Moons of Madness: oynanışı ve oyundaki gerçek Mars atmosferi, MOXIE bilimi
Moons of Madness, Mars üssünde geçen birinci şahıs bir kozmik korku oyunu. Mars'ın havası, toz fırtınaları, oksijen üretimi ve yalıtım psikolojisi gibi gerçek bilimle birlikte ele alıyoruz.
- Tür
- Aksiyon / macera
- Çıkış yılı
- 2019
- Geliştirici
- Rock Pocket Games
- Yayıncı
- Funcom
- Platformlar
- PC (Windows), PlayStation 4, Xbox One
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok
Moons of Madness, Mars'ta bir araştırma üssünde geçen, birinci şahıs bakışlı bir kozmik korku oyunudur. Oyuncu, üssün teknik sistemlerini ayakta tutmakla görevli bir mühendisi (Shane Newehart) canlandırır. Görev başında rutin arızalar, Mars'tan gelen gizemli bir sinyal ve giderek artan kâbuslar vardır; gerçekle halüsinasyon arasındaki sınır zamanla bulanıklaşır. Oyunu Rock Pocket Games geliştirdi, Norveçli yayıncı Funcom yayımladı. Hikâye, H. P. Lovecraft'ın "kozmik korku" geleneğinden esinleniyor: insan, kendisini umursamayan bilinmez bir evrenin karşısında küçüktür. Hikâyenin ayrıntısını bilerek vermiyoruz; keşfetmek oyunun zaten en büyük payıdır.
Oyun Funcom'un The Secret World (Secret World Legends) evrenine bağlanıyor, ama resmî sayfasına göre bu bağı bilmeden de oynanabiliyor. Başka bir deyişle Mars'ın kırmızı çölünü, basınçlı kabinleri ve yapay ışıkla aydınlanan koridorları gerçek Mars görevlerinin planlarına benzeyen bir dekor olarak kullanıp, üzerine doğaüstü bir hikâye kuruyor.
Nasıl oynanır?
Moons of Madness bir savaş oyunu değil, bir keşif ve bulmaca macerasıdır. Silahınız yoktur; kapışma yerine kaçmak, saklanmak ve çevreyi çözmek önemlidir. Eleştirmenlerden birine göre oyunda yaklaşık bir düzine bulmaca var ve bunların çoğu her bölümde bir ya da iki kez karşınıza çıkıyor. Bulmacalar genellikle üssün bozulan sistemlerini onarma biçiminde kurgulanmış: güneş panellerinin yeniden hizalanması, su arıtma ünitesinin onarılması, elektriğin geri getirilmesi gibi.
- Üs içi görevler: Yaşam alanları, rekreasyon odası, laboratuvar ve sera gibi bölümleri dolaşıp sistemleri onarırsınız. Üssün iç mekânları ayrıntılı çizilmiş; Space.com'un tanıtım galerisine göre sera, oyundaki gezilebilir odalardan biri.
- Yüzey gezileri: Mars yüzeyine uzanan bölümlerde bir Mars aracıyla ve uzay giysisiyle dışarı çıkarsınız; yakıt hücresi toplamak da bu işlerden biri.
- Kaçış anları: Kısa kovalamacalar vardır, ama savaş sistemi yoktur.
- Tek günlük hikâye: Bir eleştirmene göre oyunun tamamı tek bir günde geçiyor; bu da temposu sıkı tutuyor ama dünyayı derinleştirmek için az yer bırakıyor.
Oyun tek kişiliktir ve Steam sayfasına göre kısmî kumanda desteği vardır. Başarımlar, bulut kaydı ve koleksiyon kartları da mevcut.
Oyundaki bilim
Moons of Madness'ın en ilgi çekici yanı, korkuyu abartılmış bir bilimkurgu laboratuvarına değil, gerçek bir Mars görevinin sorunlarına yaslamasıdır. Yapımcılar da bunu söylüyor: Space.com'a konuşan yaratıcı yönetmen Ivan Moen, gerçekçiliğe ve sağlam bilime sadık kalmaya çalıştıklarını, ama istedikleri görünüm ve hissi elde etmek için bir iki adım ileri gittiklerini, özellikle ışık ve mimaride sanatsal özgürlük aldıklarını anlatmış. Yani oyun, Mars görevlerinden esinlenen bir dekorda geçiyor, ama bir belgesel değil.
Mars'ın havası ve toprağı
Mars'ın atmosferi yaklaşık yüzde 95,97 karbondioksitten oluşur; argon ve azot birkaç yüzde pay alır. Ortalama yüzey basıncı yaklaşık 600 paskaldır, yani Dünya'dakinin yüzde 0,6'sı. İnsan Mars'ta basınçlı bir yapının ya da giysinin dışında nefes alamaz; oyundaki basınçlı üs ve uzay giysisi bu yüzden gerçeğe uygun bir tercihtir. Phoenix iniş aracının ölçümlerine göre Mars toprağında ağırlıkça yaklaşık yüzde 0,6 perklorat bulunur ve bu miktar insanlar için zehirlidir. Bu yüzden Mars'ta tarım için toprağın arıtılması ya da kapalı sistemlerin kullanılması gerekir. Gezegenin yüzeyi ve atmosferi için Mars'ın yüzeyi sayfasına bakabilirsiniz.
Toz fırtınaları ve güneş panelleri
Oyunun merkezinde güneş panelleri ve elektrik var; bu, gerçek Mars görevlerinin de zayıf noktasıdır. NASA'ya göre Mars'taki rüzgârlar gezegenin büyük bölümünü kaplayan toz fırtınaları çıkarabilir ve toz yatışana kadar aylar geçebilir. NASA'nın güneş enerjisiyle çalışan Opportunity gezgini bunun en bilinen örneğidir: 90 sol (Mars günü) çalışmak üzere tasarlanmıştı, 5.111 sol boyunca görev yaptı; ama 2018 Haziran'ında başlayan gezegen çapındaki toz fırtınası panelleri o kadar kapladı ki gezgin 10 Haziran 2018'de son kez iletişim kurdu. NASA görevin bittiğini 13 Şubat 2019'da duyurdu. Mars gününün uzunluğu yaklaşık 24,6 saattir; ayrıntı için Mars günü (sol) maddesine bakın.
Oksijen ve yaşam destek
Oyunda su ve elektrik gibi altyapı sorunlarıyla uğraşırsınız. Bunların gerçek karşılığı yaşam destek sistemleridir ve Perseverance gezgini üzerindeki MOXIE deneyi bunun önemli bir örneğidir. MOXIE, Mars atmosferindeki karbondioksiti yaklaşık 800 °C'de katı oksit elektrolizle oksijene ve karbon monoksite ayırır. Cihaz 20 Nisan 2021 ile 3 Ağustos 2023 arasında çalıştı, toplam 122 gram oksijen üretti (küçük bir köpeğin yaklaşık 10 saatte soluduğu kadar) ve saatte en çok 12 gram üreterek NASA'nın hedefinin iki katına ulaştı; saflık yüzde 98 ya da daha yüksekti. NASA, dört kişilik bir ekibin bir yıllık nefes ihtiyacı için yaklaşık bir ton oksijenin yeteceğini, dönüş yolculuğunun roket yakıtı için ise yaklaşık 25 ton gerektiğini belirtiyor. Yani gerçek görevlerde asıl yük solunum değil, eve dönüş yakıtıdır.
Yalıtım, gecikme ve radyasyon
Moons of Madness'ın korkusu en çok yalnızlığa dayanır ve bu, gerçek bir araştırma konusudur. Rusya'nın Biyomedikal Sorunlar Enstitüsü, ESA ve Çin'in katkısıyla yürütülen Mars-500 deneyinde altı kişilik ekip 3 Haziran 2010 ile 4 Kasım 2011 arasında 520 gün kapalı kaldı. Dış dünyayla iletişim, Mars-Dünya arasındaki gecikmeyi taklit etmek için 25 dakikaya kadar gecikmeyle yapıldı. Sonradan yayımlanan çalışmaya göre altı katılımcının dördünde ciddi uyku sorunları vardı ve ekibin aktivitesi ilk üç ayda belirgin biçimde düştü. Radyasyon da gerçek bir risktir: Curiosity'deki RAD dedektörü, Dünya'dan Mars'a yolculukta enerjik parçacık radyasyonunun insanlı bir görev için büyük bir risk oluşturabileceğini gösterdi; ayrıntı için kozmik ışın maddesine bakın. Üç yıllık bir Mars yolculuğunun insan bedenine etkisini Away dizisi yazımızda ele aldık.
Nerede kurgu başlıyor?
Lovecraft esintili yaratıklar ve Mars'tan gelen sinyal kuşkusuz kurgudur. Mars'ta yaşam bulunduğuna dair kesinleşmiş bir kanıt yoktur; gezgin görevleri gezegenin geçmişte yaşanabilir olup olmadığını araştırıyor (Mars'ta su, astrobiyoloji). Oyunun adındaki "ay"lar ise Mars'ın iki uydusunu, Phobos ve Deimos'u akla getirir. NASA'ya göre Phobos yaklaşık 50 milyon yıl içinde ya Mars'a çarpacak ya da parçalanacak; Deimos ise onun yaklaşık yarı boyundadır. İki uydunun adı, Yunan savaş tanrısı Ares'in savaş arabasını çeken atlardan gelir. Ayrıntı için Phobos ve Deimos sayfasına bakabilirsiniz.
Geliştirme hikâyesi
Funcom 1993'te Oslo'da kurulmuş bir Norveç oyun geliştiricisi ve yayıncısıdır; Moons of Madness'ı Mart 2019'da PS4, Xbox One ve PC için duyurdu. Space.com'a göre oyunun yapımcısı ve yaratıcı yönetmeni Ivan Moen'di. Oyun 22 Ekim 2019'da Steam'de çıktı; PlayStation 4 ve Xbox One sürümleri 2020'nin Ocak sonunda geldi. Space.com'un tanıtım galerisine göre sera gibi iç mekânlar gerçek Mars görevi planlarından esinlenerek tasarlandı.
Etkisi ve ödülleri
Oyun basında karışık karşılandı. Steam sayfasındaki Metacritic puanı 69'dur ve kullanıcı değerlendirmeleri ağırlıklı olarak olumludur. Bir eleştirmen bulmacaları çeşitli ve Lovecraftçı kurguyu ilginç bulurken, oynanışı seyrek ve dünyayı derinleştirmeye yetmeyecek kadar kısa buldu. Doğrulayabildiğimiz büyük bir ödülü bulunmuyor; asıl katkısı, korku türüne gerçek Mars görevi atmosferini getirmesi oldu. Oyun PEGI 16 derecelendirmesine sahiptir.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=8RPGUHMrjE0
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Moons of Madness PC (Windows), PlayStation 4 ve Xbox One için yayımlandı; PC'de yalnızca Windows sürümü bulunuyor. Oyun ücretli bir yapımdır. Steam sayfasına göre arayüz ve altyazı desteği İngilizce, Fransızca, Almanca, İspanyolca, Korece, Norveççe, Lehçe, Rusça, Basitleştirilmiş Çince, İtalyanca ve Brezilya Portekizcesi dillerindedir. Türkçe yoktur. Dolayısıyla oyun içi metinleri ve konuşmaları takip etmek için İngilizce bilmek gerekir.
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Dehşetin ağır bir bekleyişle ve atmosferle kurulmasını sevenler, Mars üsleri ve uzay görevleriyle ilgilenen okurlar için iyi bir tercih. Kısa bir oyun arayanlara da uyar. Aksiyon ya da geniş bir açık dünya bekleyenlere ise uygun değil. Mars temalı Deliver Us Mars ve Surviving Mars, uzay korkusu arayanlar için Alien: Isolation, Event[0] ve The Callisto Protocol yakın okumalardır.
Benzer oyunlarTümü →
Galaxy on Fire 2: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman genişlemesi, süpernova bilimiFishlabs2010 · iOS, Android, PC, macOS
Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimiUbisoft Toronto2018 · PC, PlayStation 4, Xbox One, Nintendo Switch
Everspace: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit kuşağı, uzay enkazı, bulutsu bilimiROCKFISH Games2017 · PC (Windows, macOS, Linux), PlayStation 4, Xbox One, Nintendo Switch
SpaceBourne 2: oynanışı ve oyundaki gerçek gezegen yerçekimi, Dış Uzay AntlaşmasıBurak Dabak2025 · PC (Windows)
SpaceBourne: oynanışı ve oyundaki gerçek kara delik, yapay yerçekimi, hibernasyon bilimiBurak Dabak2018 · PC (Windows)
Helldivers 2: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge, atmosfere giriş, dev böcek bilimiArrowhead Game Studios2024 · PC, PlayStation 5, Xbox Series X|S


















