23 Kasım 2026, PazartesiAra

Uzay haberleri: fırlatmalar, gök olayları, uzay görevleri ve uzay bilimine dair Türkçe güncel gelişmeler

Bugün uzayda, Sıradaki fırlatma: Ariane 64 Block 2 fırlatması: Amazon Leo (LE-04)23 Kasım 2026, 14:09

Axiom Space

Houston merkezli Axiom Space, Uluslararası Uzay İstasyonu'na özel mürettebat görevleri düzenliyor; Türkiye'nin ilk astronotunu da taşıyan şirket kendi ticari istasyonunu kurmaya hazırlanıyor.

Ülke
ABD
Kuruluş yılı
2016
Alan
Uzay turizmi
İnternet sitesi
www.axiomspace.com

Axiom Space, ABD'nin Houston kentinde bulunan özel sermayeli bir uzay altyapısı şirketidir. 2016'da Michael T. Suffredini ve Kam Ghaffarian tarafından kuruldu. Şirket, Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) özel mürettebat görevleri düzenler, NASA için yeni nesil uzay giysileri geliştirir ve uzun vadede kendi ticari uzay istasyonunu kurmayı hedefler. Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı'nın uzay yolculuğu da Axiom'un düzenlediği bir görevle gerçekleşti.

Tarihçe

Kurucu ortaklardan Suffredini, 2005-2015 arasında NASA'da ISS program yöneticisiydi. NASA'dan emekli olduktan sonra Ghaffarian ile birlikte, gelişmekte olan ticari uzay uçuşu pazarını hedefleyen Axiom'u kurdu. NASA, Axiom'u ISS'e eklenecek ilk ticari modülü sağlamak üzere seçti.

Mart 2020'de şirket, özel astronotları SpaceX'in Falcon 9 roketi ve Crew Dragon kapsülüyle ISS'e taşımak için SpaceX ile anlaştı. İlk görev Ax-1, 8 Nisan 2022'de fırlatıldı; bu, tamamen ticari mürettebatla ISS'e yapılan ilk özel uzay uçuşuydu. Şubat 2021'de 110 çalışanı olan şirket, kısa sürede büyüdü. Kadrosunda deneyimli astronotlar Michael López-Alegría ve Peggy Whitson da yer alıyor.

Roketler, araçlar ve hizmetler

Axiom kendi roketini üretmez; mürettebat taşımacılığı için SpaceX araçlarını kullanır. Şirketin başlıca faaliyet alanları şunlardır:

  • Özel astronot görevleri: Ülkelerin ve kurumların astronotlarını ISS'e götüren, eğitimden uçuşa kadar her aşamayı kapsayan görevler.
  • Axiom İstasyonu: Önce ISS'e bağlanacak, sonra bağımsız uçacak modüler ticari uzay istasyonu.
  • AxEMU uzay giysisi: NASA'nın 2022'de seçtiği, Artemis görevlerinde Ay yüzeyinde ve ISS'te kullanılması planlanan yeni nesil uzay yürüyüşü giysisi.

Önemli görevler ve başarılar

  • Ax-1 (Nisan 2022): ISS'e ilk tamamen özel mürettebat.
  • Ax-2 (Mayıs 2023): Şirketin kendi uçuş kontrol ekibiyle desteklenen ikinci görev.
  • Ax-3 (Ocak-Şubat 2024): 18 Ocak'ta fırlatıldı, 21 gün sürdü. Mürettebatın dördü de askeri pilot geçmişine sahipti: komutan López-Alegría, İtalyan Walter Villadei, İsveçli Marcus Wandt ve Türkiye'nin ilk astronotu Alper Gezeravcı.
  • Ax-4 (Haziran 2025): Peggy Whitson komutasında fırlatıldı; mürettebatta ISS'e giden ilk Hint astronotu Shubhanshu Shukla da vardı.

Bugün ve gelecek planları

Axiom, Aralık 2024'te istasyon planını değiştirdi. Yeni plana göre ilk modül olan Yük Güç Termal Modülü (PPTM) ISS'e kenetlenecek, 2028'de ayrılarak ayrı bir yörüngede Habitat One modülüyle birleşecek. Böylece Axiom İstasyonu bağımsız uçan bir uzay istasyonuna dönüşecek. Şirket PPTM'nin fırlatılmasını 2027'ye, istasyonun tamamlanmasını ise 2020'lerin sonu ile 2030'ların başı arasına hedefliyor.

Uzay giysisi tarafında Collins Aerospace'in 2024'te kapsamını daraltmasıyla Axiom, NASA'nın yeni giysilerini geliştiren tek firma kaldı; şirket Nisan 2026'da giysinin bir prototipini 2027'de uzaya göndermeyi planladığını açıkladı. Bir sonraki özel görev Ax-5'in Ocak 2027'den önce fırlatılmaması bekleniyor. Aralık 2025'te Macar 4iG Grubu, şirkete 100 milyon dolarlık yatırım yapma anlaşması imzaladı.

Özel astronot görevleri, uzay uçuşunun nasıl değiştiğini gösteren önemli bir örnek. Eskiden bir ülkenin vatandaşını uzaya gönderebilmesi için ya kendi insanlı uçuş programına sahip olması ya da ABD veya Rusya ile hükümetler arası bir anlaşma yapması gerekiyordu. Axiom'un modelinde ise bir ülke ya da kurum, eğitimden uçuşa ve istasyondaki deney programına kadar tüm hizmeti bir şirketten satın alabiliyor. Görevler genellikle iki haftaya yakın sürüyor ve astronotlar bu sürede ülkelerindeki üniversite ve araştırma kurumlarının hazırladığı deneyleri yürütüyor.

Ticari istasyonlar, Uluslararası Uzay İstasyonu'nun 2030 civarında emekliye ayrılmasının ardından alçak yörüngede insan varlığını sürdürmenin yolu olarak görülüyor. NASA, kendi istasyonunu kurmak yerine bu ticari istasyonlarda hizmet satın almayı planlıyor. Axiom dışında başka şirketler de benzer istasyonlar üzerinde çalışıyor; bu nedenle önümüzdeki yıllarda hangi istasyonun ilk olarak hazır olacağı, sektörün en çok izlenen sorularından biri.

Axiom'un görev kontrolü, Houston'daki kendi merkezinden yürütülür; şirket ilk görevlerde NASA ve SpaceX ekipleriyle koordineli çalıştı, Ax-2'den itibaren ise 6-10 kişilik kendi uçuş kontrol ekibini devreye aldı. Bu, özel bir şirketin ISS'teki mürettebat görevinin önemli bölümünü kendi başına yönetebildiğini gösterdi.

Bilmeye değer

  • Axiom, Ocak 2025'te Türkiye Uzay Ajansı ile Türk uzay sanayisinin Axiom İstasyonu tedarik zincirinde yer almasını da kapsayan ikinci bir mutabakat imzaladı.
  • Şirket 2025'te Mısır, Portekiz, Gana, Meksika, Senegal ve Slovakya gibi ülkelerle de iş birliği mutabakatları imzaladı.
  • Ax-3, Avrupa Uzay Ajansı'nın bir astronotunun özel bir şirketle uzaya gittiği ilk görevdi.
  • PPTM modülü, İtalya ile yapılan iş birliğinden doğdu.

Kurumla ilgili haberler

  1. NASA Artemis planlarını paylaştı: 2027'de Dünya yörüngesinde Artemis III, 2028'de Ay'a inişNASA Artemis planlarını paylaştı: 2027'de Dünya yörüngesinde Artemis III, 2028'de Ay'a iniş7 Kasım 2026, 07:11
  2. NASA'nın Ay Üssü gezicileri: VIPER son testlerde, astronot araçları tasarım incelemesindeNASA'nın Ay Üssü gezicileri: VIPER son testlerde, astronot araçları tasarım incelemesinde21 Ekim 2026, 01:05
  3. NASA ticari uzay istasyonları için nihai teklif çağrısını yayımladıNASA ticari uzay istasyonları için nihai teklif çağrısını yayımladı10 Ekim 2026, 11:37
  4. Tuva Cihangir Atasever'in Galactic 07 uçuşu: üç dakikalık mikro yer çekiminde ne yapıldı?Tuva Cihangir Atasever'in Galactic 07 uçuşu: üç dakikalık mikro yer çekiminde ne yapıldı?8 Ekim 2026, 02:55
  5. Alper Gezeravcı ve Ax-3: ISS'teki Türk deneyleri iki buçuk yıl sonra nerede?Alper Gezeravcı ve Ax-3: ISS'teki Türk deneyleri iki buçuk yıl sonra nerede?8 Ekim 2026, 02:55
  6. Antalya'daki IAC 2026'da ESA, ISS sonrası için Vast ile anlaştıAntalya'daki IAC 2026'da ESA, ISS sonrası için Vast ile anlaştı5 Ekim 2026, 21:28

✨ Günün seçkisi23 Kasım

The Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)📚 Günün kitabıThe Magic School Bus Lost in the Solar System (Joanna Cole)Joanna Cole · 1990

Görev dosyalarıTümü →

  1. Lunar Gateway (Ay Geçidi istasyonu)Lunar Gateway (Ay Geçidi istasyonu)NASA, ESA, JAXA, CSA, MBRSC
  2. Artemis MutabakatıArtemis MutabakatıNASA ve ABD Dışişleri Bakanlığı
  3. Amazon Leo (Project Kuiper)Amazon Leo (Project Kuiper)Amazon
  4. Sovyet Uzay ProgramıSovyet Uzay ProgramıSSCB (OKB-1 ve diğer tasarım büroları)

Son haberler

  1. Işık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyorIşık yelkeni ışık hızının dörtte üçünde fren yapabilir: saçılan ışık itkiyi tersine çeviriyor1 saat önce
  2. NASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'neNASA Johnson'ın 65 yıllık insanlı uzay serüveni: Gemini'den Ay Üssü'ne3 saat önce
  3. Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)Webb, gökadasından hızlı büyümüş olası bir kara delik buldu: MARTA 3887 (z≈3,8)6 saat önce
  4. Dragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndüDragon Pasifik'e indi: CRS-35 görevi damar, tümör ve mikrop örnekleriyle döndü7 saat önce
  5. Samanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdiSamanyolu 5 trilyon parçacıkla modellendi: PHEASANT üç süper bilgisayarı birleştirdi8 saat önce

Çok okunanlar

  1. BepiColombo Merkür'ün çekimine giriyor: 16 yanmalık yörünge dizisi 21 Kasım'da başlıyor
  2. ISS'ten Tibet'teki Pelku Gölü'nün yeni fotoğrafı: karla çevrili C biçimli göl
  3. Ay'ın sanayileşmesine moratoryum çağrısı: Vilnius ve Utrecht'ten iki araştırmacı
  4. Uzay Yolu: İlk Temas'taki gibi uzaylılar Dünya'yı gerçekte nasıl fark ederdi?
  5. BepiColombo Merkür'ün yörüngesine girdi: ikinci uzay aracı, ilk çift araç

🧩 Haftanın bulmacası

6. HaftaKare bulmaca · tarayıcıda çözünTüm bulmacalar →

🧰 Uzay araçları

Tüm uzay araçları →
Yukarı çık

Ziyaret istatistikleri ve reklamlar için çerez kullanmak istiyoruz. İzin vermezseniz yalnız zorunlu çerezler kullanılır. Ayrıntılar