Caliban's War (James S. A. Corey): konusu, Ganymede bilimi ve okuma rehberi
James S. A. Corey'nin 2012 tarihli romanı Caliban's War, The Expanse serisinin ikinci kitabı: Ganymede'de kaybolan bir çocuk, Dünya ile Mars arasındaki savaşı başlatabilecek bir komployu ortaya çıkarır.
- Tür
- Roman
- Yazar
- James S. A. Corey
- İlk yayın yılı
- 2012
- Sayfa
- 605
- Filmi / dizisi
- Sayfasını aç →
Caliban's War, James S. A. Corey takma adıyla yazılan The Expanse serisinin ikinci romanıdır. İlk baskısı 26 Haziran 2012'de Orbit Books tarafından yapıldı; ilk baskı 605 sayfadır. Hikâye bu kez Jüpiter'in en büyük uydusu Ganymede'de başlar: Dünya ile Mars'ın birbirine bakıp tetikte beklediği bir ortamda bir çocuğun kaybolması, iki gezegen arasındaki savaşı başlatabilecek bir olaya dönüşür. Roman, The Expanse dizisinin ikinci sezonuna ve üçüncü sezonun ilk altı bölümüne kaynak oldu.
Kitap ne anlatıyor?
Roman, Leviathan Uyanıyor'un bıraktığı yerden devam eder. İnsanlık Güneş Sistemi'ne yayılmış, ama üç büyük güce bölünmüştür: Dünya, Mars ve asteroit kuşağıyla dış gezegenlerin işçi halkı olan Kuşaklılar. İlk kitaptaki olaylar bu dengeyi zaten kırılgan hâle getirmiştir. Caliban's War'da gerilim, Ganymede'deki bir olayla patlama noktasına gelir.
Anlatıcı sayısı bu kitapta artar ve hikâye dört karakterin gözünden ilerler. Birincisi, Rocinante adlı geminin kaptanı James Holden'dır. İkincisi Ganymede'de dört yaşındaki kızı Mei'yi arayan botanikçi Praxidike "Prax" Meng'dir. Üçüncüsü, Mars deniz piyadelerinde çavuş olan Bobbie Draper'dır. Dördüncüsü ise Birleşmiş Milletler'de üst düzey bir yetkili olan Chrisjen Avasarala'dır. Kitap bir yandan çocuk arama hikâyesi, bir yandan siyasi komplo gerilimi, bir yandan da savaş romanıdır. Ana fikir, büyük güçlerin gerilimi arttığında sıradan insanların nasıl ezildiğidir.
Kitabın bilimkurgu yanı, ilk romandan miras kalan "protomolekül" üzerine kuruludur: Güneş Sistemi dışından gelmiş, canlıları kendi amacına göre yeniden düzenleyen yabancı bir yapı. Bu kitapta onun, bir insan eliyle silaha çevrilme tehlikesi ön plana çıkar.
Romanın dikkat çeken yanı, "kötü kim?" sorusunu tek bir düşmana bağlamamasıdır. Ganymede'deki yıkımın ardından Dünya ile Mars birbirini suçlar; oysa asıl sorumluluk, iki tarafın da hükümet katmanlarına sızmış çıkar ağlarındadır. Bu yüzden kitap, bir uzay gemisi macerasından çok, bürokrasinin ve şirket çıkarlarının savaşı nasıl kışkırtabileceğini anlatan bir gerilimdir. Aynı zamanda iki ebeveynin hikâyesidir: kızını arayan bir baba ile bir kayıptan sonra kendi yerini bulmaya çalışan bir asker, birbirinden çok farklı iki yoldan aynı soruya, "bir insan neyin uğruna savaşır?" sorusuna varırlar.
Kitabın özeti
Bu bölüm kitabın sonunu da anlatır.
Ganymede'de Dünya ve Mars birlikleri karşı karşıya dururken dışarıdan gelen, insanüstü güçte bir yaratık iki tarafın askerlerini de öldürür. Hayatta kalan tek kişi Bobbie Draper'dır. Mars bu olaydan Dünya'yı sorumlu tutar, Dünya da suçlamayı reddeder; iki güç açık savaşa çok yaklaşır. Bobbie, tedavi edilmemiş bir travma sonrası stres tablosuyla hastaneye yatırılır, sonra barış görüşmelerine katılmaya zorlanır. Avasarala onun güvenilir biri olduğunu anlar ve onu kendi korumasına alır.
Aynı günlerde Mei Meng, kendi doktoru tarafından kaçırılmıştır. Babası Prax kızını bulmak için yola çıkar ve yolu Holden'ın gemisinin yolu ile kesişir. Avasarala ise Ganymede olaylarının peşine düşünce, BM içinde Amiral Nguyen ile müsteşar Errinwright'ın, taşımacılık sektörünün büyük ismi Jules-Pierre Mao ile birlikte çalıştığını ve olayın soruşturulmasını engellediğini fark eder. Mao'nun adı, ilk kitaptaki Protogen şirketiyle bağlantılıdır.
