21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Adr1ft: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge enkazı, uzay yürüyüşü bilimi

Adr1ft, parçalanmış bir istasyonun enkazında hafızasız uyanan astronotun hayatta kalma deneyimi. Sayfa, oyunun kurduğu durumu gerçek yörünge enkazı, Kessler sendromu ve uzay yürüyüşü güvenliğiyle karşılaştırıyor.

Tür
Keşif / bulmaca
Çıkış yılı
2016
Geliştirici
Three One Zero
Yayıncı
505 Games
Platformlar
PC (Windows), PlayStation 4
Türkçe dil desteği
Türkçe yok

Adr1ft, ağırlıksız bir ortamda, birinci şahıs bakışıyla oynanan bir hayatta kalma ve keşif deneyimi. Oyuncu, parçalanmış bir uzay istasyonunun enkazı arasında süzülen, hafızasını yitirmiş bir astronotu yönetir. Giysisi hasarlıdır, oksijeni azalmaktadır ve ekibinden geriye kimse kalmamıştır. Amaç, enkazın içinde kaynak toplayıp kaçış aracını onararak eve dönmek, bu arada olanların izini sürmektir. Oyunu Three One Zero stüdyosu geliştirdi, 505 Games yayımladı; PC sürümü 28 Mart 2016'da çıktı. Bu sayfa oyunu spoilersız tanıtıyor, nasıl oynandığını anlatıyor ve asıl olarak oyunun kurduğu durumun gerçek karşılığına bakıyor: yörüngedeki enkaz, uzay yürüyüşünün riskleri ve astronotun kendi başına kalması.

Oyunun kendisi bir bilim dersi olmaya çalışmaz; yapımcıları ona bir "birinci şahıs deneyim" (First Person Experience) diyor. Yine de seçtiği sahne, yani yörüngede parçalanmış bir istasyon, gerçek uzay mühendisliğinin en çok korktuğu senaryolardan birine dayanıyor. Bu yüzden oyun, uzay enkazı ve acil durum konusuna girmek için iyi bir kapı.

Nasıl oynanır?

Oyun şiddet içermez; ortada düşman, silah ya da savaş yok. Düşman, ortamın kendisidir. Oyuncu tam üç boyutlu bir özgürlükle her yöne hareket eder: yukarı ve aşağı kavramı yoktur, "zemin" diye bir şey yoktur. Küçük itkilerle dönüp süzülür, enkazın içinde ve dışında ilerler. Ekranın alt köşelerinde hız, yön ve oksijen göstergesi, ayrıca itki, hızlanma ve giysi bütünlüğü gibi bilgiler görünür; yani giysinin durumu sürekli gözünüzün önündedir.

Temel mekanik oksijendir. Giysi hasarlı olduğu için oksijen yavaş yavaş azalır; oksijen düşünce görüntü bulanıklaşır. Bu yüzden oyuncu, enkaz içinde dağılmış oksijen tanklarını bulup toplar. Yani oyun, keşfin yavaş ritmini sürekli azalan bir sayaçla dengeler.

Oyun beş ayrı alana bölünmüştür ve bu alanlarda küçük bulmacalar çözülür; sistemleri yeniden çalıştırmak ve kaçış aracına yaklaşmak için çeşitli işler yapılır. Hikâye ise düz bir anlatım yerine ses kayıtları ve enkazda bulunan eşyalarla öğrenilir. Mürettebattan kalan bazı kişisel eşyaları bulabilirsiniz; bunları ne yapacağınız size bırakılmıştır. Oyun sanal gerçeklik gözlüğüyle de oynanabilir; Steam sayfasında VR desteği listelenir.

Oyundaki bilim

Bu bölüm oyunun bilimsel bir iddiasını değil, oyunun kurduğu durumun gerçek hayattaki karşılığını anlatıyor. Çünkü Adr1ft'in sahnesi uydurma bir macera dekoru gibi görünse de aslında çok gerçek üç soruya dokunuyor: yörüngede neler olur, bir enkaz alanı neden tehlikelidir ve bir astronot tek başına kalırsa ne yapabilir?

