Luke Delaney

Luke Delaney, NASA astronotu, ABD Deniz Piyadeleri'nden binbaşı rütbesiyle emekli bir deniz havacısı ve test pilotudur. 1 Ekim 2026'da NASA'nın SpaceX Crew-13 görevinin pilotu olarak ilk kez uzaya çıktı; bugün Uluslararası Uzay İstasyonu'nda Expedition 75 ekibinde uçuş mühendisi olarak çalışıyor. Afganistan'da muharebe uçuşlarından NASA'nın atmosfer araştırma uçaklarına uzanan kariyeri, onu 2021'de NASA'nın astronot adayları arasına taşıdı. İstasyondaki tüm ekiplerin güncel listesi için Şu anda uzayda kaç kişi var? sayfamıza bakabilirsiniz.

Seyrüseferden pilot koltuğuna

NASA'nın biyografisine göre Delaney Miami'de doğdu, Florida'daki DeBary'yi memleketi sayıyor ve 1997'de Deltona Lisesi'nden mezun oldu. 1998'de ABD Deniz Piyadeleri'ne er olarak katıldı ve KC-130 tanker uçaklarında seyrüsefer subayı olmak üzere seçildi. Teksas'taki Randolph Hava Üssü'nde seyrüsefer okulunu bitirdikten sonra Kaliforniya'daki Miramar'da konuşlu bir hava ikmal ve nakliye filosuna katıldı. Aralık 2001'de Kalıcı Özgürlük Operasyonu (Operation Enduring Freedom) kapsamında Afganistan'a gönderildi; bu görev sırasında askerlikten subaylığa geçişi sağlayan eğitim programına seçildi.

Programın parçası olarak 2006'da Kuzey Florida Üniversitesi'nden makine mühendisliği lisans derecesini aldı. Quantico'daki temel subay okulunu ilk yüzde 10 içinde bitirdikten sonra Pensacola ve Corpus Christi deniz hava üslerinde uçuş eğitimi aldı ve 2008'de deniz havacısı brövesini taktı. Japonya'nın Okinawa adasındaki bir hava ikmal ve nakliye filosunda görev yaptı; Filipinler, Tayland, Kamboçya, Avustralya, Guam, Hawaii ve Alaska'da uluslararası tatbikatlara katıldı. Kasım 2010'da ikinci kez Afganistan'a gitti. NASA'ya göre 400'ü aşkın muharebe uçuşunda 550 saatten fazla uçtu.

Test pilotu ve eğitmen

Delaney 2014'te ABD Deniz Kuvvetleri Test Pilotu Okulu'nun 146. dönemini bitirdi ve VX-20 hava test ve değerlendirme filosunda test pilotu ve proje subayı oldu. Burada uçaklara yapılan büyük değişiklikleri yöneten platform koordinatörlüğünü üstlendi; KC-130J'nin kızılötesi güdümlü füzelere karşı savunma sistemi ve silah kiti yükseltmesi gibi projelerde test uçuşları yaptı. 2016'da Deniz Kuvvetleri Yüksek Lisans Okulu'ndan havacılık ve uzay mühendisliği yüksek lisans derecesi aldı. 2018'de test pilotu okuluna eğitmen olarak döndü; uçuş nitelikleri ve uçak performansı derslerini yürüttü, dört farklı uçak tipinde uçuş gösterileri ve değerlendirmeler yaptı. 2020'de Deniz Piyadeleri'nden emekli oldu.

NASA Langley'de araştırma pilotu

Emekliliğinin ardından Virginia'daki NASA Langley Araştırma Merkezi'nde araştırma pilotu ve havacılık mühendisi olarak çalışmaya başladı. Bilimsel cihaz takmak için uçaklarda yapılan değişiklikleri yönetti, mühendislik değerlendirmelerini inceledi ve uçakların uçuşa elverişliliğini denetledi. Atmosfer verisi toplama, hava trafiği yönetimi ve yer bilimleri için onlarca uçuş yaptı. Katıldığı projeler arasında Batı Atlantik üzerinde aerosol, bulut ve meteoroloji etkileşimlerini inceleyen ACTIVATE, okyanus yüzeyindeki küçük ölçekli akıntıları araştıran S-MODE ve acil durum operasyonlarında hava trafiği yönetimini sınayan STEReO var. NASA'ya göre bugün 48 farklı jet, pervaneli ve döner kanatlı hava aracında 3.900 saati aşan uçuş deneyimine sahip.

Astronot adaylığı

Delaney, 6 Aralık 2021'de Johnson Uzay Merkezi yakınındaki Ellington Field'da tanıtılan 10 yeni NASA astronot adayından biriydi. Ocak 2022'de göreve başladı ve iki yıllık aday eğitimini tamamladı; bu süreçte T-38 jetleriyle uçuş eğitimi ve Nötr Yüzerlik Laboratuvarı'ndaki su havuzunda uzay yürüyüşü provaları yaptı. Deneysel Test Pilotları Derneği üyesi olan Delaney, ABD Federal Havacılık İdaresi onaylı bir uçuş eğitmeni.

Crew-13'ün pilotu

NASA, 23 Nisan 2026'da Delaney'yi Crew-13'ün pilotu olarak duyurdu. Ekipte komutan Jessica Watkins, Kanadalı Joshua Kutryk ve Rus kozmonot Sergey Teteryatnikov vardı. Ekip, 1 Ekim 2026'da Cape Canaveral'dan bir Falcon 9 roketiyle "Grace" adlı Crew Dragon kapsülüyle fırlatıldı. NASA'nın açıklamasına göre Dragon istasyona kendiliğinden kenetlenecek biçimde tasarlandı; ancak gerektiğinde ekip kumandayı elle devralabiliyor. Kapsül, fırlatmadan 7 saat 55 dakika sonra Harmony modülüne kenetlendi; bu, ISS tarihinde bir ABD aracının en hızlı fırlatma-kenetlenme süresi oldu.

İstasyonda ilk haftalar

NASA'nın istasyon günlüğü, Delaney'nin ilk haftalarını yoğun bir bilim programıyla geçirdiğini gösteriyor. 16 Ekim'de bir gün önce kargo aracıyla gelen MVP Plant-02 deneyini başlattı; bu çalışma, mikro yerçekiminde büyüyen bitkilerin genetik tepkisini inceleyerek uzay araçlarının yaşam destek sistemlerine katkı sağlamayı amaçlıyor. 22 Ekim'de Columbus laboratuvarındaki biyobaskı tesisinde damar hücreleriyle kan damarı dokusu basılmasını başlattı: hücreleri dondurucudan çıkarıp çözdü, biyolojik baskı malzemesiyle karıştırdı ve yazıcıya yükledi. Hazırlanan dokuların beslenmesini de üstlendi; bu araştırma, hastaya özel doku üretiminde mikro yerçekiminden yararlanmayı hedefliyor. Uzun görevlerde stresi azaltmanın yollarını arayan RelaxPro çalışması için de uyku düzenini kaydediyor.

Delaney'nin istasyondaki görevlerinden biri de robotik. 29 Ekim'deki uzay yürüyüşünden önce bilgisayarda Canadarm2 robot kolunu kullanma eğitimi aldı ve Watkins ile birlikte yürüyüşçüleri izlemek için istasyonun dışındaki aydınlatma koşullarını ve kamera konumlarını çalıştı. Yürüyüş günü Watkins'le birlikte Anil Menon ve Kutryk'in giysilerini giymesine yardım etti ve robot kolu operasyonlarını destekledi; ikili istasyona yedinci açılır güneş panelini taktı. Konunun ayrıntısı uzay yürüyüşü nasıl yapılır sayfamızda.

Kısaca

• Miami'de doğdu; Florida'da büyüdü. Makine mühendisi ve havacılık ve uzay mühendisliği yüksek lisansı var.
• ABD Deniz Piyadeleri'nde seyrüsefer subayı, KC-130 pilotu ve test pilotu; binbaşı rütbesiyle emekli.
• NASA Langley'de araştırma pilotu olarak atmosfer ve yer bilimi uçuşları yaptı.
• 2021'de NASA astronot adayı seçildi; 1 Ekim 2026'da Crew-13'ün pilotu olarak ilk uçuşuna çıktı.