Böylece Ganymede'deki yıkım ile kaçırılan çocuk, birbirinden ayrı iki olay gibi görünürken aynı komplonun iki ucu olduğu ortaya çıkar. Bu tablonun arkasında çarpıcı bir gerçek yatar: Mao, protomolekülü biyolojik silaha çevirmiş, bunu bağışıklık sistemi zayıf çocuklar üzerinde yapmıştır. Ürettiği şeyleri de Nguyen'in grubuna satmıştır. Mei bu çocuklardan biridir. Holden ve Prax, kızın izini Io'daki gizli bir tesise kadar sürer.
Finalde, kısa süre önce birbirini suçlayan Mars ve BM güçleri ortak bir tehdit karşısında bir araya gelip Nguyen'in filosunu yok eder. Holden, biyolojik silah taşıyan füzelerin Mars'a ulaşmasını önlemek için Nguyen'in amiral gemisine sızar. Ekip, Mei'yi ve diğer çocukları kurtarır; Komplocuların planı çöker ve Mao ile ortakları hesap vermek zorunda kalır; böylece savaşın eşiğinden dönülür, ama gerilimin kaynağı tümüyle ortadan kalkmış sayılmaz. Son sayfalarda Venüs'te yükselen yabancı yapı, kendi kendine derin uzaya doğru yola çıkar. Holden'ın karşısına ise ilk kitapta "ölen" Joe Miller yeniden çıkar; bu, serinin sonraki halkasının habercisidir.
Yazar ve yazıldığı dönem
James S. A. Corey, iki Amerikalı yazarın, Daniel Abraham ile Ty Franck'in ortak takma adıdır. Kitaplar iki yazarın ortak çalışmasıdır; kapakta tek ad yer alır. Serinin ilk dört romanı dört yıl üst üste Haziran ayında çıktı: Leviathan Wakes 2011'de, Caliban's War 2012'de, Abaddon's Gate 2013'te, Cibola Burn 2014'te. Dokuz romanlık ana seri 2011-2021 arasında yayımlandı; dokuz novella ise 2022'de Memory's Legion adıyla bir araya toplandı.
Caliban's War, ilk romandaki dedektif ve korku havasını daha geniş bir siyasi manzaraya taşıyan bir halka olarak okunabilir. İlk kitapta iki bakış açısı vardı; ikincide dört bakış açısı, Dünya ve Mars'ın hükümet katmanlarını da hikâyeye sokar.
Kitaptaki bilim
Ganymede gerçekte nasıl bir yer?
Romandaki Ganymede uydurma değil, gerçek bir dünyadır. NASA'ya göre Güneş Sistemi'nin en büyük uydusudur; çapı Merkür'ü bile aşar. Ortalama yarıçapı yaklaşık 2.632 km, yüzey çekimi yaklaşık 1,43 m/s²dir; bu, Dünya'daki çekimin yaklaşık yüzde 14,6'sıdır. Jüpiter'e yaklaşık 1,07 milyon km uzaklıkta, 7,15 günde bir tur atar ve hep aynı yüzünü gezegene çevirir.
Ganymede'i özel yapan, kendine ait bir manyetik alana sahip olan tek uydu olmasıdır; bu alan kutuplarında kutup ışıkları (aurora) üretir. NASA ayrıca ince bir oksijen atmosferinden, demir çekirdeğin üstünde kaya ve buz katmanlarından ve yüzeyin altında tuzlu bir okyanus bulunduğuna dair güçlü kanıtlardan söz eder. Bu okyanusun Dünya'nın yüzeyindeki tüm sudan fazla su taşıyabileceği tahmin edilir. Romanın Ganymede'i, su ve kayaç bakımından zengin bir uydunun dış Güneş Sistemi'nde iskân edilebileceği fikrini işler; bu, gerçek uydunun bilinen yapısıyla çelişmez. Ama yüzeydeki ortam için aynısı söylenemez: gerçek Ganymede'de insanlar ancak kapalı, korumalı ortamlarda yaşayabilir.
Gerçek görevler
Galileo aracı 1996'da uyduya 264 km kadar yaklaştı. NASA'nın Juno aracı ise 7 Haziran 2021'de uydunun yüzeyine yaklaşık 1.038 km kala geçti ve yirmi yılı aşkın sürenin en yakın geçişini yaptı. ESA'nın JUICE aracı Nisan 2023'te fırlatıldı; planına göre 2032'de Ganymede çevresinde yörüngeye girecek. Jüpiter'e giden görevlerin tamamı için Jüpiter görevleri sayfasına, uydular için Jüpiter'in uyduları sayfasına bakılabilir.
Kurgunun bilimle ayrıldığı yerler
Protomolekül, ondan türetilen "süper asker" ve bağışıklık sistemi zayıf çocukların bu silahta kullanılması tamamen kurgudur; gerçek biyolojide ya da astronomide bunların karşılığı yoktur. Düşük kütleçekimde büyüyen Kuşaklılar ile Mars'ta yetişen Bobbie'nin Dünya'nın çekiminde yaşadığı zorluk gibi ayrıntılar ise bilinen fizyolojiden yola çıkan mantıklı tahminlerdir: kütleçekimi farklı bir ortamda büyüyen bir bedenin başka bir çekime uyum sağlaması zordur. Yazarların fizik kurallarına bağlılığı, serinin neden "gerçekçi" sayıldığını açıklayan The Expanse neden en gerçekçi uzay dizisi sayılıyor? yazısında ayrıntılı ele alınıyor. Romanda adı geçen diğer gökcisimleri için Mars ve Venüs sayfaları da faydalıdır.
Etkisi ve ödülleri
Eleştirmenler romanı, inandırıcı insan karakterleri ve teknolojisi için övdü. Aynı değerlendirmeler arasında bazı diyalogları yorucu, siyasi entrikayı ise fazla açık bulanlar da oldu. Ayrıca kitabı seriyi sevdiren halka sayanlar vardı: Avasarala ve Bobbie gibi yeni bakış açıları, evrenin yalnızca Holden'ın gemisinden ibaret olmadığını gösterdi.
Başlıca kaynaklarda bu romana ayrıca verilmiş büyük bir ödül anılmıyor. Seri düzeyindeki başarı ise belgelidir: serinin üçüncü kitabı Abaddon's Gate 2014 Locus Ödülü'nü kazandı ve The Expanse, 2020'de Hugo Ödülü'nün en iyi seri dalını aldı.
Uyarlamaları
Kitap, The Expanse dizisinde ikinci sezonun ana kaynağıdır. 13 bölümlük bu sezon 1 Şubat 2017'de başlayıp 19 Nisan 2017'de bitti; ilk romanın son olaylarını tamamlarken Caliban's War'un çizgilerini ve "Drive" adlı kısa öyküyü kullandı. Üçüncü sezon ise 11 Nisan 2018'de başladı ve ilk altı bölümünde bu romanın hikâyesini bitirdi; kalan bölümlerde sıra Abaddon's Gate'e geçti. Dizinin ilk üç sezonu Syfy'da, sonraki üç sezonu Amazon Prime Video'da yayımlandı. Dizi ile kitapların birlikte nasıl izlenip okunacağı izleme ve okuma sırası sayfasında anlatılıyor.
Karakterleri
- Bobbie Draper kimdir? The Expanse'in Marslı deniz piyadesi
- Chrisjen Avasarala kimdir? The Expanse'in BM'li siyasetçisi
Kimlere uygun, nereden başlanır?
Caliban's War, serinin ikinci kitabı olduğu için tek başına okunacak bir başlangıç değildir; hem ilk romanın sonunu açığa vurur hem de onun olaylarına dayanır. Önce Leviathan Uyanıyor okunmalıdır. Tüm serinin sırası, novellalar ve dokuz romanın dökümü için The Expanse okuma sırası sayfası kullanılabilir.
Kitap, siyasi entrika ve komplo hikâyelerini, güçlü kadın karakterleri ve "uzayda savaş nasıl olurdu?" sorusunu sevenlere uygundur. Çocuk kaçırma ve savaş şiddeti içerdiği, bazı bölümlerin sert olduğu için yetişkinlere ve büyük genç okurlara önerilir. Diziyi izlemiş olanlar kitaptan yeni ayrıntılar bulur; özellikle Avasarala ve Bobbie'nin iç dünyası romanda daha geniş yer tutar.
İlk kitabı beğenenler için bu roman daha geniş ve daha politik bir devamdır; ilk romanın dar, dedektif havalı dünyasından çıkıp Dünya'nın ve Mars'ın yönetim katlarına bakar. İlk kitabı sevmeyenler için de bir fırsattır: yeni karakterler, hikâyeye farklı bir ses katar.
Yazarın diğer kitaplarıTümü →
The Mercy of Gods (James S. A. Corey): konusu, bilimi ve okuma rehberiJames S. A. CoreyRoman
Leviathan Falls (James S. A. Corey): konusu, bilimi ve okuma rehberiJames S. A. CoreyRoman
Tiamat's Wrath (James S. A. Corey): konusu, bilimi ve okuma rehberiJames S. A. CoreyRoman
Persepolis Rising (James S. A. Corey): konusu, bilimi ve okuma rehberiJames S. A. CoreyRoman
Babylon's Ashes (James S. A. Corey): konusu, bilimi ve okuma rehberiJames S. A. CoreyRoman
Nemesis Games (James S. A. Corey): konusu, bilimi ve okuma rehberiJames S. A. CoreyRoman
























