Alex Kurtzman

Alex Kurtzman, Uzay Yolu (Star Trek) evrenini 2010'larda hem sinemada hem televizyonda yeniden canlandıran Amerikalı senarist, yönetmen ve yapımcıdır. Uzun süreli yazarlık ortağı Roberto Orci'yle birlikte 2009 yapımı Uzay Yolu filmini ve devamı Uzay Yolu: Bilinmeze Doğru'yu yazdı. 2017'den bu yana yönettiği "genişletilmiş Star Trek evreni", serinin 2005'ten beri ara verdiği televizyon yayınını yeniden başlattı. Star Trek: Discovery, Picard ve Strange New Worlds'ün yaratıcıları arasındadır; Starfleet Academy'nin ise yürütücülerindendir.

Erken yaşamı ve eğitimi

Kurtzman 7 Eylül 1973'te doğdu ve Los Angeles'ta büyüdü. Sonradan yazarlık ortağı olacak Roberto Orci, lisedeki en yakın arkadaşıydı. Yükseköğrenimini Wesleyan Üniversitesi'nde gördü.

Kariyeri

Kurtzman ve Orci televizyona Hercules: The Legendary Journeys dizisiyle girdi; başrol oyuncusu Kevin Sorbo'nun yokluğunda öykü düzenlemeleri hazırladıktan sonra, henüz 24 yaşındayken dizinin yönetimini üstlendiler. Xena: Warrior Princess ve Alias'ta da yazar ve yapımcı olarak çalıştılar. Sinemaya Michael Bay'in The Island filminin senaryosunu yeniden yazarak geçtiler; ardından Transformers (2007) ve devamını yazdılar. 2008'de J. J. Abrams'la birlikte, bilimkurgu dizisi Fringe'i yarattılar. Forbes dergisi 2011'de ikiliyi "Hollywood'un gizli silahları" diye tanımladı. Kurtzman yönetmenliğe People Like Us (2012) ile başladı, 2017'de The Mummy'yi yönetti. Orci ile 2014'te sinemada ayrı yollara gittiler.

Uzay filmleri ve dizileri

Uzay Yolu filmleri

Kurtzman ile Orci, J. J. Abrams'ın yönettiği Uzay Yolu (2009) filminin senaryosunu yazdı. Film, orijinal dizinin karakterlerini yeni oyuncularla anlatan bir yeniden başlangıçtı; zaman yolculuğuyla açılan alternatif bir gerçeklik, eski devamlılığın yükünden kurtulurken klasik öğeleri korumaya imkân verdi. Senaristler yalnız diziden değil, romanlardan ve hatta lisansüstü tezlerden de yararlandı. 150 milyon dolarlık bütçeyle dünya genelinde 385 milyon doları aşan film, En İyi Makyaj dalında serinin kazandığı tek Oscar'ı aldı.

İkili, Damon Lindelof'la birlikte devam filmi Uzay Yolu: Bilinmeze Doğru'yu (2013) da yazdı. Dünya genelinde 467 milyon doları aşan hasılatıyla bu film, serinin en çok kazanan yapımı oldu.

Televizyonda yeni Star Trek evreni

Kurtzman, Bryan Fuller'la birlikte Star Trek: Discovery'yi yarattı. 2017-2024 arasında beş sezon süren dizi, Enterprise'ın 2005'te bitmesinden sonraki ilk Star Trek dizisiydi. Kurtzman ikinci sezonda dizinin yürütücülüğünü üstlendi, üçüncü sezondan itibaren bu görevi Michelle Paradise'la paylaştı. 2018'de CBS ile Star Trek'i televizyonda genişletmek üzere beş yıllık bir anlaşma imzaladı.

Discovery, Orijinal Seri'den on yıl önce, 23. yüzyılda başlar; ikinci sezonun sonunda mürettebat 32. yüzyıla atlar ve sonraki sezonlar bu uzak gelecekte geçer. Dizi, önceki Star Trek yapımlarına göre daha bölümler arası bağlantılı bir anlatım benimsedi. Çekimler Toronto'daki Pinewood stüdyolarında yapıldı; serinin bilinen tasarımları güncel tekniklerle ve görsel efektlerle yeniden yorumlandı. Sonequa Martin-Green'in canlandırdığı bilim uzmanı Michael Burnham, dizinin ilerleyen sezonlarında geminin kaptanı olur.

Bu anlaşmanın ürünleri birbirini izledi. Patrick Stewart'ın Jean-Luc Picard rolüne döndüğü Star Trek: Picard (2020-2023), Kurtzman'ın da yaratıcıları arasında olduğu dizilerden biridir. Discovery'nin ikinci sezonunda Kaptan Pike, Spock ve Number One karakterlerinin beğenilmesi üzerine Kurtzman bu ekip için ayrı bir dizi istedi; böylece 2022'de Star Trek: Strange New Worlds doğdu. Kurtzman ayrıca animasyon dizisi Star Trek: Lower Decks'in yürütücü yapımcılarındandır. Ocak 2026'da başlayan Star Trek: Starfleet Academy'yi ise Noga Landau'yla birlikte yürütüyor; dizinin 2027'de yayımlanması beklenen ikinci sezonunun son sezon olacağı açıklandı.

Uzay ve bilime etkisi

Kurtzman döneminin Star Trek dizileri, gerçek bilim insanlarıyla temas kurmaya özen gösterdi. Discovery'nin üçüncü sezonundan itibaren astrofizikçi Erin Macdonald, diziye ve Paramount+'taki diğer Star Trek yapımlarına bilim danışmanı olarak katıldı. Discovery'deki baş mühendis Paul Stamets, uzayda mantar biyolojisi diye tanımlanan kurgusal "astromikoloji" alanının uzmanıdır ve aynı adı taşıyan gerçek bir mantar bilimcisinden esinlenmiştir. Geminin adı ise hem 2001: Bir Uzay Destanı'ndaki Discovery One'a hem de NASA'nın Discovery uzay mekiğine selam verir.

Discovery, CBS'nin dijital platformu All Access'e rekor abone kazandırdı ve hem bu platformun hem de Paramount+'ın en çok izlenen özgün dizisi oldu. Böylece Star Trek, yayın akışlarından dijital platformlara geçişte kalıcı bir yer edindi.

Mirası

Kurtzman'ın asıl mirası, Star Trek'i aynı anda birden fazla dizinin yayımlandığı geniş bir televizyon evrenine dönüştürmesidir. Short Treks kısa filmlerinden Section 31 filmine kadar pek çok yan yapım bu yapının içinden çıktı. Seriyi farklı dönemlerde ve farklı tonlarda anlatma tercihi her zaman oybirliğiyle karşılanmadı, ama Discovery ve Picard Emmy ve Saturn ödülleri kazandı. Kurtzman ve yapım şirketi Secret Hideout, 2021'de CBS Studios ile anlaşmalarını 2026'ya kadar uzattı.

Bilmeye değer

• Yazarlık ortağı Roberto Orci ile lisede en yakın arkadaştılar.
• Kurtzman ve Orci, Hercules dizisinin yönetimini 24 yaşındayken üstlendi.
• 2009 yapımı Uzay Yolu, serinin Oscar kazanan tek filmidir.
• Discovery'nin mantar uzmanı karakteri Paul Stamets, gerçek bir mantar bilimcisinin adını taşır.

Fotoğraf: Luis Ochea · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons