23 Kasım 2026, PazartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Bugün uzayda, Sıradaki fırlatma: Ariane 64 Block 2 fırlatması: Amazon Leo (LE-04)23 Kasım 2026, 14:09
Görevler ve Keşif

Crew-13 iptalin ardından fırlatıldı, istasyona rekor sürede ulaştı

SpaceX Crew-13, ilk denemedeki sızıntı sorununun ardından 1 Ekim 2026'da fırlatıldı. Dört kişilik mürettebat, ISS'e 7 saat 55 dakikada kenetlenerek bir ABD aracı için rekor kırdı.

Görevler ve KeşifNASA Günün GörüntüsüGüncellendi: 26 Ekim 2026, 02:14
Crew-13 iptalin ardından fırlatıldı, istasyona rekor sürede ulaştı

NASA ile SpaceX'in Crew-13 görevi, 1 Ekim 2026'da dört kişilik mürettebatı Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) ulaştırdı. Florida'daki rampada dikey konumda bekleyen Falcon 9 roketi ve tepesindeki Dragon kapsülü, ilk fırlatma denemesinin son anda iptal edilmesinin ardından yaklaşık 19 gün sonra yola çıkabildi.

Rampadaki son hazırlıklar

Görev için kullanılan Falcon 9 roketi, 27 Eylül 2026 Pazar günü Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri Üssü'ndeki 40 numaralı Uzay Fırlatma Kompleksi'nde dikey konuma getirildi. Roketin tepesinde, mürettebatı taşıyacak olan Grace adlı Crew Dragon kapsülü bulunuyordu. 40 numaralı rampa, uzun yıllar yalnızca kargo ve uydu fırlatmalarında kullanıldıktan sonra son dönemde insanlı fırlatmalara da hizmet veren bir kompleks haline geldi.

İptal edilen ilk deneme

Crew-13'ün ilk fırlatma tarihi 12 Eylül 2026'ydı. Ancak Dragon kapsülünde tespit edilen bir oksitleyici sızıntısı nedeniyle deneme iptal edildi. Ekipler sorunu giderdikten sonra yeni tarih 1 Ekim olarak belirlendi.

Fırlatma, 1 Ekim Perşembe günü Doğu Saati ile 11.10'da (Türkiye saatiyle 18.10) gerçekleşti. Dragon Grace, yaklaşık 7 saat 55 dakika sonra, Doğu Saati ile 19.05'te istasyonun Harmony modülünün ön kenetlenme noktasına bağlandı. NASA'ya göre bu, ISS tarihinde bir ABD uzay aracının fırlatmadan kenetlenmeye kadar geçen en kısa süreydi.

Mürettebat kimlerden oluşuyor?

Görevin komutanı NASA astronotu Jessica Watkins. Jeolog kökenli Watkins bu uçuşla ikinci kez uzaya çıktı ve SpaceX'in Dragon aracıyla iki kez fırlatılan ilk NASA astronotu oldu.

Pilot koltuğunda, eski bir deniz kuvvetleri pilotu olan NASA astronotu Luke Delaney oturuyor. Görev uzmanları ise Kanada Uzay Ajansı (CSA) astronotu Joshua Kutryk ile Roscosmos kozmonotu Sergey Teteryatnikov. Kutryk, savaş pilotu geçmişine sahip; Ticari Mürettebat Programı kapsamında uçan ilk Kanadalı oldu. Teteryatnikov ise denizaltıcı kökenli. Delaney, Kutryk ve Teteryatnikov için bu ilk uzay uçuşu.

Görevin bağlamı

Crew-13, Şubat 2026'da fırlatılan Crew-12'nin yerini alıyor ve 75. Sefer (Expedition 75) mürettebatına katılıyor. Plana göre ekip yaklaşık beş-altı ay boyunca istasyonda kalacak ve 2027 baharında Dünya'ya dönecek.

NASA'nın Ticari Mürettebat Programı, ABD'nin 2011'de uzay mekiği filosunu emekliye ayırmasının ardından astronotları yeniden kendi topraklarından fırlatabilmek için kuruldu. SpaceX'in Crew Dragon aracı 2020'den bu yana düzenli rotasyon uçuşları yapıyor. Program kapsamında ABD dışındaki ortak ajansların astronotları ve Rus kozmonotlar da Dragon ile istasyona gidiyor; karşılığında NASA astronotları Rus Soyuz araçlarıyla uçuyor. Bu "koltuk takası", iki taraftan birinin aracı kullanılamaz hale gelirse istasyonda her iki ülkeden de en az bir kişinin bulunmasını güvence altına alıyor.

İstasyonda neler yapılacak?

