Lone Echo II: oynanışı ve oyundaki gerçek ağırlıksızlık, Satürn halkaları bilimi
Lone Echo II, 2021'de çıkan bir VR uzay macerasıdır. Oyunu, sıfır yerçekiminde hareketin, uzay yürüyüşü iticilerinin, Satürn halkalarının ve yardımcı robotların gerçek bilimiyle karşılaştırıyoruz.
- Tür
- Simülasyon
- Çıkış yılı
- 2021
- Geliştirici
- Ready at Dawn
- Yayıncı
- Oculus Studios
- Platformlar
- PC VR (Oculus Rift, Rift S; Quest'te Oculus Link ile)
Lone Echo II, Ready at Dawn stüdyosunun geliştirdiği, Oculus Studios'un yayımladığı ve 2021'de çıkan bir sanal gerçeklik (VR) macera oyunudur. 2017'deki Lone Echo'nun devamıdır ve onun gibi sıfır yerçekiminde süzülerek ilerleme fikrine dayanır: oyuncu bir şeye tutunur, bir yüzeyden iter, uzay istasyonunun içinde ve dışında kendi elleriyle yol alır. Bu yazıda oyunun ne anlattığını, nasıl oynandığını ve asıl olarak ağırlıksızlığın, uzay yürüyüşünün, Satürn halkalarının ve yardımcı robotların gerçek bilimle nerede örtüştüğünü ele alıyoruz.
Lone Echo II ne anlatıyor?
Oyun, ilk oyunun olaylarının hemen ardından başlar. Oyuncu, "Echo One" adlı servis android'i Jack'i yönetir; yanında kaptan Olivia "Liv" Rhodes vardır. Vikipedi'deki özete göre ikili kendini ilk oyundan 400 yıl sonrasında, görünüşte terk edilmiş "Chiron İstasyonu" adlı bir uzay istasyonunda bulur. İlk oyunda karşılaşılan biyolojik kütle bu kez hareket edebilen, enerji kaynaklarına çekilen "kene" (tick) benzeri bir biçime evrilmiştir. Amaç, istasyonun gizemini çözmek ve eve dönmenin yolunu bulmaktır.
Hikâyenin ayrıntısına girmiyoruz; önemli bir uyarı yeterli: Road to VR'ın incelemesi, olay örgüsünün ilk oyunu bilmeye güçlü biçimde dayandığını ve devam oyununa başlamadan önce ilkini oynamanın doğru olacağını söylüyor. Aynı inceleme, oyunun hareketini Satürn yörüngesindeki bir istasyonun içinde ve çevresinde gerçekten süzülüyormuşsunuz hissiyle anlatıyor.
Nasıl oynanır?
Oyunun merkezinde hareket sistemi var. Çevredeki neredeyse her yüzeyi elinizle tutup kendinizi çekebilir ya da yüzeyden iterek karşı yöne savrulabilirsiniz. Bileklerinizdeki iticiler yönünüzü ince ayarla düzeltmenizi sağlar; istasyonun dışına çıktığınızda ise bir EVA (araç dışı etkinlik, yani uzay yürüyüşü) iticisi tam üç boyutlu hareket özgürlüğü verir. Oyunda tarama ve kesme gibi aletleriniz vardır; vinçler, kapılar, yuvalara takılan parçalar ve holografik haritalarla etkileşerek ilerlersiniz.
İlk oyundan farklı olarak bu kez kaçınmanız ve dikkatini dağıtmanız gereken düşmanlar da bulunur. Road to VR'a göre bu yaratıklar basketbol topu büyüklüğünde, süzülen ve size yapışıp canınızı azaltan "kene"lerdir; ama zeki olmadıkları için çok zorlayıcı bir tehdit sayılmazlar. İncelemeler oyunu tempo ve gerilim açısından eleştirirken görsel ve ses tasarımını, özellikle serbest dolaşılan dış mekân bölümlerindeki özgürlük hissini öne çıkarıyor. Oyunun süresi için IGN yaklaşık sekiz saat, Road to VR yaklaşık dokuz saat veriyor; isteğe bağlı görevler kıyafet sistemlerine yükseltmeler kazandırıyor.
Oyundaki bilim
Lone Echo II, uzay oyunları arasında "yerçekimsiz hareketi" en ciddiye alanlardan biridir. Bu yüzden oyunu gerçek fizikle karşılaştırmak keyifli bir egzersiz. Aşağıda neyin doğru, neyin bilerek kolaylaştırıldığını ayırıyoruz.
