23 Kasım 2026, PazartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Bugün uzayda, Sıradaki fırlatma: Ariane 64 Block 2 fırlatması: Amazon Leo (LE-04)23 Kasım 2026, 14:09

Axiom Mission 3 (Ax-3): Türkiye'nin ilk astronotunu uzaya taşıyan görev

Ax-3, Ocak-Şubat 2024'te dört kişilik özel bir ekibi ISS'e taşıdı; ekipte Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı da vardı. Görevin ekibi, zaman çizelgesi ve Türkiye'ye bağlantısı.

Türü
Kavram
Bulunduğu yer
Uluslararası Uzay İstasyonu (yörünge eğimi 51,66°)
Keşif
18 Ocak 2024'te fırlatıldı

Axiom Mission 3 (kısaca Ax-3), Axiom Space şirketinin SpaceX ile birlikte düzenlediği ve Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) dört kişilik, tamamen özel bir ekip taşıyan uçuştur. Görev 18 Ocak 2024'te başladı. Ekipte Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı da vardı; Türkiye böylece kendi vatandaşını uzaya gönderen ülkeler arasına girdi. NASA bu uçuşu, istasyona giden üçüncü NASA destekli özel uçuş olarak anıyor.

Görev nedir, kim düzenledi?

Ax-3, NASA'nın özel astronot görevleri çerçevesinde yapılan uçuşlardan biridir. Bu modelde ekibi bir şirket kurar, aracı SpaceX sağlar. NASA, Mart 2023'te Axiom Space'i bu üçüncü özel görev için seçtiğini duyurdu. O tarihteki açıklamaya göre uçuşun en erken Kasım 2023'te yapılması ve ekibin istasyonda 14 gün kalması hedefleniyordu. NASA ayrıca komutanın daha önce uçmuş bir NASA astronotu olmasını şart koşuyordu; Ax-3'te bu rolü Axiom Space çalışanı Michael López-Alegría üstlendi. Uçuş sonunda planlanandan epey uzun sürdü; ekip istasyona kenetli olarak 18 günden fazla kaldı.

NASA, aynı açıklamada Axiom'un dört kişilik asıl ekiple iki yedek astronotun adını, çok taraflı ekip işletme paneli (Multilateral Crew Operations Panel) incelemesine sunacağını belirtmişti.

Ekip

  • Komutan: Michael López-Alegría (ABD/İspanya). Altıncı uzay uçuşuydu ve Axiom Space için çalışıyor.
  • Pilot: Walter Villadei (İtalya). İkinci uzay uçuşuydu.
  • Görev uzmanı: Alper Gezeravcı (Türkiye). Türkiye Uzay Ajansı (TUA) adına uçtu; ilk uzay uçuşuydu ve ülkesinin ilk astronotu oldu.
  • Görev uzmanı: Marcus Wandt (İsveç). Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) 2022 astronot grubundan uçuş görevi alan ilk isim ve özel bir sağlayıcı aracılığıyla fırlatılan ilk ESA astronotu oldu. İsveç'in görev adı, İskandinav mitolojisinde Odin'in kuzgunlarından biri olan Muninn'dı; kuzgunun diğeri Huginn, ESA'dan Andreas Mogensen'in Crew-7 görevinin adıydı.

Yedek ekipte Axiom'dan Peggy Whitson (komutan) ile TUA'dan Tuva Cihangir Atasever (görev uzmanı) yer aldı. Kaynaklarda dört kişilik asıl ekibin hepsinin askerî pilot geçmişi olduğu belirtiliyor.

Ax-3'ü taşıyan Falcon 9, 18 Ocak 2024'te Kennedy Uzay Merkezi'ndeki LC-39A rampasından havalanırken.
NASA/Chris Swanson, NASA Kennedy Uzay Merkezi

Fırlatma ve araç

Fırlatma, 18 Ocak 2024'te 21.49 UTC'de (ABD Doğu saatiyle 16.49; Türkiye saatiyle 19 Ocak 00.49) Florida'daki Kennedy Uzay Merkezi'nin LC-39A rampasından yapıldı. Roket, B1080 numaralı birinci kademesiyle uçan bir Falcon 9 Block 5'ti; bu birinci kademe, kayıtlara göre daha önce Axiom-2 görevinde de kullanılmıştı. Ekip, SpaceX'in Crew Dragon Freedom kapsülüyle uçtu. Kapsülün fırlatma kütlesi 12.519 kg, dönüşteki kütlesi 9.616 kg olarak kayıtlıdır; yörünge eğimi 51,66 derecedir.

Zaman çizelgesi

OlayTarih ve saat (UTC)Ayrıntı
Fırlatma18 Ocak 2024, 21.49Kennedy Uzay Merkezi, LC-39A; Falcon 9 ve Crew Dragon Freedom
Kenetlenme20 Ocak 2024, 10.42Harmony modülünün ileri bağlantı noktası; yolculuk yaklaşık 37 saat sürdü
Kapakların açılması20 Ocak 2024, 12.13Ekip istasyona geçti ve Ekspedisyon 70 mürettebatıyla buluştu
Ayrılma7 Şubat 2024, 14.20Aynı bağlantı noktasından; istasyonda geçen süre 18 gün 3 saat 38 dakika
Su inişi9 Şubat 2024, 13.30Florida'nın Daytona Beach açıklarında Atlas Okyanusu; toplam süre 21 gün 15 saat 41 dakika

NASA, 20 Ocak tarihli notunda kapsülün o sırada Pasifik üzerinde, Güney Amerika'nın batısında olduğunu, istasyondan ayrılışın ise hava durumuna bağlı olarak 3 Şubat civarında beklendiğini yazıyordu. Ayrılış gerçekte 7 Şubat'ta oldu; yani dönüş, hava koşulları yüzünden birkaç gün ertelendi. Planlanan yaklaşık 14 günlük görev, NASA'nın deyişiyle "neredeyse 22 günlük" bir uçuşa dönüştü ve bunun 18 günü istasyonda geçti.

Crew Dragon Freedom, 20 Ocak 2024'te Ax-3 ekibiyle birlikte Uluslararası Uzay İstasyonu'na yaklaşırken.
NASA

İstasyonda

Ekip, kapakların açılmasından sonra istasyonda Ekspedisyon 70 mürettebatıyla karşılandı. Bu mürettebatta NASA'dan Jasmin Moghbeli ve Loral O'Hara, ESA'dan Andreas Mogensen, JAXA'dan Furukawa Satoshi ile Roskosmos'tan Konstantin Borisov, Oleg Kononenko ve Nikolay Chub vardı. Bir karşılama töreni yapıldı. Kenetlenme, Pasifik üzerinden geçilirken 20 Ocak sabahı gerçekleşti; kapakların açılmasıyla NASA, bunu istasyona gelen üçüncü tamamen özel ekipli görev olarak duyurdu. NASA'nın özetine göre Ax-3 ekibi uçuş boyunca 30'dan fazla bilimsel deney yürüttü.

Freedom'ın 7 Şubat'taki ayrılışı sırasında, Harmony'nin öbür bağlantı noktasında Dragon Endurance kapsülü kenetliydi. Dönüşte kapsül paraşütlerle okyanusa indi ve MV Shannon kurtarma gemisi tarafından karşılandı.

Uçuşun sonunda Dragon, Cape Canaveral'daki SpaceX yenileme tesisine götürülerek incelendi; NASA'nın yükü de dahil olmak üzere bilimsel malzeme Dünya'ya getirildi.

Türkiye cephesi

Türkiye'nin Ax-3'teki yeri, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) üzerinden kuruldu: Gezeravcı asıl ekipte, Atasever ise yedek ekipte TUA'yı temsil etti. Cumhurbaşkanı Erdoğan, Gezeravcı'nın görevlendirildiğini Nisan 2023'ün sonunda açıkladı. Gezeravcı, 2 Aralık 1979'da Mersin'in Silifke ilçesinde doğdu; Hava Harp Okulu'nda ve ABD'de Air Force Institute of Technology'de (Ohio, Dayton) öğrenim gördü. Türk Hava Kuvvetleri'nde F-16 pilotu olarak yaklaşık 21 yıllık deneyime sahipti.

Gezeravcı'nın görevde Türk bayrağını yanında götürdüğü aktarılıyor. Türkiye'nin uçuştaki bilimsel çalışmalarının ayrıntıları için Türkiye Uzay Ajansı'nın resmî açıklamalarına bakılabilir.

Crew Dragon Freedom, 7 Şubat 2024'te, ayrılıştan hemen önce Harmony modülünün ileri bağlantı noktasında; kare, istasyona kenetli diğer Dragon kapsülünün penceresinden çekildi.
NASA

Neden önemli?

  • Türkiye için ilk: Türkiye'nin ilk astronotu uzaya bu görevle gitti.
  • Özel istasyon ziyaretleri: Ax-3, yalnızca özel bir şirketin kurduğu ekiple ISS'e yapılan üçüncü NASA destekli uçuştu. NASA, uçuşun ardından yaptığı açıklamada özel uzay istasyonlarına geçiş sürecine de değindi.
  • Uluslararası ekip: ABD/İspanya, İtalya, Türkiye ve İsveç'ten dört kişi, ESA ve ulusal kurumların ortak ilgisiyle tek bir kapsülde uçtu.
Ax-3 rakamlarla
Uzay Gündem
Verileri göster
Toplam uçuş süresi21 gün 15 sa 41 dk
İstasyonda kenetli18 gün 3 sa 38 dk
Yolculukyaklaşık 37 saat
Fırlatma kütlesi12.519 kg
Yörünge eğimi51,66°

Kısaca

  • Ax-3, 18 Ocak 2024'te Falcon 9 ile fırlatılan ve 9 Şubat 2024'te Atlas Okyanusu'na inen, tamamen özel ekipli bir ISS görevidir.
  • Ekip: López-Alegría (komutan), Villadei (pilot), Gezeravcı ve Wandt (görev uzmanları).
  • Gezeravcı, Türkiye'nin ilk astronotudur; yedek ekipte TUA'dan Tuva Cihangir Atasever vardı.
  • Planlanan yaklaşık 14 günlük görev, hava koşulları nedeniyle 21 gün 15 saati aştı; ekip istasyonda 18 günden fazla kaldı.
  • NASA'ya göre ekip 30'dan fazla bilimsel deney yürüttü.

Aynı türdenTümü →

Bu konudaki haberler

  1. Cumhuriyet'in 103. yılı: Türkiye'nin gökyüzünden uzaya uzanan yolculuğuCumhuriyet'in 103. yılı: Türkiye'nin gökyüzünden uzaya uzanan yolculuğu29 Ekim 2026, 00:24
  2. Türkiye Artemis Mutabakatı'nın 71. imzacısı oldu: Ay için ortak kurallar ne getiriyor?Türkiye Artemis Mutabakatı'nın 71. imzacısı oldu: Ay için ortak kurallar ne getiriyor?17 Ekim 2026, 17:12
  3. Uzay nedir? Araştırma ödevi için kısa ve öz bilgiUzay nedir? Araştırma ödevi için kısa ve öz bilgi11 Ekim 2026, 17:42
  4. Uzayda film çekildi mi?Uzayda film çekildi mi?11 Ekim 2026, 00:06
  5. Türk sinemasında uzay filmleri hangileri? Turist Ömer'den G.O.R.A.'ya, perdeden gerçek uzayaTürk sinemasında uzay filmleri hangileri? Turist Ömer'den G.O.R.A.'ya, perdeden gerçek uzaya10 Ekim 2026, 17:43
  6. Alper Gezeravcı ve Ax-3: ISS'teki Türk deneyleri iki buçuk yıl sonra nerede?Alper Gezeravcı ve Ax-3: ISS'teki Türk deneyleri iki buçuk yıl sonra nerede?8 Ekim 2026, 02:55

✨ Günün seçkisi23 Kasım

The Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)📚 Günün kitabıThe Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)Joanna Cole · 1990

TeorilerTümü →

  1. Olbers paradoksu: gece gökyüzü neden karanlık?Olbers paradoksu: gece gökyüzü neden karanlık?Evrenin doğuşu ve yapısı
  2. Lambda-CDM modeli: standart kozmolojiLambda-CDM modeli: standart kozmolojiEvrenin doğuşu ve yapısı
  3. Antropik ilkeAntropik ilkeBilim ve felsefe
  4. Simülasyon hipoteziSimülasyon hipoteziBilim ve felsefe

Son haberler

  1. Işık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyorIşık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyor1 saat önce
  2. NASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'neNASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'ne3 saat önce
  3. Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)6 saat önce
  4. Dragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndüDragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndü7 saat önce
  5. Samanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdiSamanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdi8 saat önce

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar