NASA ve Google'dan uzay için yardımcı robot denemesi: Tıbbi çantayı bulma görevinde yüzde 85

NASA ile Google'ın kamu sektörü birimi, uzun süreli uzay görevlerinde astronotlara yardım edecek bir robot sistemi üzerinde çalışıyor. Google Cloud'un 27 Ekim'de yayımladığı açıklamaya göre, Johnson Uzay Merkezi'ndeki iMETRO tesisinde yapılan bir kavram kanıtlama denemesinde robot, bir tıbbi çantayı bulup yerini değiştirme görevinde yüzde 85'lik bir başlangıç başarı oranına ulaştı. Çalışmaya NASA'nın İnsan Araştırmaları Programı, Johnson Uzay Merkezi'nin robotik ekibi ve Jet İtki Laboratuvarı (JPL) katılıyor.

Bazı haberlerde "robot doktor" olarak anılan sistem, aslında hekimin yerini alacak bir makine değil. Google'ın anlatımına göre robot, öncelikle yük, lojistik ve ekipman taşıyan çok yönlü bir yardımcı olarak tasarlanıyor; alet düzenlemek ya da bölmeleri sabitlemek gibi rutin işler olmadığında tıbbi desteğe geçebiliyor. Tanı koymak ve tedavi etmek ise ekipteki insan sağlık sorumlusunda kalıyor.

Neden böyle bir robota ihtiyaç var?

Google'ın açıklamasında altı çizilen sorun iletişim gecikmesi: Mars'a yapılacak bir görevde Dünya ile gidiş-dönüş haberleşme süresi 44 dakikaya kadar çıkabiliyor. Bu da yerdeki hekimlerin anlık yönlendirme yapmasını neredeyse imkânsız kılıyor. Ay'ın güney kutbu bölgesinde kurulması planlanan Ay Üssü gibi kalıcı yerleşimlerde ise astronotların her dakikası değerli; rutin taşıma işlerini bir robota bırakmak, ekibe bilimsel çalışmalar için zaman kazandırabilir.

Açıklamada verilen örnek, sistemin nasıl düşünüldüğünü iyi gösteriyor: Bir astronot, böbrek taşının belirtisi olabilecek şiddetli bel ağrısı çektiğinde robot ultrason cihazını getirip hazırlayabilir. Böylece sağlık sorumlusu bütün dikkatini taramayı yorumlamaya ve hastayı tedavi etmeye verebilir.

Deneme nasıl yapıldı?

Robotun gerçek donanıma dokunmadan önce hareketleri sanal ortamda çalışması için Google DeepMind'ın MuJoCo adlı fizik motoru kullanıldı. Ardından iMETRO'daki denemede robottan, bir tıbbi çantanın yerini bulup başka bir yere taşıdığı "al ve bırak" türü bir hareket istendi. Uzamsal algıyı güçlendirmek için kameranın robot kolunun üzerinde değil, sahneyi dışarıdan gören sabit bir noktada durduğu "göz-el" düzeni kullanıldı.

Robotu yöneten yazılım, Physical Intelligence şirketinin geliştirdiği açık kaynaklı Pi0 modeli. Bu tür "görme-dil-eylem" modelleri, dili doğrudan fiziksel harekete bağlıyor; yani astronotlar robota sıradan İngilizce yazılı komutlarla iş verebiliyor. Kalabalık ve dar bir uzay aracında insanların yanında güvenle çalışmak kolay olmadığı için JPL de aslında yörüngedeki cisimleri izlemek için geliştirilmiş uydu durum farkındalığı araçlarını, robotun üç boyutlu çevresini anlamasına yardım edecek biçimde uyarlıyor.

Bilgisayar gücü uzayda sınırlı

Uzay araçları Dünya'daki veri merkezlerine sürekli bağlı kalamıyor. Google ekibi, 4 milyar parametreli Pi0 modelini şirketin G4 bulut sunucularında 2,5 saatte ince ayardan geçirdi ve ayarlanmış modelin küçük, az enerji harcayan "uç" cihazlarda yerel olarak çalışabildiğini gösterdi. Ekip son iki yılda, gelecekteki Mars görevlerinin gerektirdiği hafif ve düşük güçlü donanımda verimli çalışacak olanları bulmak için yaklaşık 15 farklı uç bilgisayarı denedi.

Önceki adım: Yapay zekâlı sağlık asistanı

Robot çalışması, Google ile NASA'nın Ağustos 2025'te duyurduğu Mürettebat Sağlık Sorumlusu Dijital Asistanı (CMO-DA) projesinin devamı. Uzay uçuşu literatürüyle eğitilen bu klinik karar destek sistemi, Dünya'daki uzmanlarla doğrudan bağlantı kurulamadığında astronotların belirtilere göre tanı ve tedavi seçeneklerine ulaşmasına yardım etmek için geliştiriliyordu. Yeni robot, bu yazılım desteğine fiziksel bir el ekliyor.

Sınırlar ve sıradaki adım

Sonucu doğru okumak gerekiyor: Yüzde 85, Google'ın deyişiyle erken laboratuvar ortamlarında ve tek bir taşıma görevinde ölçülmüş bir başlangıç oranı. Sistem henüz uzayda denenmedi ve belirli bir Ay ya da Mars görevine atanmış değil. Açıklamaya göre bir sonraki aşama, kapsamlı eğitim ve güvenlik iyileştirmeleri olacak. Uzun vadeli hedef, astronotların doğrudan gözetimi altında basit sesli komutlarla çeşitli işler yapabilen, örneğin bir sağlık sorumlusunun yönlendirmesiyle temel yaşamsal bulguları ölçmeye ya da basit ultrason taramalarına yardım edebilen bir robot. Google, bunun insan kararlarının yerini hiçbir zaman almayacağını vurguluyor.