Sophie Adenot, Avrupa rekoru kıran görevinin ardından Dünya'ya dönüyor

Avrupa Uzay Ajansı (ESA) astronotu Sophie Adenot ve Crew-12 mürettebatı, Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaki (ISS) yaklaşık sekiz aylık görevlerini tamamlayarak Dünya'ya dönüyor. ESA'nın açıkladığı plana göre Dragon kapsülü 7 Ekim 2026'da saat 12.05 GMT'de (Türkiye saatiyle 15.05) istasyondan ayrılacak ve 8 Ekim'de saat 15.34 GMT'de (Türkiye saatiyle 18.34) Kaliforniya kıyıları açığında denize inecek. Ayrılış ve iniş, ESA'nın yayın kanallarından canlı olarak aktarılıyor.

Crew-12 mürettebatı

Adenot, 13 Şubat 2026'da SpaceX'in Crew-12 göreviyle uzaya çıktı. Dragon kapsülündeki yol arkadaşları NASA astronotları Jessica Meir ve Jack Hathaway ile Roscosmos kozmonotu Andrei Fedyaev. ESA, Adenot'un görevine "epsilon" adını verdi.

Mürettebat, istasyonda 200 günü aşan kesintisiz bir süre geçirdi. ESA'ya göre bu görev, bir Avrupalı astronotun tek seferde uzayda kaldığı en uzun süre olarak yeni bir Avrupa rekoru oluşturdu. Önceki rekor, 2014-2015'teki "Futura" göreviyle 199 gün uzayda kalan İtalyan astronot Samantha Cristoforetti'ye aitti.

Mürettebatın NASA'lı üyesi Jessica Meir da deneyimli bir isim: Ekim 2019'da Christina Koch ile birlikte tamamen kadınlardan oluşan ilk uzay yürüyüşünü gerçekleştirmişti. Adenot, ISS'e giden Fransız astronotlar arasında Thomas Pesquet'in ardından gelen ESA kuşağının temsilcisi. ESA, 2022'de seçtiği astronot sınıfıyla kadrosunu yenilemiş ve bu sınıfın üyelerini ISS görevlerine göndermeye başlamıştı.

Uzay yürüyüşünde bir ilk

Adenot görevi boyunca toplam 19 saat 42 dakika süren üç uzay yürüyüşü gerçekleştirdi. Ağustos 2026'da istasyonun dışına çıkarak uzay yürüyüşü yapan ilk Fransız kadın oldu. Ayrıca Rus skafandrı yerine Amerikan uzay yürüyüşü giysisiyle yürüyüş yapan ilk Avrupalı kadın olarak da kayıtlara geçti.

İstasyonda bilim

Epsilon görevi kapsamında sağlık araştırmalarından malzeme bilimine, biyolojiden akışkanlar fiziğine, radyasyon fiziğinden temel bilime uzanan geniş bir yelpazede Avrupa deneyleri yürütüldü. Görev kapsamında 200'ü aşkın mikroçekim deneyi yapıldı. Bunlar arasında E4D adlı yeni egzersiz cihazının denenmesi ve yörüngede metal parça üretmeye yönelik 3B yazıcı teknolojisinin sınanması da bulunuyor.

Yörüngede metal parça basabilmek, gelecekteki uzun süreli görevler açısından önemli bir adım. Ay ya da Mars yolculuklarında yedek parçaları Dünya'dan göndermek yerine yerinde üretebilmek, hem kütleden hem de maliyetten tasarruf sağlayabilir. Egzersiz cihazları ise mikroçekimde kas ve kemik kaybını önlemenin temel aracı; daha küçük ve verimli cihazlar, dar alanlı gelecekteki araçlarda yer sorununu hafifletecek.

Dönüş yolculuğu

Dönüş, insanlı uzay uçuşlarının en zorlu aşamalarından biri. Dragon kapsülü atmosfere yeniden girerken dış yüzeyindeki sıcaklık yaklaşık 1.600 santigrat dereceye ulaşacak. Isı kalkanı mürettebatı bu sıcaklıktan korurken kapsül, paraşütlerle yavaşlayarak Pasifik Okyanusu'na inecek ve kurtarma gemisi tarafından alınacak.

İnişin ardından Adenot, Almanya'nın Köln kentindeki ESA Avrupa Astronot Merkezi'ne götürülecek. Burada uçuş sonrası iyileşme programına başlayacak. Aylarca ağırlıksız ortamda kalan astronotların denge sistemi, kasları ve kemikleri Dünya'nın yer çekimine yeniden uyum sağlamak zorunda; bu süreç doktorlar ve fizyoterapistler gözetiminde yürütülüyor. Uçuş öncesi ve sonrası yapılan ölçümler, uzun süreli uzay uçuşlarının insan vücuduna etkilerine dair bilimsel verilerin de önemli bir parçası.

ISS, Dünya'nın yaklaşık 400 kilometre yukarısında, saatte yaklaşık 28.000 kilometre hızla dolanıyor ve Dünya'nın çevresindeki bir turunu yaklaşık 90 dakikada tamamlıyor. Bu, istasyondaki astronotların her gün 16 kez gün doğumu ve gün batımı görmesi demek. Adenot'un sekiz aylık görevi boyunca istasyon Dünya'nın çevresinde binlerce kez dolandı.

Sophie Adenot kimdir

1982'de Fransa'nın Cosne-Cours-sur-Loire kentinde doğan Adenot, Fransız Hava ve Uzay Kuvvetleri'nde albay rütbesinde bir helikopter pilotu. ISAE-SUPAERO'dan mühendislik derecesi alan Adenot, MIT'de insan faktörleri mühendisliği üzerine yüksek lisans yaptı; tezinde denge sisteminin yapay yer çekimine nasıl uyum sağladığını inceledi. 2018'de Fransa'nın ilk kadın helikopter test pilotu oldu; 22 farklı helikopter tipinde 3.000 saati aşkın uçuş deneyimi bulunuyor. 2022'de ESA'nın astronot kadrosuna seçildi ve epsilon onun ilk uzay görevi oldu.

Kısaca

• Crew-12, 7 Ekim 15.05'te (TSİ) ISS'ten ayrılıyor; denize iniş 8 Ekim 18.34'te (TSİ) Kaliforniya açıklarında bekleniyor.
• 13 Şubat 2026'da başlayan görev, 200 günü aşarak Avrupalı bir astronotun en uzun tek uçuşu oldu.
• Adenot, toplam 19 saat 42 dakikalık üç uzay yürüyüşüyle uzayda yürüyen ilk Fransız kadın oldu.
• Görevde 200'ü aşkın deney yapıldı; yörüngede metal 3B baskı ve yeni egzersiz cihazı denendi.