Yörüngede süzülmek: hız ve ağırlıksızlık

Oyundaki istasyon bir Dünya yörüngesinde. Gerçek örnek olarak Uluslararası Uzay İstasyonu'nu (ISS) alalım: Yaklaşık 400 kilometre yükseklikte, saniyede 7,67 kilometre hızla döner ve Dünya'nın çevresini yaklaşık 93 dakikada tamamlar; yani günde yaklaşık 15,5 tur atar. NASA bu hızı "saniyede beş mil" olarak anlatır, yani saatte yaklaşık 28.900 kilometre. İstasyonu ve içindekileri yörüngede tutan şey yerçekiminin yokluğu değildir; tam tersine yerçekimi çok kuvvetlidir. Ama istasyon, Dünya'ya doğru düşerken yanal hızı yüzünden hep Dünya'yı ıskalar. Yani sürekli bir serbest düşme içindedir. Ağırlıksızlık da buradan gelir (daha basit bir deney için delikli bardak deneyi sayfamıza bakabilirsiniz; ISS'nin kendisi için kısa bilgi sayfamız var). Oyunun "ne yukarı ne aşağı" hissi bu yüzden gerçekçidir; bir istasyonun içinde de dışında da bir astronot gerçekten böyle hisseder.

Oyunda enkaz alanı sessiz ve yavaş görünür. Bu da bir bakıma doğrudur: aynı yörüngeyi paylaşan cisimler, birbirine göre çok yavaş hareket eder. İstasyondan kopan bir parça, istasyonla neredeyse aynı hızla gider. Sorun, farklı yörüngelerden gelen parçalarda başlar.

Enkaz ve Kessler sendromu

NASA'nın yörünge enkazı sayfasına göre alçak Dünya yörüngesinde cisimler saniyede 7-8 kilometre hızla gider; iki cisim çarpıştığında bağıl hız ortalama saniyede yaklaşık 10 kilometre, uç durumda yaklaşık 15 kilometreye çıkar. Bu hızda santimetrelik bir parça bile ciddi hasar verir. ABD Uzay Gözetleme Ağı Ağustos 2026 itibarıyla yörüngede 34.000'den fazla cismi kataloglamış; NASA, milimetre boyutunda yaklaşık 100 milyon enkaz parçası olduğunu tahmin ediyor. ISS'nin koruma kalkanı, 1 santimetreye kadar parçaların çarpmasına dayanabilir. NASA, istasyonun 1999'dan beri 41 kez çarpışmadan kaçınma manevrası yaptığını belirtiyor.

Enkazın ne kadar süre kalacağı yüksekliğe bağlıdır. NASA'ya göre 600 kilometrenin altında birkaç yıl sürer; 800 kilometrede çoğu zaman yüzyıllar, 1.000 kilometrenin üstünde bin yıl ya da daha fazla. Bu sayılar, bir çarpışmanın etkisinin neden uzun sürdüğünü açıklıyor. Fikrin teorik temeli Donald Kessler ve Burton Cour-Palais'in Haziran 1978'de yayımladığı makaleye uzanır: Enkaz yoğunluğu belli bir eşiği aşarsa çarpışmalar yeni enkaz yaratır, o da yeni çarpışmalar doğurur ve zincirleme bir süreç başlar. Buna "Kessler sendromu" denir. Bu bir öngörüdür; ama yörüngedeki bazı olaylar tehlikeyi gözler önüne seriyor: Çin'in 2007'de yaptığı uydu savar testi 865 kilometre yükseklikte, saniyede yaklaşık 8 kilometre çarpışma hızıyla çok sayıda parça bıraktı ve bunlar onlarca yıl ya da yüzyıl yörüngede kalabilir; 2009'daki Iridium-Cosmos çarpışması ise o tarihe kadar kayıtlı dört çarpışmadan biriydi. Başka bir oyunda enkaz ayıklama işini gerçekçi biçimde görmek isterseniz Hardspace: Shipbreaker sayfamıza bakın; yapay uyduların neden bu yüzden önemli olduğunu yapay uydu rehberimiz anlatıyor.

Uzay yürüyüşü, oksijen ve kurtarma cihazı

Oyundaki astronotun oksijeni tank tank toplanır; gerçekte ABD'li astronotlar, 1983'ten beri kullanılan Extravehicular Mobility Unit (EMU) giysisiyle uzaya çıkar ve bu giysi uzay aracından bağımsız, kendi içinde yaşam desteğini taşır. Uzay yürüyüşlerinde astronot, genellikle bir bağ kablosuyla (tether) araca bağlıdır; bu bağ onu savrulmaktan korur. Oyunun asıl varsayımı, yani astronotun bağsız ve yalnız kalması, gerçek hayatta engellenmek istenen bir durumdur. Bu yüzden ABD'li astronotlar, bağın kopması ihtimaline karşı SAFER adlı küçük bir kurtarma sırt çantası takar. SAFER yaklaşık 37,7 kilogramdır, 24 azot itkiciyle çalışır, yalnızca 1,4 kilogram sıkıştırılmış azot taşır ve toplam hız değişimi yalnızca saniyede 3,05 metredir. Yani oyundaki geniş hareket özgürlüğünün gerçek bir karşılığı yok: SAFER, ancak istasyona geri dönmeye yetecek kadar bir "son çare" cihazıdır. İlk kez 9 Eylül 1994'te STS-64 uçuşunda denendi. Şimdiye kadar gerçekten ihtiyaç duyulduğu bir acil durum yaşanmadı.

Giysinin kendisi de ilginç bir mühendislik sorunudur. Uzay giysisi içeriden basınçlı olduğu için uzay boşluğunda şişer: 18 Mart 1965'te ilk uzay yürüyüşünü yapan Aleksey Leonov'un giysisi öyle sertleşmişti ki göğsündeki kameranın deklanşörüne basamadı ve gemiye dönüşte güçlük çekti. Ayrıca astronotlar çıkıştan önce vücutlarındaki azotu atmak zorundadır; aksi hâlde dalgıçların yaşadığı "dekompresyon hastalığına" yakalanabilirler. NASA'nın kullandığı yöntemlerden biri, astronotların hava kilidinde 14,7 psi yerine 10,2 psi basınçta geceyi geçirmesidir. Detaylı giysi anlatımı için uzay giysisi sayfamıza, uzay istasyonunda felaketin nasıl ilerleyebileceği için ise Gravity'deki gibi yangın çıkarsa ne olur? yazımıza göz atabilirsiniz.

Neyi basitleştirmiş?

  • Oksijen: Gerçek giysi oksijeni tank toplayarak değil, kendi taşıdığı kaynakla yönetir; oyundaki "tank bulma" mekaniği oyun kurgusudur.
  • Hareket: Oyuncunun geniş ve ucuz hareket özgürlüğü gerçek hayatta yok; bağsız bir astronotun elinde SAFER'ın sınırlı itkisi var.

Geliştirme hikâyesi

Oyunun arkasındaki isim Adam Orth. Orth, 2013'te Microsoft'tan, Xbox One'ın çevrimiçi bağlantı zorunluluğuna ilişkin yaptığı yorumların büyük tepki çekmesinin ardından ayrıldı. Sonra eski bir iş arkadaşı olan Omar Aziz'le Three One Zero'yu kurdu; Aziz, Orth'un fikrini duyunca stüdyonun ortağı oldu. Orth oyunu kişisel bir sarsıntıyı ele alan bir metafor olarak anlatıyor: Hem karakter hem yaratıcısı büyük bir felaketten sonra parçaları yeniden bir araya getirmek zorunda kalıyor.

Geliştirme 2013'te başladı. Çekirdek ekip altı kişiydi ve proje yaklaşık 13 ay sürdü. İlk prototip üç kişiyle, on haftada Unity ile yapıldı; sonra oyun Unreal Engine 4'e taşındı. Oyun 4 Haziran 2014'te duyuruldu, tam oynanışı 5 Aralık 2014'te The Game Awards'ta gösterildi. İlk planda Eylül 2015'te çıkacaktı, ancak Oculus Rift'in çıkışına denk gelmesi için ertelendi. Müziği Orth bestelerken Weezer de katkı verdi; ses tasarımcısı Skywalker Sound'dan Al Nelson. Oyunun evreninden çıkan bir çizgi roman da 12 Haziran 2015'te Top Cow ve Image Comics iş birliğiyle duyuruldu.

Yapımcılar, oyunun sinematik ilhamlarını gizlemiyor: Orth, oyunun sade sunumunu 2001: Bir Uzay Destanı'na, ölçeğini Gravity'ye (oyunun fikrinin filmden önce doğduğunu da belirtiyor), sürükleyiciliğini Half-Life'a, anlatımını ise Journey'ye benzetiyor; oyunun asıl esin kaynağı olarak Proteus'u gösteriyor.

Etkisi ve karşılanması

Oyun eleştirmenlerden karışık tepki aldı; derleme sitesi Metacritic'e göre "genel olarak karışık" değerlendirildi. Yani sert biçimde ikiye bölen, herkesin sevmediği bir oyun. Bu sayfa için doğrulayabildiğim bir oyun ödülü yok; o yüzden bir ödül listesi vermiyorum. Oyunun ilginç yanı, baştan Oculus Rift gibi sanal gerçeklik gözlükleri düşünülerek tasarlanmış olması ve bu yüzden çıkışının gözlüğün piyasaya çıkışına göre ayarlanmasıdır.

Fragman

Yukarıdaki video, yayıncı 505 Games'in resmî YouTube kanalındaki çıkış fragmanıdır.

Hangi platformlarda var, Türkçe mi?

Oyun PC'de (Windows) 28 Mart 2016'da, PlayStation 4'te 15 Temmuz 2016'da çıktı. Xbox One sürümü planlanmıştı ama yayımlanmadı. Steam sayfası yalnızca Windows'u listeliyor ve sanal gerçeklik desteği olduğunu belirtiyor. Oyun ücretlidir. Steam'in desteklenen diller listesinde İngilizce (seslendirmeli), Fransızca, İtalyanca, Almanca, İspanyolca, Brezilya Portekizcesi ve Rusça var; Türkçe yok. Yani arayüz ve yazılı metinler İngilizce okunur.

Kimlere uygun, benzerleri neler?

Oyun, hızlı aksiyon aramayanlara, sessiz bir atmosferde uzayın ıssızlığını hissetmek isteyenlere uygun. Silahlı çatışma, ilerleme ağacı ya da kolay bir akış beklemeyin; yavaş keşif ve ses kayıtlarıyla anlatılan bir hikâye var. Benzer çizgide, ağırlıksızlığı çok daha aksiyon yüklü yaşatan Lone Echo, bir istasyonda geçen yalnızlık hikâyesi olan Observation ve Lagrange noktasında bir istasyonu keşfettiren Tacoma denenebilir.

Benzer oyunlarTümü →

🎮 Uzay oyunlarıTümü →

  1. Galaxy on Fire 2: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman genişlemesi, süpernova bilimiGalaxy on Fire 2: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman genişlemesi, süpernova bilimiAksiyon / macera
  2. Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimiStarlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimiAksiyon / macera
  3. Everspace: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit kuşağı, uzay enkazı, bulutsu bilimiEverspace: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit kuşağı, uzay enkazı, bulutsu bilimiAksiyon / macera
  4. SpaceBourne 2: oynanışı ve oyundaki gerçek gezegen yerçekimi, Dış Uzay AntlaşmasıSpaceBourne 2: oynanışı ve oyundaki gerçek gezegen yerçekimi, Dış Uzay AntlaşmasıAksiyon / macera
  5. SpaceBourne: oynanışı ve oyundaki gerçek kara delik, yapay yerçekimi, hibernasyon bilimiSpaceBourne: oynanışı ve oyundaki gerçek kara delik, yapay yerçekimi, hibernasyon bilimiAksiyon / macera
  6. Helldivers 2: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge, atmosfere giriş, dev böcek bilimiHelldivers 2: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge, atmosfere giriş, dev böcek bilimiAksiyon / macera
  7. Lethal Company: oynanışı ve oyundaki gerçek Ay, Titan, ötegezegen uydusu bilimiLethal Company: oynanışı ve oyundaki gerçek Ay, Titan, ötegezegen uydusu bilimiAksiyon / macera
  8. Among Us: oynanışı ve oyundaki gerçek vakum, yaşam destek, izolasyon bilimiAmong Us: oynanışı ve oyundaki gerçek vakum, yaşam destek, izolasyon bilimiAksiyon / macera

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Dizi ve filmlerTümü →

  1. The Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarThe Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarSeri / evren
  2. Halo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiHalo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiSeri / evren
  3. MonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerMonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerSeri / evren
  4. Transformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneTransformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneSeri / evren
  5. Predator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorPredator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorSeri / evren

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor14 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar