Captain Marvel

Captain Marvel, Marvel Sinematik Evreni'nin (MCU) yirmi birinci filmi ve Marvel Studios'un başrolünde bir kadın kahramanın yer aldığı ilk yapımı. Anna Boden ile Ryan Fleck'in yönettiği film, Brie Larson'ın canlandırdığı Carol Danvers'ın galaksiler arası bir savaşın ortasında kim olduğunu yeniden keşfedişini anlatıyor. Hikâye 1995'te geçiyor; yani Yenilmezler'in kurulmasından çok önce, Nick Fury'nin henüz uzaylıların varlığından haberi bile yokken.

Konusu

Kree İmparatorluğu'nun başkenti Hala gezegeninde, Starforce adlı seçkin birliğin bir üyesi olan Vers, geçmişini hatırlamıyor ve her gece aynı yaşlı kadının yer aldığı kâbuslarla uyanıyor. Komutanı ve akıl hocası Yon-Rogg ona güçlerini kontrol etmeyi öğretirken, Kree'yi yöneten yapay zekâ Yüce Zekâ da duygularını dizginlemesini istiyor. Kree'nin uzun zamandır savaştığı şekil değiştiren Skrull'lara karşı bir görev ters gidince Vers kendini Dünya'da, 1990'ların Los Angeles'ında buluyor.

Peşine düşen S.H.I.E.L.D. ajanları Nick Fury ve Phil Coulson ile yolları kesişen Vers, kısa sürede hafızasındaki boşlukların Dünya'yla ilgili olduğunu anlıyor. İz onları ABD Hava Kuvvetleri'ne ait eski bir üsse, Pegasus Projesi'ne ve ışık hızında çalışması planlanan deneysel bir motora götürüyor. Filmin geri kalanı, savaşın gerçekte kimin savaşı olduğu sorusu etrafında dönüyor; bu yüzden ayrıntıyı izleyene bırakmak en iyisi.

Yapım

Marvel Studios'un yazı ekibi 2013'te Carol Danvers merkezli bir senaryo üzerinde çalışmaya başlamıştı; film Ekim 2014'te stüdyonun ilk kadın kahraman filmi olarak resmen duyuruldu. Nicole Perlman ile Meg LeFauve'nin ilk taslakları, Roy Thomas'ın 1971 tarihli "Kree–Skrull Savaşı" çizgi roman hikâyesinden öğeler taşıyordu. Larson, rolü 2016 San Diego Comic-Con'da açıklandı; Boden ve Fleck Nisan 2017'de yönetmen koltuğuna oturdu, senaryoyu da Geneva Robertson-Dworet ile birlikte yeniden yazdılar.

Asıl çekimler Mart 2018'de Los Angeles'ta başladı ve Temmuz 2018'de Louisiana'da tamamlandı. Filmin en çok konuşulan teknik işi, Samuel L. Jackson'ın dijital olarak gençleştirilmesiydi: Lola VFX ekibi, çekim sırasında 70 yaşında olan Jackson'ı 1995'teki haliyle uyumlu olacak şekilde yaklaşık 25 yaş gençleştirdi. Aynı işlem Coulson'ı oynayan Clark Gregg'e de uygulandı. Kadroda ayrıca Ben Mendelsohn, Jude Law, Annette Bening, Lashana Lynch ve Gemma Chan var; Lee Pace ile Djimon Hounsou ise daha önce Galaksinin Koruyucuları'nda canlandırdıkları Ronan ve Korath rollerine geri dönüyor. Gerçek Hava Kuvvetleri pilotları Matthew Kimmel ve Stephen Del Bagno da filmde kendilerini oynuyor; film, vizyondan aylar önce hayatını kaybeden Del Bagno'nun anısına ithaf edildi.

Evrendeki yeri

1990'larda geçmesi, filme MCU içinde özel bir konum veriyor. Nick Fury'nin göz bandının hikâyesi, Yenilmezler girişiminin adının nereden geldiği ve Tesseract'ın sonraki filmlere nasıl taşındığı bu filmde cevap buluyor. Marvel Studios'un başındaki Kevin Feige, çekimler öncesinde filmin hemen ardından gelecek Avengers: Endgame'e zemin hazırlamada önemli rol oynayacağını söylemişti. Devamı olan The Marvels 2023'te vizyona girdi ve Carol Danvers'ı bugünün dünyasında, iki yeni kahramanla birlikte gösterdi.

Bilimsel karne

Filmin motoru, yani hikâyeyi başlatan "ışık hızı motoru", fiziğin en sağlam kurallarından birine çarpıyor. Boşlukta ışığın hızı saniyede yaklaşık 300 bin kilometre ve görelilik kuramına göre bu, madde, enerji ya da bilginin uzayda ilerleyebileceği en yüksek hız. Kütlesi olan bir cisim bu hıza yaklaşabilir ama hiçbir zaman ulaşamaz; yaklaştıkça onu hızlandırmak için gereken enerji sınırsızca büyür. Yani Wendy Lawson'ın motoru bugünkü fizikle mümkün değil.

Üstelik ışık hızı bile galaksi ölçeğinde yavaş sayılır. Güneş'ten sonra bize en yakın yıldız olan Proxima Centauri yaklaşık 4,25 ışık yılı uzaklıkta; ışık hızında giden bir gemi bile oraya ancak dört yılı aşkın sürede varır. Kree ile Skrull'ların galaksiyi bir uçtan bir uca dolaşması bu yüzden "sıçrama noktaları" gibi kurgusal kısayollara dayanıyor. Filmde Carol'ın uzay boşluğunda koruyucu giysi olmadan hareket edebilmesi de çizgi roman mantığına ait: İnsan bedeni boşlukta basınçsız ve oksijensiz kalır, bu yüzden astronotlar uzay yürüyüşlerinde basınçlı giysilere muhtaç.

Filmde motoru besleyen güç, MCU'nun en tanıdık nesnelerinden biri olan Tesseract. Gerçek uzay araçları ise enerjiyi çok daha mütevazı kaynaklardan sağlıyor. Örneğin Uluslararası Uzay İstasyonu sekiz ana güneş paneli kanadıyla çalışıyor ve astronotlar bu kanatların verimini artırmak için istasyona yeni, rulo halinde açılan paneller monte ediyor. Işık hızına çıkmak bir yana, yıldızlararası yolculuğun yakıt ve enerji sorunu bugün hâlâ çözülmeyi bekleyen mühendislik sorularının başında geliyor; Kree teknolojisinin büyüleyiciliği de tam olarak bu açığı kapatmasından geliyor.

Filmin doğru yaptığı şeyler de var. Pegasus Projesi'ndeki deneysel uçak sahneleri ve gerçek Hava Kuvvetleri pilotlarının kamera önüne geçmesi, test pilotluğunu gerçekçi bir zemine oturtuyor. Dünya yörüngesinde gizlenmiş bir laboratuvar fikri ise abartılı olsa da, yörüngede uzun süre çalışan bir araştırma tesisi kavramı bugün Uluslararası Uzay İstasyonu sayesinde gerçeğin ta kendisi.

Etkisi

Film dünya genelinde 1,1 milyar doların üzerinde hasılat yaptı ve bir kadın kahramanın öncülük ettiği ilk milyar dolarlık süper kahraman filmi oldu. 2019'un en çok kazanan beşinci filmi olan yapım, eleştirmenlerden genel olarak olumlu not aldı; övgülerin çoğu Larson'ın performansına gitti. Danvers'ın düştükçe yeniden ayağa kalktığı sahneler ve Goose adlı kedinin aslında ne olduğu, filmden sonra hayran kültürünün sevilen konuları arasına girdi.

Kısaca

• Yıl: 2019
• Yönetmen: Anna Boden, Ryan Fleck
• Süre: 124 dakika
• Oyuncular: Brie Larson, Samuel L. Jackson, Ben Mendelsohn, Jude Law, Annette Bening, Lashana Lynch
• Evren: Marvel Sinematik Evreni'nin 21. filmi, Üçüncü Faz
• Devamı: The Marvels (2023)