Eternals

Eternals, Marvel Sinematik Evreni'ne bambaşka bir zaman ölçeği getiren film. Nomadland'in yönetmeni Chloé Zhao'nun imzasını taşıyan yapım, yedi bin yıldır insanlığın arasında gizlice yaşayan on ölümsüz varlığı anlatıyor. Kozmik bir varlığın Dünya'ya gönderdiği bu ekip, insanlık tarihine yalnızca tanıklık ediyor; kendilerine verilen görev dışında hiçbir savaşa karışmıyor. Film 5 Kasım 2021'de ABD'de vizyona girdi.

Konusu

Hikâye M.Ö. 5000'de başlıyor. Celestial adı verilen dev kozmik varlıklardan Arishem, Domo adlı yıldız gemisiyle Dünya'ya on süper güçlü varlık gönderiyor: Ebediler. Görevleri, Deviant adı verilen istilacı canavarları yok etmek. Ekip yüzyıllar boyunca bu görevi yerine getiriyor, ancak son Deviant'lar da öldürüldükten sonra insanlıkla nasıl bir ilişki kuracakları konusunda ayrı düşüyor ve dünyanın farklı köşelerine dağılıyor.

Günümüzde Londra'da, Doğa Tarihi Müzesi çevresinde sıradan bir hayat süren Sersi, yüzyıllardır ortadan kalktığı sanılan bir Deviant'ın saldırısıyla eski hayatına geri çekiliyor. Dağılmış aileyi yeniden toplamaya çalışan Ebediler, kendi varoluşlarının asıl amacına dair rahatsız edici bir gerçekle karşılaşıyor. Bu gerçeğin ne olduğunu izleyiciye bırakalım; yalnızca şunu söyleyelim: film, bir süper kahraman hikâyesinden çok, yaratıcısının emirlerini sorgulayan bir ailenin dramı.

Yapım ve oyuncular

Marvel Stüdyoları başkanı Kevin Feige, Nisan 2018'de Ebediler'i insanlık tarihi boyunca yaşamış "kadim uzaylılar" olarak ele alacak bir film hazırlandığını açıkladı. Senaryoyu Ryan ve Kaz Firpo kardeşler yazmaya başladı, Zhao Eylül 2018'de yönetmen olarak anlaştı. Zhao'ya senaryoyu yeniden yazma konusunda geniş bir serbestlik tanındı; yönetmen özellikle Terrence Malick'in filmlerinden ilham aldı ve önceki Marvel filmlerine göre çok daha fazla gerçek mekân ve doğal ışık kullandı. Çekimler Temmuz 2019 ile Şubat 2020 arasında Pinewood Stüdyoları'nda, İngiltere'de ve Kanarya Adaları'nda yapıldı. Fuerteventura adasındaki bir çekim yerinde eski bir askerî tesisten kaldığı düşünülen patlayıcı bulununca ekip bir süreliğine bölgeden tahliye edildi.

Kalabalık kadroda Gemma Chan, Richard Madden, Kumail Nanjiani, Lia McHugh, Brian Tyree Henry, Lauren Ridloff, Barry Keoghan, Don Lee, Kit Harington, Salma Hayek ve Angelina Jolie yer alıyor. Ebediler, Jack Kirby'nin yarattığı çizgi roman ırkından uyarlandı. Film 156 dakika sürüyor.

Evrendeki yeri

Eternals, Marvel Sinematik Evreni'nin 26. filmi ve Dördüncü Faz'ın bir parçası. Olaylar, Avengers: Endgame'de canlıların geri dönmesinin hemen sonrasında geçiyor; bu dönüş, filmin kozmik gizeminin tetikleyicisi. Marvel, filmi Galaksinin Koruyucuları gibi seyircinin tanımadığı karakterleri tanıtan, çapraz kahraman buluşması olmayan bir topluluk filmi olarak gördü.

Bilimsel karne

Titan bağı: Thanos ile akrabalık

Çizgi romanlarda Ebediler'in bir kolu Satürn'ün uydusu Titan'da yaşıyor; Thanos da bu "Titanlı Ebediler" soyundan geliyor ve Titan'da doğuyor. Film bu bağı açıkça kurmuyor, ama jenerik sahnelerinden biri bu akrabalığa göz kırpıyor. Gerçek Titan'ın yaşam açısından neden ilgi çektiğini NASA şöyle özetliyor: üst atmosferde Güneş'in morötesi ışığı azot ve metan moleküllerini parçalıyor, parçalar yeniden birleşerek karbon içeren organik bileşiklere dönüşüyor. Dünya'daki yaşamın yapıtaşlarına benzeyen bu kimyayı incelemek, NASA'nın Dragonfly görevinin başlıca hedeflerinden biri.

Gezegenin içinde bir "tohum"

Filmin kozmik fikri, Celestial'ların gezegenlerin derinliklerine tohum ektiği ve bu tohumların büyük nüfusların enerjisiyle beslendiği. Bu tamamen mitolojik bir kurgu. Bilim insanları gezegenlerin ve uyduların içini doğrudan göremese de kütleçekim ölçümleri ve sismik verilerle haritalayabiliyor. Örneğin Cassini aracının Titan çevresinde yaptığı kütleçekim ölçümleri, bu uydunun katmanlı bir iç yapısı olduğunu gösterdi: NASA'nın aktardığı bir modele göre merkezde yaklaşık 4.000 kilometre çapında su içeren silikat kayadan bir çekirdek, onun üzerinde yalnızca çok yüksek basınçta oluşan özel bir buz türü, daha yukarıda tuzlu bir su okyanusu ve en dışta buzdan bir kabuk bulunuyor. Yani gezegenlerin içi gerçekten ilginç, ama içinde bekleyen bir dev yok.

Hayat gerçekte nerede aranıyor?

Film, yaşamın başka gezegenlere dışarıdan "ekildiği" bir evren hayal ediyor. Gerçek bilim ise yaşamın Güneş Sistemi'nde başka nerede kendiliğinden ortaya çıkmış olabileceğini soruyor ve gözünü buzlu uydulara çeviriyor. NASA'ya göre altı buzlu uydu, kabuklarının altında bugün de sıvı su okyanusları barındırıyor olabilir: Satürn'ün uyduları Enceladus ve Titan, Jüpiter'in uyduları Europa, Ganymede ve Callisto ile Neptün'ün uydusu Triton. Europa'nın okyanusunda Dünya okyanuslarının toplamının iki katı kadar su bulunduğu düşünülüyor. Enceladus ise okyanusunu gayzer benzeri jetlerle uzaya püskürtüyor; Cassini'nin bu jetlerden aldığı örnekler, uydunun yaşam için gereken kimyasal bileşenlerin çoğuna sahip olduğunu gösterdi. 14 Ekim 2024'te fırlatılan Europa Clipper aracının 2030'da Jüpiter yörüngesine girmesi planlanıyor.

Nüfus eşiği ve "kadim uzaylılar"

Filmde kozmik planın tetikleyicisi, insan nüfusunun belirli bir büyüklüğe ulaşması. Gerçek dünyada Birleşmiş Milletler'e göre insan nüfusu 15 Kasım 2022'de 8 milyarı aştı. Ebediler'in insanlık tarihinin her döneminde iz bırakması ise "kadim astronotlar" fikrini andırıyor: uzaylıların tarih öncesinde ve antik çağda Dünya'yı ziyaret edip uygarlıkları yönlendirdiği iddiası. Bu düşünce 1960'larda uzay yarışının da etkisiyle popülerleşti, ancak bilim dünyası tarafından sözde bilim olarak görülüyor ve 1970'lerden itibaren eleştirmenler en bilinen savunucularının iddialarını çürüttü. Film bu fikri mitoloji olarak kullanıyor; antik uygarlıkların başarılarını insanların kendi emeğine borçlu olduğunu unutmamak gerek.

Etkisi

Film dünya çapında 402,1 milyon dolar hasılat yaptı ve çeşitli ödüller kazandı; ama genel olarak olumlu eleştiri alamayan ilk Marvel Sinematik Evreni filmi oldu. Eleştirilerin odağında senaryo ve temposu vardı; buna karşılık temaları ve görselliği övgü topladı. Zhao'nun doğal ışıkla çektiği geniş manzaralar, serinin stüdyo ağırlıklı görünümünden belirgin biçimde ayrılıyor.

Kısaca

• Yönetmen: Chloé Zhao; süre 156 dakika.
• Marvel Sinematik Evreni'nin 26. filmi; Jack Kirby'nin Ebediler'inden uyarlandı.
• Çizgi romanlarda Ebediler'in bir kolu ve Thanos, Satürn'ün uydusu Titan'dan.
• Gezegenlerin iç yapısı kütleçekim ölçümleriyle araştırılıyor; Cassini, Titan'ın katmanlı yapısını böyle ortaya koydu.
• "Kadim uzaylılar" fikri bilim dünyasında sözde bilim kabul ediliyor.