The Callisto Protocol: oynanışı ve oyundaki gerçek Callisto, Jüpiter radyasyonu bilimi
The Callisto Protocol, Jüpiter'in uydusu Callisto'daki bir hapishanede geçen bilimkurgu korku oyunu; kurgusal dünyayı gerçek Callisto'nun yerçekimi, soğuğu ve radyasyonuyla karşılaştırıyoruz.
- Tür
- Aksiyon / macera
- Çıkış yılı
- 2022
- Geliştirici
- Striking Distance Studios
- Yayıncı
- Krafton
- Platformlar
- PC (Windows), PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One, Xbox Series X|S
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok
The Callisto Protocol, 2022'de çıkan bir bilimkurgu korku oyunudur. Geliştiricisi Striking Distance Studios, yayıncısı Krafton'dur; oyunun yaratıcı lideri, Dead Space serisinin ortak yaratıcılarından Glen Schofield'dır. Olaylar 2320 yılında, Jüpiter'in uydusu Callisto'da geçer. Bu yazıda oyunun nasıl oynandığını, gerçek Callisto'nun oyundakinden ne kadar farklı olduğunu, geliştirme sürecini ve Türkçe desteği olup olmadığını inceliyoruz. Olay örgüsünü açık etmiyoruz.
The Callisto Protocol ne anlatıyor?
Oyuncu, Jacob Lee adlı bir uzay aracı pilotunu yönetir. Jacob, Callisto'ya düştükten sonra Black Iron Prison adlı yüksek güvenlikli bir hapishanede kendini bulur. Hapishanede bir biyolojik salgın patlak vermiş ve mahkûmlar "Biophage" denen yaratıklara dönüşmeye başlamıştır. Oyunun çerçevesi budur: karanlık koridorlar, kıt kaynaklar ve hayatta kalma mücadelesi. Hapishane, Callisto'nun eski ve terk edilmiş Arcas kolonisinin kalıntıları üzerine kurulmuştur. Hikâyenin geri kalanı, hapishanenin kurumsal sırlarıyla birlikte ses kayıtları ve ortamdan toplanan ipuçlarıyla açılır.
Nasıl oynanır?
Oyun üçüncü şahıs kamerasıyla oynanır. En çok bilinen tasarım kararı, sağlık göstergesinin ekranda bir çubuk olarak değil, Jacob'ın boynundaki C.O.R.E. adlı implantın ışığı olarak gösterilmesidir; yani ne kadar yaralandığınızı karakterin sırtına bakarak anlarsınız. Sağlığı, enjekte edilen paketlerle yenilersiniz.
Dövüş sistemi, Dead Space'in uzuv kesme mantığıyla karşılaştırıldığında yakın dövüşe ağırlık verir. İncelemelerde sık belirtildiği gibi, düşmanların saldırılarından kaçarak açık bulup vurmak dövüşün çekirdeğidir; ateşli silahlar bunu tamamlar. Jacob ayrıca hapishane gardiyanlarının mahkûmları kontrol etmek için kullandığı, yerçekimini manipüle eden GRP adlı eldiveni silaha dönüştürür. Yaratıkların uzuvlarına ve dokunaçlarına hasar vermek önemlidir, çünkü aksi hâlde mutasyona uğrayabilirler; kafadan vurmak yüksek hasar verir ama her zaman öldürmez. Ortamdan kaynak toplamak ve ses kayıtlarını dinlemek de oynanışın bir parçasıdır.
Kısacası oyun, hızlı bir nişan alma oyunundan çok, korku atmosferinin ve yakın dövüşün öne çıktığı bir hayatta kalma deneyimidir.
Oyundaki bilim
The Callisto Protocol sert bilimkurgudan çok korku oyunudur; Biophage salgını ve GRP eldiveni gibi öğeler tamamen kurgudur ve bilimsel karşılıkları yoktur. Buna rağmen oyunun sahnesi, gerçek bir gök cisminin üzerinde kuruludur ve bu gök cismi bilimsel açıdan oldukça ilginçtir.
Callisto gerçekte nasıl bir yer?
Callisto, 1610'da Galileo Galilei tarafından keşfedilen dört büyük Jüpiter uydusundan biridir. NASA'ya göre Jüpiter'in ikinci büyük, Güneş Sistemi'nin ise üçüncü büyük uydusudur; çapı yaklaşık 4.821 kilometredir. Jüpiter'e yaklaşık 1,883 milyon kilometre uzaklıkta, büyük Galile uydularının en dıştakidir ve 16,69 günde bir tur atar. Jüpiter'e her zaman aynı yüzünü döner. NASA, onu Güneş Sistemi'nin en yoğun kraterli cismi olarak tanımlar: yüzeyi çok yaşlıdır ve çok az değişmiştir. Diğer üç büyük Galile uydusunun aksine yörünge rezonansı içinde olmadığı için gelgit ısınması ihmal edilebilir düzeydedir; bu yüzden Io'daki gibi bir volkanik etkinlik beklenmez. Bu uydulara ayrıntılı bakmak için sitemizdeki Callisto, Io ve Europa sayfalarını okuyabilirsiniz.
Yerçekimi: oyunla gerçek arasındaki fark
Oyunda Jacob, Dünya'daki gibi yürür, koşar ve düşer. Gerçek Callisto'da yüzey yerçekimi saniyede yaklaşık 1,236 metre karedir; bu, Dünya'nın yaklaşık 0,126 katıdır ve Ay'ın yerçekiminden bile düşüktür. Oyunun yerçekimi, oynanış rahatlığı için Dünya'ya yakın tutulmuş bir basitleştirmedir. Oyun bu farkı bilimsel olarak açıklamaya çalışmaz.
Atmosfer ve sıcaklık
Callisto'nun atmosferi son derece incedir; ağırlıklı olarak karbondioksit ve moleküler oksijenden oluşur, yüzey basıncı mikropaskal mertebesindedir. Yani pratikte vakum gibidir ve dışarıda uzay giysisi olmadan yaşanamaz. Yüzey sıcaklığı yaklaşık 80 ile 165 Kelvin arasında, ortalama olarak yaklaşık 134 Kelvin'dir; bu, eksi 139 derece civarı demektir. Oyunun soğuk ve ıssız havası bu açıdan gerçeğe yakın bir fikir verir.
Neden Callisto?
Oyunun mekân seçimi bilimsel olarak savunulabilir. Callisto, Jüpiter'in ana radyasyon kuşağının dışında kalır ve günde yaklaşık 0,01 rem (0,1 milisievert) radyasyon alır; bu, Dünya'daki doğal fon radyasyonunun kabaca on katıdır ve diğer Galile uydularından belirgin biçimde azdır. NASA'nın 2003'te yaptığı HOPE (Human Outer Planets Exploration) kavramsal çalışması, düşük radyasyon ve jeolojik kararlılığı nedeniyle Callisto'yu insanlı bir üs için uygun gösterdi; üssün dış Güneş Sistemi görevleri için roket yakıtı üretmesi öneriliyordu. Yani "Callisto'da bir yerleşim" fikri oyun yazarlarının tuhaf bir icadı değil, gerçek bir mühendislik tasarımına dayanan bir fikirdir; sadece oyunun ürkütücü yönü kurgudur.
Yüzeyin altındaki okyanus
NASA'nın Galileo uzay aracı verileri, Callisto'nun yüzeyinin altında tuzlu bir okyanus bulunabileceğini düşündürdü. Okyanusun varlığı ve derinliği kesin değildir; manyetometre ölçümleri iletken bir sıvı tabakasına işaret eder ve bu tabakanın yüzeyin yüz kilometre ya da daha fazla altında olabileceği tahmin edilir. Bu okyanusta yaşam olduğuna dair bir kanıt yoktur. Oyunun salgınının kaynağı olarak okyanusun ya da başka bir şeyin gösterilmesi bilimsel bir varsayım değil, kurgusal bir seçimdir.
Gerçek görevler
Callisto'yu en ayrıntılı inceleyen araç, 2003'e kadar görev yapan Galileo yörünge aracı oldu; Pioneer ve Voyager de uydunun yanından geçmişti. Avrupa Uzay Ajansı'nın JUICE aracı 14 Nisan 2023'te Ariane 5 ile fırlatıldı ve Temmuz 2031'de Jüpiter'e varması hedefleniyor; Ganymede, Europa ve Callisto'nun buz kabuklarını, okyanuslarını ve yaşanabilirlik koşullarını inceleyecek. Daha fazla bilgi için Jüpiter'e giden görevler, JUICE'un Dünya geçişi ve Jüpiter'in uyduları sayfalarına bakabilirsiniz.
| Oyunda | Gerçekte |
|---|---|
| Dünya'ya yakın bir yerçekimi | Dünya'nınkinin yaklaşık 0,126 katı |
| Callisto'da hapishane ve eski koloni | Kurgu; ama NASA'nın HOPE çalışması insanlı üs düşünmüştü |
| Uydunun soğuk, ıssız ortamı | Doğru: ortalama yaklaşık 134 K, atmosfer çok ince |
| Biophage salgını, GRP eldiveni | Tamamen kurgu |
Geliştirme hikâyesi
Striking Distance Studios, Haziran 2019'da PUBG Corporation bünyesinde kuruldu. Oyun başta PUBG evreninin bir parçası olarak tasarlandı, sonra kendi hikâyesi ve dünyası olan bağımsız bir yapıma dönüştü. Ekibin 150 civarındaki üyesinin 25-30'u, Visceral Games ve Sledgehammer Games'ten gelen eski Dead Space geliştiricileriydi; oyun bu nedenle çoğu zaman Dead Space'in "manevi halefi" olarak anılır. Oyun Unreal Engine 4 ile geliştirildi, oyuncu kadrosu hareket yakalama (motion capture) ile kaydedildi ve PlayStation 5'in dokunsal geri bildirimi ile 3B ses gibi özelliklerinden yararlanıldı. Japonya sürümü, oyun CERO derecelendirmesini alamayınca iptal edildi.
Etkisi ve ödülleri
Oyun çıktığında eleştirmenlerden karışık ya da ortalama değerlendirmeler aldı. Görsel kalitesi ve atmosferi birçok incelemede olumlu yanlar arasında sayıldı; eleştiriler ise oynanışın bazı yönlerine ve teknik sorunlara yöneldi. PC sürümü çıkışta ciddi performans sorunları yüzünden Steam'de olumsuz değerlendirmeler aldı. 26. D.I.C.E. Ödülleri'nde "Sanat Yönetiminde Üstün Başarı" kategorisinde aday gösterildi; aynı kategoride Call of Duty: Modern Warfare 2, God of War Ragnarök, Horizon Forbidden West ve Stray de vardı, ödülü God of War Ragnarök aldı. Oyuna Haziran 2023'te "Final Transmission" adlı hikâye genişlemesi geldi.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=gghRJv_tdb0
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
The Callisto Protocol, Aralık 2022'de PC (Windows), PlayStation 4, PlayStation 5, Xbox One ve Xbox Series X|S için çıktı; PC'de Steam ve Epic Games Store'da bulunur. Oyun ücretli bir yapımdır ve Final Transmission genişlemesi ayrıca sunulur. Resmî sitedeki ve Steam'deki dil listesinde İngilizce, Korece, İspanyolca, Almanca, Fransızca, İtalyanca, Japonca, Lehçe, Portekizce ve Çince yer alır; Türkçe arayüz ya da altyazı yoktur. Oyun şiddet içerdiği için yetişkinlere yöneliktir ve PEGI 18 derecelendirmesine sahiptir.
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Gerilim ve korku atmosferinden hoşlanıyorsanız, ayrıca ağır bir bilimkurgu sahnesini yakından görmek istiyorsanız size uygun olabilir. Dead Space'i sevenler için aşina bir yapı sunar; sitemizde bu seriyi Dead Space oynama sırası yazısında ele aldık. Yakın dövüş ve ağır atmosfer yerine yalnızlık ve mühendislik arıyorsanız Observation ve Hardspace: Shipbreaker daha sakin bir seçenektir.
Benzer oyunlarTümü →
Galaxy on Fire 2: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman genişlemesi, süpernova bilimiFishlabs2010 · iOS, Android, PC, macOS
Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimiUbisoft Toronto2018 · PC, PlayStation 4, Xbox One, Nintendo Switch
Everspace: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit kuşağı, uzay enkazı, bulutsu bilimiROCKFISH Games2017 · PC (Windows, macOS, Linux), PlayStation 4, Xbox One, Nintendo Switch
SpaceBourne 2: oynanışı ve oyundaki gerçek gezegen yerçekimi, Dış Uzay AntlaşmasıBurak Dabak2025 · PC (Windows)
SpaceBourne: oynanışı ve oyundaki gerçek kara delik, yapay yerçekimi, hibernasyon bilimiBurak Dabak2018 · PC (Windows)
Helldivers 2: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge, atmosfere giriş, dev böcek bilimiArrowhead Game Studios2024 · PC, PlayStation 5, Xbox Series X|S


















