Sophie Adenot

Sophie Adenot, Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) Fransız astronotu ve Fransız Hava ve Uzay Kuvvetleri'nde albay rütbesinde bir helikopter test pilotudur. 2018'de Fransa'nın ilk kadın helikopter test pilotu oldu, 2022'de ESA'nın yeni astronot sınıfına seçildi. 13 Şubat 2026'da SpaceX Crew-12 göreviyle Uluslararası Uzay İstasyonu'na giden Adenot, istasyonda 237 gün kaldı. Bu görevde üç uzay yürüyüşü yaparak uzay yürüyüşüne çıkan ilk Fransız kadın, Avrupa'dan ise ikinci kadın oldu.

Erken yaşamı ve eğitimi

Adenot, 5 Temmuz 1982'de Fransa'nın Burgonya bölgesindeki Cosne-Cours-sur-Loire kasabasında doğdu. Liseyi Saint-Denis'teki Légion d'honneur eğitim kurumunda okudu; ardından mühendislik okullarına hazırlık sınıflarına devam etti.

2001-2003 yıllarında Toulouse'daki havacılık ve uzay mühendisliği okulu ISAE-SUPAERO'da uçuş dinamiği alanında uzmanlaştı. 2004'te ABD'deki MIT'de insan faktörleri mühendisliği yüksek lisansını tamamladı. Tezinde, iç kulaktaki denge sisteminin yapay yerçekimine nasıl uyum sağladığını inceledi; bu çalışma astronotların santrifüj (döner düzenekle yapay yerçekimi oluşturma) eğitimine katkı sağladı.

Pilotluk kariyeri

Mezun olduktan sonra yaklaşık bir yıl Airbus Helicopters'ta helikopter kokpiti tasarımı üzerinde mühendis olarak çalıştı. 2005'te Fransız Hava Kuvvetleri'ne katılıp helikopter pilotu olarak yetişti.

2008-2012 arasında Cazaux Hava Üssü'nde Caracal helikopterleriyle arama-kurtarma görevleri uçtu. 2012-2017 yıllarında Villacoublay'deki üst düzey devlet ulaşımından sorumlu filoda kol uçuşu lideri ve görev kaptanı olarak görev yaptı. 2018'de İngiltere'deki Empire Test Pilots' School'u (İmparatorluk Test Pilotları Okulu) helikopter test pilotu olarak dereceyle bitirdi ve Fransa'nın ilk kadın helikopter test pilotu oldu. 2019-2022 arasında Fransız savunma tedarik kurumu DGA'nın Cazaux'daki uçuş test merkezinde deneysel test pilotu olarak çalıştı.

ESA'nın verilerine göre 22 farklı helikopter tipinde yaklaşık 3.000 saat uçuş deneyimi vardır. Askerî kariyerinde 2006'da teğmen, 2009'da yüzbaşı, 2014'te binbaşı, 2020'de yarbay oldu; Temmuz 2023'te albaylığa yükseldi.

Astronotluğa giden yol

Adenot, 2008'de Avrupa astronot kadrosuna başvurdu ama seçilmedi. 2022'deki yeni seçimde şansı döndü: Kasım 2022'de ESA'nın astronot adayları arasına girdi. Nisan 2023'te temel eğitime başladı ve 22 Nisan 2024'te astronot olarak sertifikalandı. Avrupa astronot kadrosuna giren ikinci Fransız kadın oldu; ilk isim Claudie Haigneré idi.

Uzay yolculuğu: εpsilon görevi

ESA'nın "εpsilon" (epsilon) adını verdiği görev kapsamında Adenot, 13 Şubat 2026'da Cape Canaveral'dan bir Falcon 9 roketiyle fırlatılan SpaceX Crew Dragon "Freedom" kapsülüyle yola çıktı. Mürettebatta komutan Jessica Meir, pilot Jack Hathaway ve Rus kozmonot Andrey Fedyaev vardı. Kapsül ertesi gün Uluslararası Uzay İstasyonu'na kenetlendi ve Adenot, 74. ve 75. Seferler mürettebatına katıldı.

Görev sırasında çok sayıda bilimsel deney yürüttü. Bunlar arasında otomatik ultrason taraması yapan EchoFinder, Fransız okullarıyla birlikte bitki büyümesini inceleyen ChlorISS ve Avrupa'da geliştirilen EuroSuit adlı giysi prototipinin denemeleri vardı. Görev için 200'ü aşkın deney planlanmıştı. EuroSuit'i istasyonda 29 Mayıs, 11 Haziran ve 20 Temmuz 2026'da üç ayrı oturumda denedi. MIT'deki tez konusuyla bağlantılı biçimde, uzun süre ağırlıksız ortamda kalmanın insan bedenine etkilerini inceleyen çalışmalar da görevin önemli bir parçasıydı; bu etkilerin ayrıntısı uzayın insan vücuduna etkileri sayfamızda.

3 Eylül 2026'da istasyonda kesintisiz 200 günü geride bıraktı; ESA bunu tek seferde en uzun uzay uçuşu için yeni bir Avrupa rekoru olarak duyurdu. Crew-12 mürettebatı 7 Ekim 2026'da istasyondan ayrıldı ve 8 Ekim'de Los Angeles açıklarında Pasifik Okyanusu'na indi. Görev 237 gün 5 saat sürdü.

Uzay yürüyüşleri

Adenot, Ağustos-Eylül 2026'da 14 gün içinde üç uzay yürüyüşü yaptı. İlk ikisinde NASA astronotu Anil Menon'la birlikte çıktı: 18 Ağustos'taki yürüyüş 6 saat 23 dakika, 25 Ağustos'taki ise 6 saat 30 dakika sürdü. 1 Eylül'de Jessica Meir'le birlikte yaptığı üçüncü yürüyüş 6 saat 49 dakikaydı. Üç yürüyüşte istasyon dışında toplam 19 saat 42 dakika geçirdi.

Böylece uzay yürüyüşüne çıkan ilk Fransız kadın oldu. Avrupalı kadınlar arasında bu deneyimi yaşayan ilk isim ise 2022'deki yürüyüşüyle Samantha Cristoforetti idi.

Ödülleri

Fransa Ulusal Liyakat Nişanı (2022) ve Havacılık Madalyası sahibidir. 2020'de Fransız-Amerikan Vakfı'nın Genç Liderler programına seçildi, 2021'de Fransız Ulusal Meclisi madalyasını aldı. 14 Temmuz 2026'da, henüz uzaydayken, Fransa'nın en yüksek nişanı olan Légion d'honneur'e şövalye rütbesiyle layık görüldü.

Uzay ve astronomiye etkisi

Adenot'nun kariyeri, askerî pilotluktan astronotluğa uzanan klasik yolun güncel bir örneğidir: önce operasyonel pilot, sonra test pilotu, ardından astronot. 2022'de seçilen yeni Avrupa astronot kuşağından uzun süreli görev yapan ilk isimlerdendir; ESA'nın önceki kuşaktan astronotları Thomas Pesquet ve Samantha Cristoforetti'nin açtığı yolu sürdürdü. Uzun süre kalış, uzay yürüyüşleri ve astronot sağlığına yönelik deneyler, ESA'nın gelecekteki Ay ve keşif görevleri için topladığı deneyime katkı sağladı.

Bilmeye değer

• MIT'deki yüksek lisans tezi, iç kulaktaki denge sisteminin yapay yerçekimine uyumu üzerineydi.
• Avrupa astronot kadrosuna ilk başvurusunda, 2008'de, seçilemedi; 14 yıl sonra ikinci denemesinde kadroya girdi.
• Görevine ESA, Yunan alfabesinin beşinci harfinden gelen "εpsilon" adını verdi.
• Üç uzay yürüyüşünü yalnızca 14 gün içinde tamamladı.
• Légion d'honneur nişanına layık görüldüğünde Uluslararası Uzay İstasyonu'ndaydı.