Ağırlıksızlık, yerçekiminin yokluğu değildir
Oyundaki süzülme hissi gerçek bir olguya dayanıyor ama çoğu kişi nedenini yanlış bilir. NASA'nın açıklamasına göre uzay araçlarının uçtuğu irtifalarda yerçekimi hâlâ çok güçlüdür: yaklaşık 250 mil (yaklaşık 400 km) yükseklikte Dünya'nın çekimi yüzeydekinin yüzde 88,8'i kadardır. İstasyon ve içindekiler "çekimsiz" değil, serbest düşme hâlindedir; hepsi aynı hızla Dünya'nın çevresinde düşer, bu yüzden içeride eşyalar ve astronotlar yüzer. NASA bu durumu mikroyerçekimi olarak adlandırır ve değerini yaklaşık 10-6 g olarak verir. Oyunun Satürn çevresinde geçmesi de aynı mantığa uyar: yörüngedeki bir istasyonda ağırlıksızlık, gezegenin çekiminin olmaması değil, istasyonun onun çevresinde sürekli düşmesidir. Ağırlıksızlığın deneyimi için delikli bardak deneyi yazımıza bakabilirsiniz.
İterek ve çekerek hareket: momentumun korunumu
Bir yüzeyi itip karşı yöne gitmek, Newton'un hareket yasalarının doğrudan sonucudur: bir şeye uyguladığınız kuvvet kadarını o da size uygular, ve havada sürtünme ya da zemin olmadığı için bu momentum sizi sürekli sürükler. Oyunun bu açıdan doğru yaptığı şey, durmanın bile bir iş olduğunu göstermesidir: hızı kesmek için bir yüzeye tutunmanız ya da ters yöne itmeniz gerekir. Gerçek istasyonlarda da hareket benzer bir mantıkla işler; ayrıntı için ISS'in nasıl bir yer olduğuna ve uzayın vücudu nasıl değiştirdiğine bakabilirsiniz.
Bilek iticileri ve gerçek uzay yürüyüşü
Oyundaki iticiler gerçek bir araçla kıyaslandığında bilinçli bir cömertliktir. NASA'nın uzay yürüyüşlerinde kullandığı kurtarma birimi SAFER (Simplified Aid for EVA Rescue), Vikipedi'deki teknik bilgilere göre 24 adet gazlı nitrojen iticiye sahiptir, ama yalnızca 1,4 kg yakıt taşır ve toplam hız değişimi yaklaşık 3 m/s ile sınırlıdır. Yani bir astronot istasyondan kopar da geri dönemezse, bu cihaz ona yalnızca küçük bir acil durum payı sağlar; oyundaki gibi saatlerce serbestçe uçmak için tasarlanmamıştır. Gerçek uzay yürüyüşü ise, tutamaçlara ve emniyet halatlarına bağlı, planlı bir iştir; ayrıntısı için uzay yürüyüşü ve uzay giysisi yazılarımız var.
Satürn halkaları
Road to VR'a göre oyun, Satürn yörüngesindeki bir istasyonda geçer. NASA'ya göre halkalar milyarlarca küçük buz ve kaya parçasından oluşur; parçalar toz boyutundaki buz tanelerinden ev büyüklüğündeki bloklara kadar uzanır, birkaç parça dağ boyutundadır ve her halka gezegenin etrafında farklı bir hızla döner. NASA'nın Cassini aracı 15 Ekim 1997'de fırlatıldı, 2004'te Satürn'e vardı ve görevi 15 Eylül 2017'de sona erdi; gördüğümüz halka görüntülerinin neredeyse tamamı bu görevden gelir. Oyundaki gibi halkaların yakınında süzülmek ise bilimkurgudur: Satürn'e bugüne kadar yalnızca robotik araçlar gitti. Satürn sistemi için Satürn'ün uyduları ve Cassini'nin gözünden Satürn yazılarımız ilgi çekici olabilir.
Yardımcı robot ve yapay zekâ
Jack, kendi kişiliği olan bir android; belleği donanımdan bağımsız olduğu için oyun farklı bakış açılarına geçebiliyor (Road to VR). Gerçek dünyada böyle bir yapay zekâ yok. Ama istasyon içinde astronotlara yardım eden robotlar gerçek: NASA'nın arşivlenmiş Astrobee sayfası, ISS içinde astronotlarla birlikte çalışacak, serbest uçan üç robotu anlatıyor ve bunların SPHERES robotlarının yerini aldığını belirtiyor. Bu robotlar bir "dost" değil, kamerası ve robot kolu olan araştırma platformlarıdır. Daha yakın zamanlı bir deneme için NASA ve Google'ın uzay için yardımcı robot denemesi haberimize bakabilirsiniz.
Enerjiyle beslenen "canlı kütle"
Oyundaki kenelerin elektrik akımına çekilmesi uydurma gibi görünür, ama tamamen temelsiz değildir: Dünya'da elektrottan elektron alarak büyüyebilen mikroorganizmalar vardır ve bunlara "elektrotrof" denir. Bu, laboratuvarda gösterilmiş bir davranıştır; kendiliğinden hareket eden, basketbol topu boyutunda bir canlı kütle gibi bir şey bilinmiyor. Yani fikrin çekirdeği gerçek, ölçeği ve hareketliliği kurgudur.
Bilerek basitleştirilenler
- Bilek iticileri ve EVA iticisi, gerçek araçlardan çok daha cömerttir (yakıt, hız değişimi).
- Oyunun 400 yıllık zaman sıçraması gerçek fizikle açıklanmaz; bunun için bilinen bir mekanizma yok.
Geliştirme hikâyesi
Oyun, 2018'de Oculus Connect 5 etkinliğinde altı dakikalık bir VR fragman deneyimiyle duyuruldu; bu deneyim VR Awards'ta "yılın VR pazarlaması" dalında finalist oldu. Ready at Dawn, devam oyununda dünyayı genişletmeye, mekanikleri derinleştirmeye odaklandı: yeni aletler, daha karmaşık bulmacalar ve kaçınılacak düşmanlar eklendi. Stüdyo, Oculus Rift S'in "içeriden dışarıya" izleme sistemi için izleme ayarının zorluklarından söz etti. Oyunun çıkışı 2019'dan 2020'nin ilk çeyreğine ertelendi, ardından COVID-19'un geliştirmeye etkisi nedeniyle bir kez daha ertelendi. Haziran 2020'de Ready at Dawn, Facebook tarafından satın alındı. Oyun nihayet 12 Ekim 2021'de çıktı; stüdyonun üçüncü VR oyunuydu.
Etkisi ve ödülleri
Lone Echo II, Metacritic'te "genel olarak olumlu" yorumlar aldı. IGN oyunu ilgi çekici bir uzay draması ve eğlenceli hareket mekanikleriyle öven, ama yenilik getirmediğini ve süresini haklı çıkarmakta zorlandığını söyleyen bir değerlendirme yaptı. Road to VR meydan okuyucu bir oynanışın eksikliğini, Windows Central ise görsellerle ses tasarımının gelişmesini vurguladı; UploadVR tempoyu yavaş buldu. Oyun, 25. D.I.C.E. Ödülleri'nde "Immersive Reality Technical Achievement" ve "Immersive Reality Game of the Year" ödüllerini aldı ve The Game Awards 2021'de "En İyi VR/AR Oyunu" dalında aday gösterildi.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=delv4U_JlGg
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Oyun, Oculus (Meta) mağazasında PC VR olarak, yani Oculus Rift ve Rift S için çıktı; Road to VR, Quest 2 üzerinde Oculus Link ile oynanabildiğini belirtiyor. Steam'de bulamadık. Ücretli bir oyundur; fiyat bilgisi için resmî mağaza sayfasına bakmanızı öneririz. Türkçe arayüz ya da altyazı desteğini resmî kaynaklardan doğrulayamadık; bu yüzden desteklendiğini söylemiyoruz.
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Yavaş tempolu, anlatı odaklı ve gerçek fizik hissine meraklı VR oyuncuları için uygun. Aksiyon ya da zorlu bulmaca arayanlar hayal kırıklığına uğrayabilir; çünkü incelemelerin ortak noktası oyunun gerilimden çok keşif ve atmosfer sunması. Önce Lone Echo'yu oynamak şart denebilir. Benzer atmosfer için Observation (yapay zekâ ve uzay istasyonu) ve Hardspace: Shipbreaker (ağırlıksızlıkta iş yapmak) sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Benzer oyunlarTümü →
Cosmoteer: oynanışı ve oyundaki gerçek itki, Newton yasaları, ISS bilimiWalternate Realities2022 · PC (Windows)
Spacebase DF-9: oynanışı ve oyundaki gerçek yaşam destek, yörünge enkazı, izolasyon bilimiDouble Fine Productions2013 · PC (Windows, macOS, Linux)
ΔV: Rings of Saturn: oynanışı ve oyundaki gerçek delta-v, halka, Enceladus bilimiKodera Software2019 · PC (Windows, macOS, Linux)
Kerbal Space Program Edu: okul sürümü ve oyundaki gerçek roket denklemi, Hohmann bilimiSquad, TeacherGaming2014 · PC
NASA Eyes on the Solar System: ücretsiz 3B uzay simülasyonu ve gerçek görev verileriNASA JPL Görselleştirme Teknolojisi Uygulama ve Geliştirme Ekibi2010 · Web tarayıcısı (eyes.nasa.gov); mobilde Earth Now ve Spacecraft AR
Mars First Logistics: oynanışı ve oyundaki gerçek Mars yerçekimi, gezgin bilimiShape Shop2023 · PC (Windows)
























