21 Kasım 2026, CumartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Super Mario Galaxy: oynanışı ve oyundaki gerçek yerçekimi, asteroit bilimi

Super Mario Galaxy, Mario'yu her küçük gezegenin kendi çekimine sahip olduğu bir uzay platformunda koşturuyor. Oyun, Newton'un çekim yasasını ve asteroitlerin gerçek hâlini eğlenceli bir biçimde hatırlatıyor.

Tür
Aksiyon / macera
Çıkış yılı
2007
Geliştirici
Nintendo EAD Tokyo
Yayıncı
Nintendo
Platformlar
Wii, Nintendo Switch (Switch 2'de de oynanır)
Türkçe dil desteği
Türkçe yok

Super Mario Galaxy, Nintendo EAD Tokyo'nun geliştirdiği ve Nintendo'nun yayımladığı bir 3B platform oyunu. İlk olarak Kasım 2007'de Wii konsolu için çıktı. Bu kez Mario, Mantar Krallığı'nın yeşil tepelerinde değil uzayda: Bowser, Prenses Peach'in şatosunu göğe kaldırıyor ve Mario bu yüzden galaksiler arasında bir kurtarma yolculuğuna çıkıyor. Hikâye bilindik bir Mario hikâyesi; asıl yenilik oyunun zemini: düz bir harita yerine küçük, yuvarlak gökcisimleri.

Oyunu bu sitede ele almamızın nedeni tam da bu: Super Mario Galaxy, kütleçekimini bir hikâye süsü değil, oynanışın kendisi hâline getiren ilk büyük oyunlardan biri. Aşağıda spoiler vermeden oyunun nasıl oynandığını, ardından oyundaki yerçekimi ve küçük gezegenlerin gerçek bilimle nerede örtüşüp nerede ayrıldığını anlatıyoruz.

Nasıl oynanır?

Oyun, Wii'nin hareket algılayan kumandası ve Nunchuk ile oynanmak üzere tasarlandı. Mario'yu analog çubukla yönlendiriyor, zıplatıyor ve kumandayı sallayarak dönme hareketi yaptırıyorsunuz. Ekranda ayrıca kumandanın işaret ettiği yeri gösteren bir imleç (Star Pointer) var; bununla gökten toplanabilen küçük yıldız parçacıklarını (Star Bits) topluyor, düşmanları durduruyorsunuz. Amaç, galaksilerin içine dağılmış Güç Yıldızları'nı (Power Stars) bulmak. Yıldızlar toplandıkça yeni galaksilerin kapısı açılıyor. Galaksileri birbirine bağlayan merkez üs, Comet Observatory adlı uzay gözlemevi.

Oyunun belirgin özelliği, zeminin dönüp durması. Mario küçük bir gezegenciğin üstünde koşarken bir noktada onun altına geçebiliyor; "yukarı" ve "aşağı" sürekli yer değiştiriyor. Bazı bölümlerde iki ayrı cismin çekim alanı arasında fırlayıp geçiş yapıyorsunuz. Her galaksi küçük bir bulmaca kutusu gibi: farklı çekim düzenleri, tuzaklar ve hedefler. Ayrıca Bee Mario, Ice Mario ve Boo Mario gibi geçici güçler veren dönüşümler de var; her biri belirli bir engeli aşmaya yarıyor.

Switch'e uyarlanan yeni sürümde Nintendo'nun duyurusuna göre çözünürlük ve arayüz iyileştirilmiş, oyuna bir yardım modu (Assist Mode) ve ek hikâye bölümleri eklenmiş.

Oyundaki bilim

Super Mario Galaxy bir fizik simülatörü değil, ama kullandığı fikrin kendisi gerçek bir bilim fikri: her gökcisminin kendi çekimi vardır. Nerede doğru, nerede bilerek basit bırakıldığına bakalım.

Her cismin kendi çekimi

Isaac Newton'un genel çekim yasasına (Principia) göre bir cismin yüzeyindeki çekim, kütlesiyle doğru, merkezine uzaklığın karesiyle ters orantılıdır; bu ilişkiye ters kare yasası denir. Oyunda her küçük gezegenin Mario'yu kendi merkezine doğru çekmesi bu yasayla uyumlu: küçük cisim, küçük çekim demek. NASA'nın verilerine göre Ay'ın yüzey çekimi saniye karede 1,62 metre, yani Dünya'nınkinin yüzde 16,5'i kadar; kaçış hızı ise saniyede 2,38 kilometre (kaçış hızı bir cisimden bir daha dönmemek üzere ayrılmak için gereken hızdır). Ay'da bir astronotun bu kadar yüksek ve yavaş zıplaması bu yüzden. Oyunun Mario'su ise küçücük gezegenlerde bile neredeyse Dünya'daymış gibi sağlam basıyor. Bu, oyunun bilerek yaptığı en büyük basitleştirme.

Oyundaki bir doğru ayrıntı da "kafa aşağı yürüme". Küresel bir cismin üzerinde çekim her zaman merkeze doğrudur; cismin "alt" tarafında yürüyen biri de ayaklarını yüzeye basar ve kendini yukarıda hisseder. Bizim de Dünya'nın karşı yüzünde duran insanlar olarak "aşağı"nın bize özel bir yön olmadığını bildiğimiz gibi.

Küçük gezegenler neden küre olmaz?

Oyunun gezegenciklerinin çoğu yuvarlak. Gerçekte bir gökcisminin küreye yaklaşması için kendi çekiminin kayanın dayanıklılığını yenmesi gerekir; buna hidrostatik denge deniyor. Eşik cismin bileşimine göre değişiyor. Örneğin buzlu bir uydu olan Mimas (yaklaşık 396 kilometre) denge şekline ulaşmış en küçük buzlu uydulardan sayılıyor; kayalık Vesta ve Pallas yaklaşık 520 kilometre olmalarına rağmen belirgin biçimde düzensiz. Buzlu cüce gezegen Ceres ise 945 kilometreyle dengede olduğu kesin olarak doğrulanmış cisimlerden. Yani Mario'nun üzerinde koştuğu, birkaç on metrelik toplar gerçek dünyada yuvarlak olmazdı; çekimleri onları küreye getirmeye yetmezdi. Mars'ın uydusu Phobos (NASA'ya göre yaklaşık 27 x 22 x 18 kilometre) bunun yaşayan örneği: dev bir patates gibi.

Gerçek minik dünyalara bir bakış: Itokawa ve Bennu

Japonya'nın Hayabusa aracı 2005'te ziyaret ettiği 25143 Itokawa asteroitinin yaklaşık 535 x 294 x 209 metrelik, yerfıstığı biçimli bir "moloz yığını" olduğunu gösterdi. Kütlesi yaklaşık 35 milyar kilogram olan bu cismin çekimi öyle zayıf ki Hayabusa onun yörüngesine bile girememiş; bunun yerine asteroitle birlikte Güneş çevresinde yan yana gitmiş, 2010'da örnekle Dünya'ya dönmüştür. Yayımlanan kütle ve boyutlardan yaptığımız kaba hesap, Itokawa yüzeyinde çekimin Dünya'dakinin yüz binde biri kadar, kaçış hızının ise saniyede yaklaşık 17 santimetre olduğunu veriyor. Normal bir yürüyüş hızı bundan çok daha fazla: orada sıradan bir zıplama sizi yüzeyden sonsuza dek uzaklaştırırdı. Mario'nun Galaxy'deki kendinden emin zıplayışının gerçekle en çok ayrıldığı yer burası.

NASA'nın OSIRIS-REx görevi de benzer bir hikâye anlatıyor: ekvatorda yaklaşık üçte bir mil genişliğinde (kabaca 500 metre), elmas ya da topaç biçimli bir moloz yığını olan Bennu'dan 20 Ekim 2020'de örnek alındı ve örnekler 24 Eylül 2023'te Dünya'ya ulaştı. Asteroit örnekleri getiren görevlerin tümü için ilgili ansiklopedi sayfamıza bakabilirsiniz. Bu görevlerin ortak dersi şu: küçük cisimlerde yaşayacağınız şey "yürümek" değil, neredeyse ağırlıksız bir süzülme.

Özet: neyi doğru, neyi basitleştirmiş?

  • Doğru: Her gökcisminin kendi çekimi var; çekim merkeze doğru; küçük cisim, zayıf çekim.
  • Bilerek basitleştirilmiş: Çekimin şiddeti. Gerçek küçük cisimlerde Mario'nun zıplayışı onu uzaya fırlatırdı.
  • Bilerek basitleştirilmiş: Yuvarlaklık. Birkaç on metrelik cisimler küre olmaz.
  • Oyun mekaniği: Bir cismin çekiminden diğerine geçiş, gerçek yörünge mekaniğinden çok oyun tasarımıdır.

Geliştirme hikâyesi

Oyunun yönetmeni Yoshiaki Koizumi, yapımcılar Shigeru Miyamoto ve Takao Shimizu; müzik Mahito Yokota ve Koji Kondo imzalı. Yuvarlak gezegenlerin üstünde yürüme fikrinin kökü, 2000 yılında gösterilen Super Mario 128 adlı teknik demoya uzanıyor. Wii kumandasının hareket algılaması ise oyunun kontrol fikrini şekillendirdi.

Etkisi ve ödülleri

Metacritic'te 73 eleştirmene göre 97 puan alan Super Mario Galaxy, Metacritic'in en yüksek puanlı oyunları arasında yer alıyor. IGN, GameSpot, Nintendo Power, Kotaku ve Yahoo! Games gibi yayınlarda yılın oyunu seçildi, BAFTA Oyun Ödülleri'nde En İyi Oyun ödülünü aldı. Oyunun devamı Super Mario Galaxy 2 olarak ayrıca yayımlandı; iki oyun 2025'te Switch'e birlikte de getirildi.

Fragman

Hangi platformlarda var, Türkçe mi?

Oyun ilk olarak Wii için çıktı: Japonya'da 1 Kasım, Kuzey Amerika'da 12 Kasım, Avrupa'da 16 Kasım 2007. Sonrasında Super Mario 3D All-Stars derlemesiyle 18 Eylül 2020'de Nintendo Switch'e geldi. 2 Ekim 2025'te ise bağımsız bir Switch sürümü olarak yeniden yayımlandı; Nintendo'ya göre Nintendo Switch 2'de ücretsiz bir güncellemeyle 4K çözünürlükte oynanabiliyor. Oyun ücretli, dijital olarak indirilebiliyor; ikinci oyunla birlikte bir paket olarak da satılıyor.

Nintendo'nun mağaza sayfasındaki dil listesinde Japonca, İngilizce, Fransızca, Almanca, İtalyanca, İspanyolca, Korece, Felemenkçe, Çince ve Portekizce var. Türkçe listede yok; yani arayüz ve altyazı Türkçe değil. Oyun çok yoğun metin istemediği için İngilizce bilmeden de rahatça oynanıyor.

Kimlere uygun, benzer oyunlar

Platform oyunlarını seven, kütleçekimini görsel bir oyuncak olarak keşfetmek isteyen herkes için uygun: aile oyunu olarak da iyi gidiyor. Kütleçekimi daha ciddi bir fizik laboratuvarında denemek isterseniz Universe Sandbox; gezegenlerin gerçek mimarisini keşfetmek için Outer Wilds; gezegenden gezegene atlayan hızlı aksiyon için Ratchet & Clank: Rift Apart iyi birer ikinci durak.

Benzer oyunlarTümü →

🎮 Uzay oyunlarıTümü →

  1. Galaxy on Fire 2: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman genişlemesi, süpernova bilimiGalaxy on Fire 2: oynanışı ve oyundaki gerçek zaman genişlemesi, süpernova bilimiAksiyon / macera
  2. Starlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimiStarlink: Battle for Atlas: oynanışı ve oyundaki gerçek kaçış hızı, atmosfere giriş bilimiAksiyon / macera
  3. Everspace: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit kuşağı, uzay enkazı, bulutsu bilimiEverspace: oynanışı ve oyundaki gerçek asteroit kuşağı, uzay enkazı, bulutsu bilimiAksiyon / macera
  4. SpaceBourne 2: oynanışı ve oyundaki gerçek gezegen yerçekimi, Dış Uzay AntlaşmasıSpaceBourne 2: oynanışı ve oyundaki gerçek gezegen yerçekimi, Dış Uzay AntlaşmasıAksiyon / macera
  5. SpaceBourne: oynanışı ve oyundaki gerçek kara delik, yapay yerçekimi, hibernasyon bilimiSpaceBourne: oynanışı ve oyundaki gerçek kara delik, yapay yerçekimi, hibernasyon bilimiAksiyon / macera
  6. Helldivers 2: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge, atmosfere giriş, dev böcek bilimiHelldivers 2: oynanışı ve oyundaki gerçek yörünge, atmosfere giriş, dev böcek bilimiAksiyon / macera
  7. Lethal Company: oynanışı ve oyundaki gerçek Ay, Titan, ötegezegen uydusu bilimiLethal Company: oynanışı ve oyundaki gerçek Ay, Titan, ötegezegen uydusu bilimiAksiyon / macera
  8. Among Us: oynanışı ve oyundaki gerçek vakum, yaşam destek, izolasyon bilimiAmong Us: oynanışı ve oyundaki gerçek vakum, yaşam destek, izolasyon bilimiAksiyon / macera

✨ Günün seçkisi21 Kasım

Kosmotheoros (Christiaan Huygens)📚 Günün kitabıKosmotheoros (Christiaan Huygens)Christiaan Huygens · 1698

Dizi ve filmlerTümü →

  1. The Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarThe Expanse izleme ve okuma sırası: 6 sezon, 9 roman ve novellalarSeri / evren
  2. Halo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiHalo oynama ve izleme sırası: bütün oyunlar ve Paramount+ dizisiSeri / evren
  3. MonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerMonsterVerse (Godzilla ve Kong) izleme sırası: bütün filmler ve dizilerSeri / evren
  4. Transformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneTransformers izleme sırası: bütün filmler, Bumblebee ve Transformers OneSeri / evren
  5. Predator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorPredator izleme sırası: bütün filmler, Prey ve Alien vs. PredatorSeri / evren

Popüler kültür

  1. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli gölISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl1 saat önce
  2. Ay toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresiAy toprağı benzetmesinde patates, Dünya toprağındaki kadar gelişti: anahtar solucan gübresi2 saat önce
  3. Curiosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladıCuriosity, Gale Krateri'nde alacakaranlık bulutlarını yeniden yakaladı2 saat önce
  4. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacıAy'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı8 saat önce
  5. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyorBepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor14 saat önce

Çok okunanlar

  1. ESO duyurdu: CTAO-Güney'e iki büyük gama ışını teleskobu daha, Paranal'da 53 teleskop olacak
  2. Perseverance'ın telsizleri, Odyssey'in tepki çarkı arızalı: iki Mars görevinde bilim durdu
  3. NASA, Ay roketi SLS'nin RS-25 motorunu Stennis'te 200 saniye ateşledi
  4. Çocuklar için uzay kitapları: yaşa göre 18 öneri (3 yaştan gence)
  5. Yeni başlayanlar için en iyi astronomi kitapları: 16 uzay kitabı önerisi

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar