Thor: Aşk ve Gök Gürültüsü (Thor: Love and Thunder)

Thor: Aşk ve Gök Gürültüsü, Thor serisinin dördüncü, Marvel Sinematik Evreni'nin 29. filmi. Thor: Ragnarok ile seriye renkli ve esprili bir kimlik kazandıran Taika Waititi, bu kez 1980'lerin macera filmlerinden ilham alan bir romantik komedi ile kozmik bir intikam hikâyesini aynı filmde buluşturuyor. Thor tanrıları tek tek avlayan bir katile karşı yola çıkarken, karşısına yıllar önce ayrıldığı Jane Foster bambaşka bir kimlikle çıkıyor.

Konusu

Film, ıssız bir çölde ölmek üzere olan Gorr ve küçük kızıyla açılıyor. Tanrılarına yalvaran Gorr, kızını kaybettikten sonra o tanrının yeşil ve bereketli diyarına ulaşır ve tanrısının kendisiyle alay ettiğini görür. Tanrı öldürebilen Nekrokılıç'ı eline alan Gorr, artık bütün tanrıları yok etmeye yemin etmiştir; ama kılıç ona güç verirken bedenini de yavaş yavaş tüketmektedir.

Thanos'a karşı verilen savaşın ardından Galaksinin Koruyucuları'yla birlikte uzayda dolaşan Thor, eski dostu Sif'ten gelen bir imdat çağrısıyla ekipten ayrılır ve Gorr'un bir sonraki hedefinin Dünya'daki Yeni Asgard olduğunu öğrenir. Bu sırada Thor'un eski sevgilisi, astrofizikçi Jane Foster ağır bir hastalıkla mücadele etmektedir ve umudunu, Hela'nın parçaladığı çekiç Mjolnir'de arar. Çekiç yeniden bir araya gelir ve Jane'i seçer. Thor, Kudretli Thor'a dönüşen Jane, Kral Valkyrie ve taş gladyatör Korg, Gorr'un kaçırdığı Asgardlı çocukları kurtarmak için tanrıların başkenti Omnipotence City'den Gölge Diyarı'na uzanan bir yolculuğa çıkar.

Yapım

Chris Hemsworth ile Waititi, Ragnarok'un devamını 2018'in başında konuşmaya başlamıştı; film Temmuz 2019'da resmen duyuruldu. Waititi, hikâyede Jason Aaron'ın 2010'lardaki Thor çizgi romanlarından yararlandı: Gorr'un ilk kez ortaya çıktığı ve Jane Foster'ın kanser tedavisi görürken Thor'un gücünü devraldığı hikâyeler bu dönemden geliyor. Senaryoyu Waititi, Jennifer Kaytin Robinson ile birlikte yazdı.

Çekimler salgın yüzünden ertelendi ve 26 Ocak 2021'de Sidney'deki Fox Studios Australia'da "The Big Salad" çalışma adıyla başladı, Haziran başında tamamlandı. Görüntü yönetmeni, Waititi'yle The Mandalorian'da çalışmış olan Barry Idoine. Industrial Light & Magic, The Mandalorian için geliştirdiği StageCraft sanal yapım teknolojisini, daha çok LED panel ve daha yüksek çözünürlükle bu film için yeniden kurdu: Oyuncular yeşil perde yerine, çevrelerindeki dev ekranlarda canlandırılan gezegenlerin ortasında oynadı. Müziği Michael Giacchino ile Nami Melumad besteledi; Guns N' Roses'ın "Sweet Child o' Mine" şarkısı filmin hem içinde hem de tanıtımlarında öne çıktı.

Natalie Portman, Ragnarok'ta yer almadıktan sonra Jane Foster olarak geri döndü. Christian Bale'in Gorr'u, eleştirmenlerin övdüğü performanslar arasında. Tessa Thompson Valkyrie'yi, Waititi ise hareket yakalama tekniğiyle yine Korg'u canlandırıyor; Russell Crowe, tanrıların lideri Zeus olarak kısa ama akılda kalan bir rolde. Film 8 Temmuz 2022'de ABD'de vizyona girdi ve dünya genelinde 760,9 milyon dolar hasılat yaptı. Eleştirmenler oyunculukları beğenirken görsel efektleri ve komedi ile dram arasındaki ton geçişlerini eleştirdi.

Evrendeki yeri

Hikâye Avengers: Endgame'in hemen sonrasına yerleşiyor; Thor'un Galaksinin Koruyucuları ekibiyle geçirdiği dönem filmin açılışında kısaca gösteriliyor. Dördüncü Evre'nin parçası olan film, Zeus ile oğlu Herkül'ü ve Valhalla'yı Marvel evrenine katarak serinin geleceği için yeni kapılar aralıyor.

Bilimsel karne

Thor filmleri bilimkurgudan çok mitolojik fanteziye yakın durur ve Aşk ve Gök Gürültüsü bu çizgiyi bilerek abartır. Yine de filmin kozmik yolculukları gerçek evrenle karşılaştırıldığında ilginç sorular doğuruyor.

Gezegenden gezegene bir çırpıda

Thor, baltası Stormbreaker'ın çağırdığı Bifrost sayesinde dünyalar arasında anında yol alır. Fizikte buna en çok benzeyen kavram, uzay-zamanın iki uzak noktasını birbirine bağlayan varsayımsal bir tünel olan solucan deliği. Einstein'ın genel görelilik denklemlerinde böyle yapılar matematiksel olarak ortaya çıkabiliyor; ama içinden geçilebilir bir solucan deliğini açık tutmak için kuramlar, negatif enerji yoğunluğuna sahip "egzotik madde" gibi bugün varlığı bilinmeyen malzemelere ihtiyaç duyuyor ve hiçbir solucan deliği gözlenmiş değil. Gerçek mesafelerin ölçeği ise insanı sersemletiyor: Güneş'ten sonra bize en yakın yıldız olan Proxima Centauri yaklaşık 4,25 ışık yılı uzakta. Yani o yıldızdan çıkan ışık bile bize dört yılı aşkın sürede ulaşıyor.

Galaksiye dağılmış tanrılar

Gorr'un tanrı avı, ona farklı dünyalarda yaşayan sayısız varlığın izini sürdürüyor. Gerçek ölçekte düşünürsek, yalnız bizim Samanyolu'muzda 100 ila 400 milyar yıldız bulunduğu tahmin ediliyor Film bu kalabalığı kolayca gezilebilir bir komşuluk gibi gösteriyor; gerçekte en yakın komşuya bile bugünkü itki teknolojileriyle ulaşmak büyük olasılıkla binlerce yıl sürerdi. Örneğin saniyede yaklaşık 17 kilometre hızla yol alan Voyager 1, o yöne gidiyor olsaydı Proxima Centauri'ye ancak 70 bini aşkın yılda varırdı.

Tanrısal güçler ve gerçek kozmik şiddet

Filmdeki tanrılar şimşek, gölge ve büyü kullanıyor; evrenin gerçek "tanrısal" güçleri ise ölen yıldızlarda gizli. Büyük bir yıldız süpernova olarak patladığında geride nötron yıldızı denen, inanılmaz yoğunlukta bir çekirdek kalabiliyor. NASA'nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi'ne göre bir nötron yıldızı, Güneş'in yaklaşık bir buçuk katı kütleyi 20 kilometre çapında bir küreye sıkıştırıyor; bu maddenin bir santimetreküpü Everest Dağı'ndan ağır. Dünya'dan 1054 yılında görülen bir süpernovanın kalıntısı olan Yengeç Bulutsusu'nun merkezinde de böyle bir nötron yıldızı dönüyor ve çevresine yüksek enerjili parçacıklar püskürtüyor. Filmin ışık gösterileri gösterişli, ama doğanın kendisi çok daha çarpıcı.

Karne

Uzay yolculuğu, mesafeler ve kozmik güçler açısından film bilimsel gerçekçilik iddiasında değil; bütün bunlar mitolojinin ve büyünün diliyle anlatılıyor. Astrofizikçi Jane Foster'ın varlığı filme bilimsel bir renk katsa da hikâye onun bilim insanlığından çok insani mücadelesine odaklanıyor. Bilimsel doğruluk notu düşük; ama evrenin genişliği ve yıldızların gücü üzerine merak uyandırma notu yüksek.

Etkisi

Film, Thor serisinin Ragnarok'tan sonra en çok hasılat yapan ikinci filmi oldu ve 2022'nin en çok hasılat yapan sekizinci filmi olarak yılı kapattı. Jane Foster'ın Kudretli Thor'a dönüşmesi, Jason Aaron dönemi çizgi romanlarının en çok konuşulan fikirlerinden birini perdeye taşıdı. Eleştiriler karışık olsa da Hemsworth, Portman ve özellikle Bale'in performansları övgü aldı.

Kısaca

• Yıl: 2022, Marvel Sinematik Evreni'nin 29. filmi
• Yönetmen: Taika Waititi
• Süre: 119 dakika
• Uzay bağı: güçlü; gezegenler arası yolculuk, tanrıların dünyaları, kozmik varlıklar
• Bilim notu: solucan deliği benzeri anlık yolculuk kuramsal; gerçek mesafeler ışık yılı ölçeğinde