Rotasyon mürettebatları istasyonda altı ay boyunca yüzlerce bilimsel deney yürütür: mikro kütleçekiminin insan vücuduna etkileri, malzeme bilimi, biyoloji ve Dünya gözlemi bunların başında gelir. Mürettebat ayrıca istasyonun bakım ve onarım işlerini üstlenir, gerektiğinde uzay yürüyüşleri yapar ve gelen kargo araçlarını karşılar.

NASA, Uluslararası Uzay İstasyonu'nu 2030'un sonunda emekliye ayırmayı planlıyor. Bu nedenle son yıllardaki rotasyon görevleri, alçak Dünya yörüngesinde ticari istasyonlara geçiş sürecine de ışık tutuyor.

Sırada ne var?

Rotasyon görevlerinde yeni gelen ekip, istasyondan ayrılacak ekiple birkaç gün süren bir devir teslim dönemi geçirir; ardından önceki mürettebat Dünya'ya döner. Crew-13 ekibinin dönüşü ise 2027 baharında, Mart ayı civarında bekleniyor.

Crew Dragon'un yolculuğu

SpaceX'in Crew Dragon aracı ilk insanlı uçuşunu Mayıs 2020'de Demo-2 test göreviyle yaptı. Bu uçuş, 2011'den beri ilk kez ABD topraklarından astronot fırlatılması anlamına geliyordu. O tarihten bu yana Dragon, NASA'nın düzenli rotasyon görevlerinin yanı sıra özel insanlı uçuşlarda da kullanıldı. Falcon 9 roketinin birinci kademesi fırlatmanın ardından geri dönerek iniş yapabiliyor ve yeniden kullanılabiliyor; bu yaklaşım, uzaya erişimin maliyetini düşüren en önemli gelişmelerden biri sayılıyor. Crew-13'te kullanılan Grace kapsülü de yeniden kullanılabilir bir araç olarak tasarlandı.

Kısaca

  • Crew-13, 1 Ekim 2026'da Cape Canaveral'daki 40 numaralı rampadan fırlatıldı.
  • 12 Eylül'deki ilk deneme, Dragon'daki bir oksitleyici sızıntısı yüzünden iptal edilmişti.
  • Kenetlenme 7 saat 55 dakika sürdü; bu, ISS tarihinde bir ABD aracı için rekor.
  • Mürettebat: Jessica Watkins, Luke Delaney, Joshua Kutryk ve Sergey Teteryatnikov.

Bu haberi nasıl buldunuz?

İlk oyu siz verin

Google'da haber kaynağınızı Uzay Gündem olarak seçmek için tıklayın

Yorumlar

İlk yorumu siz yazın.

Yorumlar okurlarımıza aittir. Hakaret, nefret söylemi ve reklam içeren yorumlar yayımlanmaz.

İlgili haberler

  1. Dragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndü
  2. BepiColombo Merkür'ün yörüngesine girdi: ikinci uzay aracı, ilk çift araç
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı
  4. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor
  5. NASA'nın saha ekibi Arizona'da krater, lav mağarası ve kül tarlasında Ay ile Mars'a hazırlandı
  6. ESA'nın yeni derin uzay anteni tek çanakla iki Mars aracına aynı anda komut gönderdi

Çok okunanlar

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl
  2. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı
  3. Uzay Yolu: İlk Temas'taki gibi uzaylılar Dünya'yı gerçekte nasıl fark ederdi?
  4. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi
  5. NASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'ne
  6. Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)

✨ Günün seçkisi23 Kasım

The Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)📚 Günün kitabıThe Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)Joanna Cole · 1990

Son yorumlar

  1. Ay'a iniş yeri seçiminde yapay zekâ: Ohio State'ten LUMINA görev planlamacılarına yardım edecekosman çelebi: Genç araştımacı fizikçi ve yapay zeka doktora öğrencisi Gökçe İnal'ı bu değerli çalışmalarından dolayı kalben…

Sıradaki fırlatmalarTümü →

Son haberler

  1. Işık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyorIşık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyor1 saat önce
  2. Samanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdiSamanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdi8 saat önce
  3. Xavier Siklonu Cook Adaları'nda 5. kategoriye çıktı: Kasım rekoru Aqua'nın görüntüsündeXavier Siklonu Cook Adaları'nda 5. kategoriye çıktı: Kasım rekoru Aqua'nın görüntüsünde21 Kasım
  4. NASA'dan küçük işletmelere 171 milyon dolarlık tohum finansmanı: 302 proje seçildiNASA'dan küçük işletmelere 171 milyon dolarlık tohum finansmanı: 302 proje seçildi21 Kasım
  5. Çip üretiminde kullanılan plazma, Ay toprağı benzetmesinden oksijen çıkardıÇip üretiminde kullanılan plazma, Ay toprağı benzetmesinden oksijen çıkardı20 Kasım

Gökyüzü takvimiTümü →

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar