11 Kasım 2026, ÇarşambaAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Paul Davies

İngiliz kuramsal fizikçi Paul Davies, Fulling-Davies-Unruh etkisine adını verdi; zamanı, evrenin sonunu ve dünya dışı zekâ arayışını anlatan kitaplar ve bir bilimkurgu romanı yazdı.

Doğum tarihi
22 Nisan 1946
Ülke
Birleşik Krallık
Görevi
Kuramsal fizikçi ve bilim yazarı
Rolü
Yazar

Paul Davies kimdir?

Paul Charles William Davies (d. 22 Nisan 1946, Londra), İngiliz kuramsal fizikçi, kozmolog, astrobiyolog ve bilim yazarıdır. Arizona State Üniversitesi'nde profesör ve bu üniversitedeki BEYOND: Bilimde Temel Kavramlar Merkezi'nin müdürüdür. Fizikteki adı, eğri uzay-zamanda kuantum alan kuramı üzerine çalışmalarından gelir: ivmelenen bir gözlemcinin boş uzayı ısıl bir ışınımla dolu algılayacağını söyleyen Fulling-Davies-Unruh etkisi ve kozmolojide sık kullanılan Bunch-Davies vakum durumu onun adını taşır. Geniş okur kitlesi ise onu evrenin başlangıcını ve sonunu, zamanı, yaşamın kökenini ve dünya dışı zekâ arayışını anlatan çok sayıda popüler bilim kitabından tanır. 1987'de yayımlanan Fireball adlı bir bilimkurgu romanı da vardır. 1995'te Templeton Ödülü'nü aldı.

Hayatı ve akademik kariyeri

Davies, Londra'nın Finchley semtinde büyüdü, Woodhouse Grammar School'da okudu. University College London'da (UCL) fizik okuyarak 1967'de birincilik derecesiyle lisansını aldı; 1970'te yine UCL'de Michael J. Seaton ve Sigurd Zienau'nun danışmanlığında doktorasını tamamladı. Ardından Cambridge Üniversitesi'nde, Büyük Patlama'ya karşı kararlı durum kuramını savunan ünlü astronom Fred Hoyle'un yanında doktora sonrası araştırma yaptı.

Akademik yolculuğu onu Cambridge, University College London, King's College London ve Newcastle upon Tyne Üniversitesi'nden Avustralya'ya, Adelaide Üniversitesi ve Macquarie Üniversitesi'ne götürdü. Avustralya'dayken Avustralya Astrobiyoloji Merkezi'nin kurulmasına yardım etti. Bugün Arizona State Üniversitesi'nde çalışıyor; Kaliforniya'daki Chapman Üniversitesi'nin Kuantum Araştırmaları Enstitüsü'yle de bağlantılı. Üniversitesinde ABD Ulusal Kanser Enstitüsü'nün fizikçileri kanser araştırmasına katmak için kurduğu programın bir merkezinde de görev aldı.

Bilime katkısı

Davies'in araştırmalarının merkezinde, kütleçekiminin bükülmüş uzay-zamanında kuantum alanlarının nasıl davrandığı sorusu yer alır. Bu alan, Stephen Hawking'in kara deliklerin ışıma yaparak buharlaşabileceğini gösterdiği 1970'lerde hızla gelişti. Davies'in adıyla anılan Fulling-Davies-Unruh etkisi şunu söyler: Eylemsiz bir gözlemci için boş görünen uzay, sürekli ivmelenen bir gözlemciye belirli bir sıcaklıkta ışınımla dolu görünür. Davies'in Stephen Fulling ve William Unruh'la yazdığı bir makale, Hawking ışıması yoluyla buharlaşan kara deliklerin, çevredeki uzaydan deliğe doğru akan bir negatif enerji akısı sayesinde kütle kaybettiğini ilk kez öne sürdü. Bunch-Davies vakum durumu ise Büyük Patlama'dan arta kalan kozmik mikrodalga arka plan ışımasındaki dalgalanmaları açıklamak için sıkça temel alınır.

Davies uzun yıllar "zamanın oku" sorusuyla, yani fizik yasaları çoğunlukla geçmişle gelecek arasında ayrım yapmazken zamanın neden tek yönde aktığıyla uğraştı; 1974 tarihli The Physics of Time Asymmetry (Zaman Asimetrisinin Fiziği) bu konudaki teknik kitabıdır. Karanlık enerji gizemini temel bilimin karşısındaki en önemli sorunlardan biri olarak niteledi.

Astrobiyolojide, Dünya'daki yaşamın asteroit ve kuyruklu yıldız çarpmalarıyla Mars'tan koparak uzaya fırlayan kayaların içinde gelmiş olabileceği görüşünün erken savunucularından biri oldu. Bu fikir, panspermi kuramının kaya yoluyla taşınma biçimidir. Gelecekte insanlığı tehdit edebilecek kuyruklu yıldız çarpmalarına karşı araştırma yapılmasını savundu ve Mars'a tek yönlü bir yolculuğun ileride uygulanabilir bir seçenek olabileceğini öne sürdü.

Kariyerinin en tartışmalı bölümü de bu alandan geldi. Davies, Felisa Wolfe-Simon'ın 2010 sonunda duyurulan ve 2011'de Science dergisinde yayımlanan, fosfor yerine arsenik kullanarak büyüyebilen bir bakteri (GFAJ-1) bulunduğunu ileri süren makalesinin ortak yazarlarındandı. 2012'de aynı dergide yayımlanan çalışmalar sonucun en önemli yanlarını çürüttü; bakterinin DNA'sında arsenik bulunmadığı bağımsız olarak gösterildi ve makale sonunda geri çekildi. Davies'in ortak yazar olarak sorumluluğu da sorgulandı.

Dünya dışı zekâ arayışı

Davies, 2005'te Uluslararası Astronotik Akademisi'nin SETI Algılama Sonrası Bilim ve Teknoloji Çalışma Grubu'nun başkanlığını üstlendi. Bu grup, dünya dışı bir sinyal gerçekten yakalanırsa bilim insanlarının nasıl davranacağı sorusuyla ilgilenir; romandaki karşılığı Carl Sagan'ın Temas'ında bulunabilir. Davies ayrıca uzaya bilinçli mesaj gönderilmesini savunan METI kuruluşunun danışma kurulunda yer aldı.

Bu konudaki düşüncelerini 2010'da yayımlanan The Eerie Silence (Ürkütücü Sessizlik) kitabında topladı. Kitap, SETI'nin halkın bir bölümünün sandığının aksine gerçek bir bilim olduğunu savunarak başlar ve akıllı dünya dışı yaşamın olasılığını ve bulunursa doğuracağı sonuçları inceler; bu, Fermi paradoksunun "Herkes nerede?" sorusuyla yakından ilgilidir. Davies yaşamın evrende kaçınılmaz mı, yoksa bir rastlantı mı olduğunu tartışır; Dünya'da bizim yaşam ağacımızdan bağımsız gelişmiş bir "gölge biyosfer" bulunabileceğini ve bunun yaşamın sık ortaya çıktığına güçlü bir kanıt olacağını savunur. Akıllı uygarlıkların sayısını Drake denklemi üzerinden ele alır ve arama alanını genişleten, daha az insan merkezli yeni bir SETI önerir. En dikkat çekici önerilerinden biri "genomik SETI"dir: Geçmişte Dünya'ya uğramış bir uygarlık, canlıların DNA'sına mesaj gizlemiş olabilir; genomlar zaten dizilenip internete yüklendiğine göre bu verileri şüpheli örüntüler için taramak neredeyse bedavadır. 2012'de Acta Astronautica dergisinde yayımladığı "Footprints of alien technology" (Uzaylı teknolojisinin ayak izleri) makalesi de aynı arayışın ürünüdür. Konunun genel çerçevesi dünya dışı yaşam arayışı sayfasında anlatılıyor.

Kitapları ve bilimkurguyla ilişkisi

Davies'in popüler kitapları, fiziğin en soyut konularını meraklı okura anlatmasıyla tanınır. Başlıcaları şunlardır:

  • The Runaway Universe (1978) ve The Edge of Infinity (1981): evrenin başlangıcı, sonu ve uzay-zamanın tekillikleri
  • Other Worlds (1980): uzay, süper uzay ve kuantum evreni; paralel dünyalar
  • God and the New Physics (1983) ve The Mind of God (1992): yeni fiziğin ve doğa yasalarının felsefi ve dinî anlamı
  • The Last Three Minutes (1994): evrenin olası sonları; konu evrenin sonu sayfasında da ele alınıyor
  • Are We Alone? ve About Time (1995): dünya dışı yaşamın felsefi sonuçları ve Einstein'ın zaman anlayışı
  • The Fifth Miracle (1998): yaşamın kökeni; ayrıntı abiyogenez sayfasında
  • How to Build a Time Machine: zaman yolculuğunun fiziği
  • The Goldilocks Enigma (2007, ABD'de Cosmic Jackpot): evrenin neden yaşama uygun göründüğü; bkz. antropik ilke
  • The Demon in the Machine (2019), What's Eating the Universe? (2021) ve Quantum 2.0 (2025)

Davies'in tek romanı Fireball 1987'de Londra'da William Heinemann tarafından yayımlandı. The Encyclopedia of Science Fiction'ın özetine göre romanda Dünya'ya antimadde parçacıkları çarparak kargaşa yaratır; bunların kaynağı aslında bir uzaylı uzay aracıdır, ama ABD onları bir Sovyet silahı sanar. Ansiklopedi, romanın fikirlerini ilginç, gerilim öğelerini sıradan bulur ve Davies'in kurgu dışı kitaplarının romanından daha seçkin olduğunu belirtir. Kurgu dışı kitaplarındaki zaman makineleri, paralel evrenler ve uzaylı zekâ gibi konular da bilimkurgunun temel izlekleriyle örtüşür. Norveçli yazar Erlend Loe'nin 1996 tarihli Naiv. Super. romanı ve Jonathan Maberry'nin 2013 tarihli The Extinction Machine gerilim romanı ona göndermeler yapar.

Ödülleri

  • Templeton Ödülü (1995)
  • Kraliyet Edebiyat Cemiyeti üyeliği (1999)
  • Avustralya'da Advance Australia Ödülü ve iki Eureka Ödülü
  • Fizik Enstitüsü'nün Kelvin Madalyası ve Ödülü (2001)
  • Kraliyet Cemiyeti'nin Faraday Ödülü (2002)
  • Avustralya Nişanı üyeliği (AM, 2007)
  • 6870 Pauldavies adlı küçük gezegene adı verildi

Kitapları

Yayıncılığı ve etkisi

Davies bilimi yalnızca kitaplarla değil yayınlarla da anlattı: BBC Radio 3 için bir belgesel dizi, Avustralya televizyonu için The Big Questions ve More Big Questions dizilerini hazırladı; Faraday Ödülü konuşmasının konusunu işleyen BBC belgeseli The Cradle of Life'ı (Yaşamın Beşiği) hazırladı. Dünya çapında gazete ve dergilere düzenli yazıyor.

Bilimle din arasındaki ilişkiye dair yazıları ise hem övgü hem eleştiri topladı. 2007'de The New York Times'ta yayımlanan "Taking Science on Faith" (Bilimi İnançla Kabul Etmek) yazısında, bilim insanlarının fizik yasalarının değişmezliğine duyduğu güvenin kökeninin Hristiyan teolojisinde olduğunu savundu. Lawrence Krauss, Sean Carroll ve Lee Smolin gibi bilim insanları bu yazıyı eleştirdi; Davies ise eleştirmenlerin yazdıklarını yanlış anladığını söyledi. Richard Dawkins ve Victor Stenger de onun bilim ve din konusundaki tutumunu eleştirirken John Templeton Vakfı gibi çevreler çalışmalarını övdü.

Aynı alandan isimlerTümü →

Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar