Kara delik nedir, özellikleri nelerdir?
Kara delik, çok küçük bir hacme sıkışmış dev bir madde yığınıdır; çekimi o kadar güçlüdür ki belirli bir sınırın içinden ışık bile kaçamaz.
- Konu
- Kara delikler
- Kaynak
- NASA
- İlgili sayfa
- https://uzaygundem.com/ansiklopedi/kara-delikler
Kara delik, NASA'nın tanımıyla "çok küçük bir hacme sıkışmış dev madde yığını"dır. Aslında bir delik değildir; çekimi o kadar güçlü bir cisimdir ki belirli bir sınırın içine giren hiçbir şey, ışık bile, geri dönemez.
Temel özellikleri şunlar:
- Olay ufku: Kara deliği oluşturan maddenin tamamını içine alan sınır. Fiziksel bir yüzey değildir; geri dönüşün imkânsız hâle geldiği yerdir.
- Işık kaçamaz: Olay ufkunu geçen ışık dışarı çıkamaz; bu yüzden kara delikler doğrudan görülmez.
- Çok geniş bir kütle aralığı: Bilinen en küçüğü Güneş'in 3,8 katı kütleye sahip. Yıldız kütleli kara delikler, büyük yıldızlar yakıtını tüketip süpernova olarak patladığında oluşur. En büyüğü ise TON 618: Güneş'in 66 milyar katı.
- Galaksi merkezlerinde devler var: Samanyolu'nun merkezindeki kara delik Güneş'in yaklaşık 4 milyon katı kütleye sahip.
Görülemiyorsa nasıl bulunuyor? Dolaylı yollarla: çevresinde dönen gazın ısınıp ışıması, yakınındaki yıldızların yörüngeleri, iki kara delik birleşirken yayılan kütleçekim dalgaları ve arkadaki ışığı bükmesi (kütleçekimsel merceklenme).
Ayrıntılı anlatım: Kara delikler
