı sezon sürdü ve 6. sezonda sona erdi. Altıncı sezon, Babylon's Ashes ile "Strange Dogs" öyküsüne dayandığı için Persepolis Rising'ı kapsamadı; kitap şimdilik ekrana uyarlanmış değildir. Dizinin kendisi de ilk üç sezonunu Syfy'da yayımladıktan sonra iptal edilmiş, Amazon Prime Video diziyi üç sezon daha sürdürmüştür. Ocak 2023'te duyurulan 12 sayılık The Expanse: Dragon Tooth çizgi romanı ise Babylon's Ashes ile Persepolis Rising arasındaki dönemi anlatır. Dizinin kitaplarla ilişkisi için The Expanse izleme ve okuma sırası sayfasına bakabilirsiniz.

Serideki yeri

The Expanse'in dokuz romanı yayın sırasıyla şöyledir: Leviathan Wakes (2011), Caliban's War (2012), Abaddon's Gate (2013), Cibola Burn (2014), Nemesis Games (2015), Babylon's Ashes (2016), Persepolis Rising (2017), Tiamat's Wrath (2019) ve Leviathan Falls (2021). Romanların yanında, 2022'de Memory's Legion adıyla derlenen dokuz yardımcı öykü ve novella vardır. Persepolis Rising yedinci kitaptır ve serinin ikinci bölümünü açar: ilk altı kitap Dünya, Mars ve Kuşak arasındaki çatışmayı, Leviathan Falls ise dokuzuncu ve son romandır; yedinci kitaptan başlayan son üç roman, bu çatışmadan sonra ortaya çıkan Laconia meselesini anlatır. Yayın sırası ile evren içi sıranın ayrıntısı The Expanse okuma sırası sayfasındadır.

Karakterleri

Kimlere uygun, nereden başlanır?

Seriye bu kitaptan başlamak önerilmez: yedinci kitap olarak önceki altı kitabın karakter ve olay bilgisini varsayar. En doğrusu serinin ilk kitabı Leviathan Uyanıyor'dan başlamak ve sırayla ilerlemektir; yayın sırası, evren içi sıra ve novellalar için The Expanse okuma sırası sayfasına bakabilirsiniz. Kitap serinin sonraki iki romanına (Tiamat's Wrath, Leviathan Falls) açılan bir köprüdür. Diziyi izleyip kitaplara geçmek isteyenler için doğru sıra, dizinin bittiği yer olan Babylon's Ashes'tan sonra bu kitaptır.

Yazarın diğer kitaplarıTümü →

📚 KitaplarTümü →

  1. Introduction to Stellar Astrophysics (Böhm-Vitense): özeti, bilimi ve rehberiIntroduction to Stellar Astrophysics (Böhm-Vitense): özeti, bilimi ve rehberiBilim kitabı
  2. Evren Avucunda (Christophe Galfard): konusu, bilimi ve okuma rehberiEvren Avucunda (Christophe Galfard): konusu, bilimi ve okuma rehberiBilim kitabı
  3. Mae Among the Stars (Roda Ahmed): konusu, Mae Jemison ve okuma rehberiMae Among the Stars (Roda Ahmed): konusu, Mae Jemison ve okuma rehberiMasal / efsane
  4. Team Moon (Catherine Thimmesh): Apollo 11'in 400 bin kişilik ekibi ve rehberiTeam Moon (Catherine Thimmesh): Apollo 11'in 400 bin kişilik ekibi ve rehberiBilim kitabı
  5. Moonshot (Brian Floca): konusu, Apollo 11 bilimi ve okuma rehberiMoonshot (Brian Floca): konusu, Apollo 11 bilimi ve okuma rehberiBilim kitabı
  6. Cosmic (Frank Cottrell-Boyce): konusu, bilimi ve okuma rehberiCosmic (Frank Cottrell-Boyce): konusu, bilimi ve okuma rehberiRoman
  7. The True Meaning of Smekday (Adam Rex): konusu, Home filmi ve rehberiThe True Meaning of Smekday (Adam Rex): konusu, Home filmi ve rehberiRoman
  8. Mr. Wuffles! (David Wiesner): konusu, bilimi ve okuma rehberiMr. Wuffles! (David Wiesner): konusu, bilimi ve okuma rehberiMasal / efsane

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Dizi ve filmlerTümü →

  1. The Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarThe Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarSeri / evren
  2. Halo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiHalo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiSeri / evren
  3. MonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerMonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerSeri / evren
  4. Transformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneTransformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneSeri / evren
  5. Predator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorPredator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorSeri / evren

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor15 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar