Kate Fillion
Astronot Chris Hadfield'ın Apollo 11 anısından doğan çocuk kitabı The Darkest Dark'ın ortak yazarı, Kanada basınında yetişmiş gazeteci-yazar Kate Fillion.
- Görevi
- Gazeteci ve yazar
- Rolü
- Yazar
Kate Fillion kimdir?
Kate Fillion, Kanada basınında yetişmiş gazeteci ve yazardır. Uzay okurları onu, Kanadalı astronot Chris Hadfield'ın 2016'da yayımlanan resimli çocuk kitabı The Darkest Dark'ın (En Karanlık Karanlık) ortak yazarı olarak tanır. Kitabın ABD yayıncısı Little, Brown, eseri "Chris Hadfield, Kate Fillion ile" diye tanıtır; Fillion'ın adı kitabın kapağında değil, iç kapakta yer alır ve ABD Kongre Kütüphanesi kayıtlarında kitap "Chris Hadfield ve Kate Fillion tarafından yazılmıştır" diye geçer. Aynı kitaptaki yazar notuna göre Fillion, New York eyaletinin Irvington kasabasında yaşayan, çok satan kitaplara imza atmış bir gazeteci-yazardır.
Gazetecilik ve yazarlık kariyeri
Fillion'ın kariyeri Kanada'nın önde gelen yayın organlarında geçti. ABD Kongre Kütüphanesi'nin 1996 tarihli kaydına göre o yıllarda Kanada'nın köklü kültür dergisi Saturday Night'ın katkıda bulunan editörlerinden biriydi ve Toronto merkezli The Globe and Mail gazetesine yazıyordu. Daha sonra Kanada'nın haftalık haber dergisi Maclean's için söyleşiler yaptı; aralarında yazar Pamela Druckerman'ın da bulunduğu pek çok isimle yaptığı röportajlar bu dergide yayımlandı.
İlk kitabı Lip Service, 1996'da HarperCollins tarafından New York ve Toronto'da yayımlandı. 1997'de Ellen Ladowsky ile birlikte ilişkiler üzerine How to Dump a Guy kitabını yazdı; kitap İtalyancaya ve İbraniceye çevrildi. 2017'de Kanadalı iş insanı, Globalive şirketinin ve Wind Mobile'ın kurucusu Anthony Lacavera ile Kanada ekonomisinin geleceği üzerine How We Can Win: And What Happens to Us and Our Country If We Don't kitabını yazdı; kitap Penguin Random House Kanada tarafından yayımlandı. Bu çalışma, Fillion'ın başka birinin fikirlerini ve hikâyesini onun sesiyle kitaba dönüştüren ortak yazarlık becerisinin örneklerinden biridir; aynı beceri The Darkest Dark'ta da görülür.
The Darkest Dark: karanlıktan korkan küçük astronot
The Darkest Dark, 13 Eylül 2016'da ABD'de Little, Brown Books for Young Readers, İngiltere'de Pan Macmillan tarafından yayımlandı. 48 sayfalık kitap 4-8 yaş grubuna yöneliktir ve Ontario Sanat ve Tasarım Koleji'nde eğitim almış kardeş ressamlar Terry ile Eric Fan (The Fan Brothers) tarafından resimlendi. Hadfield'ın üçüncü kitabı ve ilk resimli çocuk kitabıdır.
Hikâyenin kahramanı, kendini astronot gibi düşleyen küçük Chris'tir. Chris hayal gücünde Mars'a ve Ay'a gider, Dünya'yı uzaylılardan kurtarır; ama geceleri uyuyamaz, çünkü karanlıktan korkar. Bir gün televizyonda Apollo 11'in Ay'a inişini izler ve gerçek astronotları Ay'da yürürken görür. O zaman uzayın, odasındaki gece karanlığından çok daha koyu, "en karanlık karanlık" olduğunu fark eder; bu karanlığın korkutucu değil, büyüleyici olduğunu anlar ve korkusu kaybolur.
Hikâye gerçek bir anıya dayanır. 29 Ağustos 1959'da Ontario'nun Sarnia kentinde doğan ve Güney Ontario'da bir mısır çiftliğinde büyüyen Chris Hadfield, dokuz yaşındayken Apollo 11 inişini televizyonda izlemiş ve astronot olmaya o gün karar vermişti. Hadfield, Space.com'a verdiği söyleşide kitapla çocuklara korkunun insanı durdurmak zorunda olmadığını, insanın kendi korkularının içinde büyük fırsatlar bulabileceğini anlatmak istediğini söyledi. Ay inişinin kendisi için Neil Armstrong ile Buzz Aldrin'in hayatlarına ve Apollo 11 belgeseline bakılabilir.
Kitabın arkasındaki astronot
Kitabı ilginç kılan, çocukluk korkusunu anlatan kişinin gerçekten uzaya gitmiş biri olmasıdır. Hadfield 1992'de Kanada Uzay Ajansı'nın astronot programına seçildi. İlk uçuşunu Kasım 1995'te STS-74 göreviyle Rus uzay istasyonu Mir'e yaptı. Nisan 2001'deki STS-100 görevinde Uluslararası Uzay İstasyonu'na Kanada yapımı robot kol Canadarm2'nin kurulmasına yardım etti ve uzay yürüyüşü yapan ilk Kanadalı oldu. Aralık 2012'de Soyuz TMA-07M ile üçüncü kez uzaya çıktı ve Mart 2013'te istasyonun komutanlığını üstlendi. Bu görevde paylaştığı Dünya fotoğrafları ve istasyonda gitar çalarak söylediği şarkılarla dünya çapında tanındı; Mayıs 2013'te döndükten kısa süre sonra emekli oldu. İstasyondaki yaşamı merak edenler için Uluslararası Uzay İstasyonu'nun içi sayfası da açıklayıcıdır.
Hadfield'ın yetişkinlere yönelik ilk kitabı, 2013'te çıkan ve The New York Times çok satanlar listesine giren Bir Astronottan Hayat Dersleri (An Astronaut's Guide to Life on Earth) idi. Bunu 2014'te uzay istasyonundan çektiği fotoğrafları topladığı You Are Here izledi. The Darkest Dark ise onun çocuklara seslenen ilk kitabı oldu; Hadfield daha sonra Soğuk Savaş döneminde geçen The Apollo Murders (2021) ile romana geçti.
Bilimle ilişkisi
Kitap bir bilim kitabı değil, bir cesaret hikâyesidir; yine de merkezinde gerçek bir bilimsel gözlem yatar. Dünya'da gündüz gökyüzünün aydınlık görünmesinin nedeni, Güneş ışığının atmosferdeki gaz molekülleri tarafından her yöne saçılmasıdır. Ay'ın ise neredeyse hiç atmosferi yoktur; bu yüzden Ay yüzeyinde, Güneş tepedeyken bile gökyüzü simsiyah görünür. Astronotların Ay'da ve yörüngede gördüğü bu derin karanlık, kitaptaki "en karanlık karanlık" fikrinin kaynağıdır. Kitap bu gözlemi çocuğun gündelik korkusuyla birleştirerek uzayı bilinmeyen ve tehditkâr bir yer olmaktan çıkarıp keşfedilmeye değer bir yere dönüştürür. Resimlerde Apollo 11 inişinin belgesel görüntüleriyle çocuğun hayal dünyasının bir arada kullanılması da eleştirmenlerin dikkatini çekti.
Ödül adaylıkları ve eleştiriler
The Darkest Dark, Kanada'nın önemli çocuk kitabı ödüllerinde finale kaldı:
- Marilyn Baillie Resimli Kitap Ödülü, finalist (2017)
- Ruth ve Sylvia Schwartz Çocuk Kitabı Ödülü, finalist (2017)
- Blue Spruce Ödülü (Forest of Reading programı), finalist (2018)
Kitap, Publishers Weekly'den yıldızlı eleştiri aldı. Kirkus Reviews onu karanlıktan korkan çocuklar için yazılmış kitaplara değerli bir katkı olarak nitelendirdi ve Fan kardeşlerin resimlerini övdü. Alberta Üniversitesi'nin yayımladığı The Deakin Review of Children's Literature, kitabı Hadfield ve Fillion imzasıyla değerlendirerek özellikle uzaya meraklı ya da karanlıktan korkan 4-12 yaş arası çocuklar için ideal buldu. Ulusal Uzay Derneği (National Space Society) için yazılan eleştiri ise kitabın hem çocuklara hem de Ay inişini hatırlayan büyüklere hitap ettiğini vurguladı.
Etkisi
The Darkest Dark Kanada'nın yanı sıra Fransa'da Fransızca, ayrıca Çince ve Norveççe gibi dillerde yayımlandı. Kitap sahneye de taşındı: Jim Millan ve Ian MacIntyre'ın uyarladığı ve Millan'ın yönettiği oyun, beş yıllık bir hazırlık sürecinin ardından Şubat 2023'te Toronto'daki Young People's Theatre'da prömiyer yaptı; Şubat-Mart 2025'te aynı tiyatroda ikinci kez sahnelendi. Kate Fillion'ın uzay edebiyatındaki yeri bu tek kitaba dayanır, ama bu kitap, bir astronotun çocukluk anısını geniş bir çocuk okur kitlesine ulaşan bir hikâyeye dönüştüren ekibin parçası olması bakımından önemlidir.






















