Taika Waititi

Taika Waititi, Thor: Ragnarok ve Tavşan Jojo filmleriyle tanınan Yeni Zelandalı film yönetmeni, senarist, yapımcı ve oyuncudur. Mizahı öne çıkaran filmleriyle küçük bütçeli Yeni Zelanda filmlerinden Hollywood'un en büyük yapımlarına geçti. 2017'de yönettiği Thor: Ragnarok, Marvel Sinematik Evreni'nin uzayda geçen en renkli filmlerinden biri oldu. Tavşan Jojo ile En İyi Uyarlama Senaryo dalında Oscar kazanarak bu kategoride ödül alan ilk Maori kökenli kişi oldu.

Erken yaşamı ve eğitimi

Waititi, 16 Ağustos 1975'te Yeni Zelanda'da Taika David Cohen adıyla doğdu; doğum yeri kaynaklarda Wellington ve Raukokore olarak farklı geçer. Resmî soyadı Cohen olsa da sanat hayatında çoğunlukla babasının soyadı Waititi'yi kullandı. 1997'de Wellington'daki Victoria Üniversitesi'nden tiyatro dalında lisans derecesi aldı.

Öğrencilik yıllarında So You're a Man adlı komedi topluluğunda yer aldı. Daha sonra Jemaine Clement'la kurduğu The Humourbeasts ikilisi, 1999'da Yeni Zelanda'nın önemli komedi ödüllerinden Billy T Ödülü'nü kazandı.

Kariyeri

2003 yapımı kısa filmi Two Cars, One Night, En İyi Canlı Aksiyon Kısa Film dalında Oscar'a aday gösterildi. İlk uzun metrajı Eagle vs Shark 2007'de çıktı. 2010'da Sundance'te gösterilen Boy ve Barry Crump'ın bir kitabından uyarlanan, Yeni Zelanda'da açılış haftası rekoru kıran Hunt for the Wilderpeople (2016), tamamen Yeni Zelanda'da finanse edilip üretilen filmler arasında gişede en başarılı ikili oldu. Jemaine Clement'la birlikte yazıp yönettiği ve Ocak 2014'te Sundance'te gösterilen vampir komedisi What We Do in the Shadows, Mart 2019'da FX kanalında başlayan bir televizyon dizisine de uyarlandı.

2019'da yazıp yönettiği ve hayalî bir Hitler'i kendisinin canlandırdığı Tavşan Jojo, ona Oscar, BAFTA ve Amerika Senaristler Birliği ödüllerini getirdi. 2022'de Thor: Love and Thunder'ı yazıp yönetti; film karışık eleştiriler aldı. 2023'te Toronto Film Festivali'nde ilk kez gösterilen Next Goal Wins'i yönetti. Televizyonda, ilk sezonu Mart 2022'de başlayan Our Flag Means Death dizisinin yönetici yapımcısı ve yönetmeni oldu, dizide korsan Karasakal'ı da kendisi canlandırdı; Sterlin Harjo'yla birlikte Reservation Dogs'u yarattı. 2017'de Yılın Yeni Zelandalısı seçildi.

Uzay filmleri ve dizileri

Thor: Ragnarok (2017)

Thor: Ragnarok, Waititi'nin büyük stüdyo sistemindeki ilk filmidir; öncesinde Marvel için Team Thor adlı kısa film serisini yönetmişti. Senaryosu Eric Pearson, Craig Kyle ve Christopher Yost'a ait olan filmin yapımcısı Kevin Feige'dir. Hikâyede Thor, evrenin çöplüğü gibi işleyen Sakaar gezegeninde esir düşer ve gladyatör dövüşlerine zorlanır; bu sırada ölüm tanrıçası Hela, Thor'un yurdu Asgard'ı ele geçirmiştir. Film, Asgard'ın yok oluşunu getiren Ragnarök'le sona erer.

Waititi, diyalogların yaklaşık yüzde 80'inin doğaçlama olduğunu söylemiştir. Görsel açıdan çizgi roman sanatçısı Jack Kirby'den ve 1970'ler-80'lerin bilimkurgu-fantastik estetiğinden yararlandı; ekip başlarına Flash Gordon'u (1980) izletti. Kendisi de hareket yakalama (oyuncunun hareketlerini dijital karaktere aktaran teknik) yoluyla taştan gövdeli gladyatör Korg'u canlandırdı. ABD'de 3 Kasım 2017'de vizyona giren film yaklaşık 855 milyon dolar hasılatla Thor serisinin en çok kazanan filmi oldu ve pek çok eleştirmence serinin en iyisi sayıldı.

Thor: Love and Thunder (2022)

Waititi, Thor serisinin dördüncü filmini de yazıp yönetti. Film, Ragnarok kadar olumlu karşılanmadı ve karışık eleştiriler aldı.

The Mandalorian

Waititi 2018'de Star Wars evreninde geçen The Mandalorian dizisinin yönetmenleri arasında açıklandı. Birinci sezonun finali olan "Chapter 8: Redemption" bölümünü yönetti ve dizideki droid IG-11'i seslendirdi; bu seslendirmeyle Emmy'ye aday gösterildi. Dizinin yer aldığı evrenin bütün yapımları için Star Wars izleme sırası sayfasına bakılabilir.

Uzay ve bilime etkisi

Waititi'nin uzay yapımları bilimsel gerçekçiliği hedeflemez; Sakaar gibi gezegenler ve Asgard gibi diyarlar mitolojiyle bilimkurguyu karıştıran hayal ürünleridir. Bu filmler için belgelenmiş bir bilimsel danışmanlık ya da uzay ajansı işbirliği bulunmaz.

Onun katkısı daha çok uzay sinemasının tonunda görülür. Thor: Ragnarok, kozmik bir felaket hikâyesini komedi ve renkli bir görsel dünya içinde anlatır. Waititi'nin Jack Kirby'nin çizimlerini ve 1980 yapımı Flash Gordon'u örnek alması, filmin parlak ve abartılı uzay estetiğinin bilinçli bir tercih olduğunu gösterir; bu da onu Marvel'ın daha karanlık tonlu uzay hikâyelerinden ayırır.

Mirası

Waititi, Yeni Zelanda'nın yerel ölçekte çekilmiş komedilerinden çıkıp Hollywood'un en büyük serilerinden birine kendi mizah anlayışını taşıyan bir yönetmen olarak öne çıkar. Kazandığı Oscar'la Maori kökenli sanatçılar için de önemli bir eşik oldu. Yönetmenliğin yanı sıra kendi filmlerinde ve dizilerde oyuncu ya da seslendirmen olarak da yer almayı sürdürmektedir.

Bilmeye değer

• Doğum adı Taika David Cohen'dir; Waititi babasının soyadıdır.
• Thor: Ragnarok'taki taştan gladyatör Korg'u kendisi canlandırdı.
• Ragnarok'un hazırlığında ekibine 1980 yapımı Flash Gordon'u izletti.
• Kısa filmi Two Cars, One Night ile 2003'te Oscar'a aday gösterildi.
• The Mandalorian'da droid IG-11'in sesi ona aittir.

Fotoğraf: Gage Skidmore · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons