Cosmoteer: oynanışı ve oyundaki gerçek itki, Newton yasaları, ISS bilimi
Cosmoteer, ızgara üzerinde uzay gemisi tasarlayıp mürettebatını yönettiğiniz bir simülasyon. Newton yasaları, modüler uzay istasyonu ve Whipple kalkanı gibi gerçek mühendislik fikirleriyle karşılaştırıyoruz.
- Tür
- Simülasyon
- Çıkış yılı
- 2022
- Geliştirici
- Walternate Realities
- Yayıncı
- Walternate Realities
- Platformlar
- PC (Windows)
- Türkçe dil desteği
- Türkçe yok
Cosmoteer: Starship Architect & Commander, uzay gemisi tasarlamanın kendisini oyun yapan bir yapım. Yukarıdan bakılan iki boyutlu bir ızgarada duvarları, koridorları, reaktörleri, iticileri ve silahları tek tek yerleştirip kendi geminizi çiziyor, sonra o gemiyle gerçek bir mürettebat taşıyarak galakside iş yapıyor ya da savaşıyorsunuz. Oyunu tek kişilik bir stüdyo olan Walternate Realities geliştirdi; arkasındaki isim Walt Destler. Steam'de 24 Ekim 2022'de erken erişimle çıktı ve bu yazının yazıldığı Kasım 2026'da Steam sayfasında hâlâ erken erişim etiketini taşıyor.
Oyunun çekiciliği "gemi bir hikâyeden önce bir mühendislik problemidir" fikrinde yatıyor. Düşman gemilerin silahlarını, kalkanlarını ya da doğrudan reaktörünü hedef alabildiği bir oyunda, parçaları nereye koyduğunuz hayatta kalmanızı belirler. Bu yüzden Starsector, FTL ve Space Engineers gibi oyunları sevenler Cosmoteer'i hemen tanıdık bulur; ama tasarım kısmı bu oyunlardan daha derin, hikâye kısmı daha hafiftir.
Nasıl oynanır?
Oyunun çekirdeği gemi kurucusudur. Boş bir ızgarada gövdenizi çizer, içine odalar, koridorlar ve mürettebat kamaraları ayırır, sonra reaktörleri, iticileri, silahları ve fabrikaları yerleştirirsiniz. Gemi küçük bir avcıdan yüzlerce kişilik bir ana gemiye kadar büyüyebilir; hiçbir şablon sizi sınırlamaz. Tasarımlar Steam Atölyesi üzerinden paylaşılabilir, oyunun mod altyapısı da oyuncuların yeni silah ve modül eklemesine izin verir.
Cosmoteer'i benzerlerinden ayıran şey mürettebatın tek tek simüle edilmesidir. Her mürettebat üyesi gemide yürür, silahları doldurur, mühimmat taşır, makineleri çalıştırır. Gemiyi yöneten sizsiniz, ama insanlar kendi başlarına karar verir; isterseniz onlara rol ve iş önceliği vererek davranışlarını yönlendirebilirsiniz. Mühimmat deposu silahlardan uzaksa ya da koridorlar uzun yol yaptırıyorsa mürettebat geç kalır ve gemi kâğıt üstündeki gücünün altında savaşır; oyunun resmî tanıtımı da geminin performansını doğrudan mürettebatın verimine bağlıyor.
Savaşta doğrudan kumanda sınırlıdır: geminin nereye gideceğini ve düşmanın hangi bölgesini hedefleyeceğini söylersiniz, mürettebatı elle yönetmezsiniz. Hasar modül modül işler; silahları, kalkanları ya da reaktörü ayrı ayrı hedefleyebilirsiniz ve bir gemi parçalara ayrılabilir. Oyun, savaşı fizik temelli olarak anlatıyor.
Oyunun iki ana yolu var. Kariyerde kaynak kısıtlıdır: maden toplar, hizmet karşılığı görevler alır, ganimetle gemiyi büyütür ve rastgele üretilen bir galakside ilerlersiniz. Yaratıcı modda ise kaynak sınırsızdır ve yalnızca tasarım yaparsınız. Yapay zekâ gemilerine karşı tek başınıza ya da arkadaşlarınızla ortak oynayabilir, çevrimiçi PvP modlarında tasarımınızı başka oyunculara karşı sınayabilirsiniz.
Oyundaki bilim
Cosmoteer bir bilim simülatörü değil, ama arkasındaki fikirlerin çoğu gerçek uzay mühendisliğine dayanıyor. Bunları üç başlıkta toplayabiliriz.
İtki ve Newton yasaları
NASA'nın Newton yasalarını anlatan sayfası roketlerin özünü iki cümlede veriyor: cisim üzerine dengelenmemiş bir kuvvet etki etmedikçe hızını korur (birinci yasa); kuvvet, kütle ile ivmenin çarpımıdır (ikinci yasa); her etkiye eşit ve zıt bir tepki vardır (üçüncü yasa). Roket motoru, egzozu geriye fırlatır ve tepki olarak öne doğru itilir; çevresinde itecek hava olması gerekmez. Cosmoteer'de iticileri ve gemi kütlesini birlikte düşünmek zorunda olmanızın nedeni de budur: aynı itici, hafif bir gemiyi çevik, ağır bir gemiyi hantal yapar. Gerçek bir araçta itki ağırlık merkezinden geçmezse araç ilerlemek yerine dönmeye başlar; fizik temelli bir oyunda iticileri nereye koyduğunuzun önem taşıması bu yüzden doğaldır. Oyunun iki boyutlu ızgarası bu mantığı görmeyi kolaylaştırıyor.
Parça parça inşa: ISS örneği
Gerçek hayatta da büyük uzay yapıları tek parça fırlatılmaz, modüller hâlinde birleştirilir. Uluslararası Uzay İstasyonu'nun montajı Kasım 1998'de Rus yapımı Zarya modülünün fırlatılmasıyla başladı; iki hafta sonra, 4 Aralık 1998'de, Space Shuttle Endeavour'un STS-88 görevi Amerikan yapımı Unity modülünü getirip Zarya'ya bağladı. İstasyonda kesintisiz insan yaşamı 2 Kasım 2000'de Expedition 1 ile başladı. Bugün istasyon yaklaşık 109 metre uzunluğunda ve güneş panelleriyle birlikte 73 metre genişliğinde; basınçlı iç hacmi 1.005 metreküp, kütlesi yaklaşık 450 ton. Elektriğini güneş panellerinden alıyor ve içindeki hava Dünya'dakine benzer: 1 atmosfer basınçta yüzde 79 azot, yüzde 21 oksijen. ISS'i ilk kez ayrıntılı tanımak isterseniz Uluslararası Uzay İstasyonu nedir? sayfamızdan başlayabilirsiniz. Cosmoteer'deki modüler gemi mantığı bu gerçekle benzer: koridor, enerji kaynağı ve yaşam alanı birbirine bağlanmak zorundadır.
Zırh ve küçük cisimlerin tehdidi
Oyunda hasar bölgesel bir olay; gerçek uzayda da bir uzay aracının en büyük düşmanı, savaş değil, çarpışmadır. Ortalama hızları saniyede kilometrelerle ölçülen küçük parçacıklar bile bir gövdeyi delebilir. Çözümlerden biri Fred Whipple'ın 1947'de yayımladığı Whipple kalkanıdır: ana duvarın biraz önüne ince bir dış yüzey koyarsınız; gelen parçacık önce o yüzeye çarpar, parçalanır ve enerjisi geniş bir alana yayılır. NASA'ya göre bu kalkanlar yaklaşık 1 santimetreye kadar enkaza dayanacak şekilde tasarlanıyor ve ISS'te yüzden fazla farklı kalkan düzeni kullanılıyor. Bu fikir Cosmoteer'deki katmanlı gövde düşüncesine çok yakın: zırhı ince tutup araya boşluk koyarak hasarı dağıtmak. Çok küçük cisimler için mikrometeoroit maddemize de bakabilirsiniz.
Neyi bilerek basitleştiriyor?
Oyun iki boyutlu; gerçek uzay üç boyutlu ve yörünge mekaniği, yakıt kütlesinin hızla ilişkisi gibi konular oyunun ana mekanikleri arasında değil. Bir ISS'in en fazla yedi kişilik mürettebatı olabileceği düşünüldüğünde, bin kişiyi bulabilen oyun gemileri hayalî bir ölçektir; gerçek mürettebatlı uzay uçuşunda yaşam destek, su ve yiyecek, her kilogramın taşınma maliyeti nedeniyle belirleyici kısıt olurdu. Silah ve reaktör tasarımları da kurgusaldır. Yani oyun bilimi bire bir kopyalamıyor; Newton'un üç yasasını, modüler inşayı ve hasarın yayılması fikrini sezgisel bir oyuna çeviriyor.
Newton'un kendi eseri hakkında okumak isterseniz Principia rehberi iyi bir başlangıçtır.
Geliştirme hikâyesi
Cosmoteer, 2011'de "Ship Builder" adlı bir prototip olarak başladı. Walt Destler, o dönemde mobil oyun stüdyosu Rumble'da programcıydı; oyunu bir yan proje olarak geliştirdi ve sonunda tam zamanlı çalışmak için işinden ayrıldı. Bir röportajında, oyunun ücretsiz "klasik" sürümünü oynamaya başlayan YouTuber'lar yüzünden oyunun YouTube'da yayıldığını anlattı. Tasarım ilhamları arasında masa üstü savaş oyunları ve Galaxy Trucker adlı masa oyunu anılıyor. Destler çoğu zaman bir fikri doğrudan koda döküp deneyerek ilerlediğini söylüyor; erken oyunculardan bazıları sonradan projede çalışmaya başladı.
Oyun Steam'e erken erişimle girdi ve çıkışta oyuncu yorumları ağırlıklı olarak çok olumluydu. Basında en çok gemi kurma bölümü övüldü; savaş kısmı daha karışık karşılandı. Erken erişimde olması nedeniyle oyunun özellik listesi güncellemelerle büyümeye devam ediyor.
Hangi platformlarda var, Türkçe mi?
Cosmoteer yalnızca Windows için Steam'de bulunuyor; macOS ve Linux sürümü yok. Ücretli bir oyun; Steam'de bir demo sürümü de yayımlanmıştı. Steam'in dil listesinde İngilizce, Fransızca, Almanca, Brezilya Portekizcesi, Rusça, Basitleştirilmiş Çince, İspanyolca (Latin Amerika ve Kastilya) ve Japonca var; Türkçe yok. Menüler ve oyun içi metinler İngilizce okunmak zorunda, ama oyunun büyük kısmı simge ve sayılarla anlaşıldığı için dil engeli görece düşük.
Kimlere uygun, benzer oyunlar
Cosmoteer, gemi tasarlamayı seven, hikâyeden çok sistemle ilgilenen oyunculara göre. Sabırlı bir mühendislik zihniyeti ister: ilk gemileriniz çoğu zaman kötü uçar, ama bunları düzeltmek oyunun asıl keyfidir. Daha çok hikâye ve ticaret isterseniz Starsector; üç boyutlu gemi inşası için Space Engineers ya da Avorion; gemi içi kriz yönetimi için Space Haven iyi alternatifler.
Fragman
Video: https://www.youtube.com/watch?v=6pyG2i6fA2g
Benzer oyunlarTümü →
Spacebase DF-9: oynanışı ve oyundaki gerçek yaşam destek, yörünge enkazı, izolasyon bilimiDouble Fine Productions2013 · PC (Windows, macOS, Linux)
ΔV: Rings of Saturn: oynanışı ve oyundaki gerçek delta-v, halka, Enceladus bilimiKodera Software2019 · PC (Windows, macOS, Linux)
Kerbal Space Program Edu: okul sürümü ve oyundaki gerçek roket denklemi, Hohmann bilimiSquad, TeacherGaming2014 · PC
NASA Eyes on the Solar System: ücretsiz 3B uzay simülasyonu ve gerçek görev verileriNASA JPL Görselleştirme Teknolojisi Uygulama ve Geliştirme Ekibi2010 · Web tarayıcısı (eyes.nasa.gov); mobilde Earth Now ve Spacecraft AR
Mars First Logistics: oynanışı ve oyundaki gerçek Mars yerçekimi, gezgin bilimiShape Shop2023 · PC (Windows)
Star Trek: Bridge Crew: oynanışı ve oyundaki gerçek warp, ışık hızı, ekip yönetimi bilimiRed Storm Entertainment2017 · PC (Windows, VR başlıkları), PlayStation 4 (PlayStation VR), Oculus Quest
























