Starship ilk kez yörüngeye çıktı ve 26 Starlink V3 uydusu bıraktı

SpaceX'in Starship-Super Heavy roketi 28 Eylül 2026'da, programın 14. uçuşunda ilk kez yörüngeye çıktı. Teksas'taki Starbase tesisinden kalkan roketin üst kademesi, yaklaşık üç saat süren uçuşta 26 adet üçüncü nesil Starlink uydusunu yörüngeye bıraktı ve ardından Pasifik Okyanusu'nda Hawaii'nin kuzeyine kontrollü iniş yaptı. Böylece Starship, deneme roketi olmaktan çıkıp gerçek yük taşıyan bir fırlatıcıya dönüşme yolunda en önemli eşiği geçmiş oldu.

Uçuş nasıl geçti?

Roket, Doğu ABD yaz saatiyle 08.49'da (TSİ 15.49) havalandı. Birinci kademede B21 numaralı Super Heavy, üst kademede ise S41 numaralı Ship kullanıldı. Yaklaşık 124 metre boyundaki sistemin birinci kademesi, NASA'nın Ay roketi SLS'nin yaklaşık iki katı itki üretiyor.

Tırmanış sırasında üst kademedeki Raptor motorlarından biri erken kapandı; booster tarafında da bir motor sorunu yaşandı. Uçuş ekibi verileri değerlendirip aracın sağlıklı olduğuna karar verdi ve görev devam etti. Ship, iki motor ateşlemesiyle yaklaşık 290 kilometre yükseklikte bir yörüngeye yerleşti. Yörüngeye girişten birkaç dakika sonra Starlink uydularının tek tek bırakılmasına başlandı; uydular yaklaşık birer dakika arayla serbest kaldı.

Özgün plan, Ship'in Dünya çevresinde yaklaşık altı tur atıp kalkıştan dokuz saat kadar sonra Güney Amerika'nın batı kıyısı açıklarına inmesiydi. Ancak uydular güvenle yollarına çıktıktan sonra görev yöneticileri uçuşu kısaltmaya karar verdi. Ship, kalkıştan yaklaşık üç saat sonra, TSİ ile 18.57'de Hawaii'nin kuzeyinde okyanusa indi. Super Heavy ise Teksas açıklarında, Meksika Körfezi'ne düştü. İki kademe de denize değdikten sonra devrildi ve kalan yakıtın tutuşmasıyla parçalandı; SpaceX zaten bu uçuşta hiçbir kademeyi kurtarmayı planlamıyordu.

Neden bu kadar önemli?

Starship-Super Heavy sistemi 2023'ten bu yana 13 kez uçmuştu, ancak bu uçuşların hepsi bilinçli olarak yörünge altı rotalarda yapılmıştı. Yani üst kademe Dünya'nın çevresini tam olarak dolanmadan, kalkıştan kısa süre sonra okyanusa iniyordu. 14. uçuşta ise araç ilk kez kalıcı bir yörüngeye ulaştı ve ilk kez işlevsel bir yük taşıdı.

Tarih de anlamlı: SpaceX'in ilk roketi Falcon 1, dört denemeden sonra 28 Eylül 2008'de yörüngeye ulaşmıştı. Starship'in ilk yörünge uçuşu, bu başarının tam 18. yıl dönümüne denk geldi. NASA Başkanı Jared Isaacman da fırlatmayı övgüyle karşılayarak aracın yörüngeye güvenli ve sorumlu bir şekilde taşınmasını ilham verici bulduğunu ifade etti.

Starlink V3 neler getiriyor?

Uçuşla yörüngeye taşınan uydular, SpaceX'in internet takımyıldızı Starlink'in üçüncü nesline ait. Şirkete göre her V3 uydusu, önceki nesle kıyasla yaklaşık 10 kat kapasite sunuyor. Bu uydular, şimdiye kadar Falcon 9'la fırlatılan küçültülmüş V2 Mini uydularından çok daha büyük ve ağır; bu yüzden ancak Starship gibi dev bir roketle toplu hâlde fırlatılabiliyorlar. SpaceX ileride tek uçuşta 60'a kadar V3 uydusu taşımayı hedefliyor; ilk seferde 26 uyduyla yetindi. Bunlardan üçü ek kameralarla donatıldı ve Ship'in ısı kalkanı karolarını görüntülemek için kullanıldı. Isı kalkanının atmosfere giriş sırasındaki davranışı, aracın yeniden kullanılabilirliği açısından en kritik konulardan biri.

Ay programıyla bağlantı

Starship'in önemi Starlink'le sınırlı değil. NASA'nın Artemis programında astronotları Ay yüzeyine indirecek araç da Starship'in bir türevi olacak. Bu iniş aracının görev yapabilmesi için yörüngede yakıt aktarımı yapılması ve çok sayıda Starship'in art arda fırlatılması gerekiyor. Dolayısıyla aracın düzenli olarak yörüngeye çıkıp dönebilmesi, Ay planlarının da ön koşulu. SpaceX, Florida'da yeni fırlatma rampaları inşa ediyor ve test takvimini hızlandırıyor; hedef, Ay iniş aracını 2028'de planlanan Artemis görevleri için hazır hâle getirmek.

Sırada ne var?

SpaceX daha önce, bu uçuşun sonuçlarına bağlı olarak 15. test uçuşunda Ship üst kademesini fırlatma kulesinin kollarıyla yakalamayı deneyebileceğini açıklamıştı. Super Heavy birinci kademelerinin kuleye geri dönüp yakalanması daha önceki uçuşlarda gösterilmişti; üst kademenin de aynı şekilde kurtarılması, tamamen yeniden kullanılabilir bir roket hedefinin son büyük adımı olacak. Bu uçuşta yaşanan motor sorunlarının ayrıntılı incelemesi, bir sonraki denemenin zamanlamasını belirleyecek.

Kısaca

• Starship, 28 Eylül 2026'daki 14. uçuşunda ilk kez yörüngeye ulaştı.
• Ship 41, yaklaşık 290 kilometre yükseklikteki yörüngeye 26 Starlink V3 uydusu bıraktı.
• Motor sorunlarına rağmen görev tamamlandı; uçuş altı tur yerine yaklaşık üç saatte bitirildi.
• Önceki 13 uçuşun tamamı yörünge altıydı; bir sonraki hedef üst kademenin kuleyle yakalanması.