Alliance Rising (C. J. Cherryh, Jane S. Fancher): konusu ve rehberi
Cherryh ile Jane S. Fancher'ın 2019 tarihli ortak romanı Alliance Rising, Barnard Yıldızı çevresindeki Alpha İstasyonu'nda Alliance-Union evreninin kuruluş dönemini anlatır.
- Tür
- Roman
- Yazar
- C. J. Cherryh
- İlk yayın yılı
- 2019
- Sayfa
- 352
Alliance Rising, C. J. Cherryh ile Jane S. Fancher'ın birlikte yazdığı ilk bilimkurgu romanıdır; DAW Books tarafından 8 Ocak 2019'da yayımlandı. The Hinder Stars dizisinin ilk kitabıdır ve Cherryh'nin Alliance-Union evreninin başlangıç dönemini anlatır: Tüccar İttifakı'nın henüz kurulmadığı, Dünya'nın uzak istasyonlarını tek bir şirketin elinde tutmaya çalıştığı yıllar. Roman, Downbelow Station'ın (1981) önceli sayılır.
Alliance Rising ne anlatıyor?
Hikâye, Dünya'nın en eski uzak karakolu olan Alpha İstasyonu'nda geçer. İstasyon Barnard Yıldızı çevresindedir ve Dünya'dan yaklaşık altı ışık yılı uzaktadır. Ticaretin giderek tüccar gemilerinin ellerine geçtiği bir dönemde, Dünya hâlâ bu uzak halkaya söz geçirmek ister. Roman, bu gerilimi büyük savaş sahneleriyle değil, kararlar, ekonomik çıkarlar ve gizli bilgilerle anlatır: uzayda ticaret yapan insanlar, kendilerini yöneten gücün onları ne kadar tutabileceğini sorgulamaya başlar.
Kitabın merkezinde yıldızlararası yolculuğun temel bilgisi vardır: bir geminin atlama yapabilmesi için doğru koordinatlara ihtiyacı vardır. Bu bilgiyi kimin elinde tuttuğu, romanın siyasi gerilimini belirler.
Kitabın özeti
Bu bölüm kitabın sonunu da anlatır.
Alpha İstasyonu, Dünya Şirketi'nin yıllardır elinde tuttuğu en eski karakoldur ve çevresine tüccar gemileri akın ettikçe istasyonun yönetimi, şirketin buyruklarıyla istasyon halkının çıkarları arasında sıkışır. Dünya, bu ilişkiyi yeniden kendi kontrolüne almak için Andrew Cruz'u gönderir. Cruz'un görevi, Rights of Man (İnsan Hakları) adlı ışıktan hızlı bir gemi yaptırmak ve Dünya'nın uzak karakollar üzerindeki üstünlüğünü yeniden kurmaktır.
Kitabın bu ilk bölümü, bir iktidar mücadelesinin kurulumudur. Dünya'nın elinde güçlü bir şirket, Alpha'da ise günden güne daha bağımsız davranan bir tüccar topluluğu vardır. Tüccarlar ticaretle varlığını sürdürüyor, istasyon onlara dayanıyor; Dünya ise bu dengenin kendi aleyhine döndüğünü görüp yeni bir gemi yaptırarak karşılık vermeye karar veriyor. Roman, bu karşılığın nasıl bir tehdit oluşturduğunu istasyonun içinden, yöneticilerin ve gemi mürettebatının gözünden izletir; istasyon şefinin saklı tuttuğu bilgi de bu mücadelede en değerli koz hâline gelir. Çünkü bir geminin Dünya ile Alpha arasında yolculuk yapabilmesi için o bilgiye ihtiyaç vardır ve onu elinde tutan, bu güzergâhın kapısını da elinde tutar.
İstasyon şefi Ben Abrezio, Dünya ile Alpha arasındaki yolculuk için gereken atlama koordinatlarını elde etmiştir; ama bunu gizli tutar, çünkü Dünya'nın bu bilgiyi eline geçirirse tekelci bir düzen kuracağından korkar. Cruz istasyonun denetimini ele geçirmeye yönelince Abrezio, koordinatları iletmenin başka yollarını arar. Bu sırada tüccar gemilerinin kaptanları da sahneye çıkar: Finity's End'in kaptanı JR Neihart ve Galway'in kaptanı Niall Monahan. Galway'de ise Ross Monahan, stajyer seyrüseferci olarak bulunur.
Koordinatların taşınması için Galway görevlendirilir. Cruz, gemiye gizlice girer ve köprüyü ele geçirir. Ross, koordinatların kopyalarıyla kaçmayı başarır ve yöneticilere, Cruz'un gerekli bilgiye sahip olmadan Dünya'ya tek başına dönemeyeceğini haber verir. Böylece Cruz'un planı tıkanır; ama Dünya ile istasyon ve tüccar dünyası arasındaki gerilim çözülmemiştir. Hikâyenin bundan sonrası dizinin ikinci cildine kalır.
Yazarlar ve yazıldığı dönem
C. J. Cherryh, 1942 doğumlu, Johns Hopkins'te klasik filoloji okumuş bir yazardır; 1976'dan beri roman yayımlıyor, Downbelow Station (1982) ve Cyteen (1989) ile iki kez En İyi Roman Hugo'sunu aldı ve 2016'da SFWA Damon Knight Büyük Usta Ödülü'ne layık görüldü. Jane S. Fancher, onun eşidir (ikisi 2014'te evlendi) ve Alliance Rising, ikilinin ilk ortak bilimkurgu romanıdır.
Kitap, Cherryh'nin evrenindeki en erken dönemi, yani kuruluş çağını ele alır. Böylece uzun süredir okunan bir evrenin köklerine iner: tüccar gemileri, istasyon yönetimleri ve Dünya Şirketi arasındaki ilişki, sonraki romanlarda gördüğümüz çatışmanın zeminini oluşturur. Dizinin ikinci kitabı Alliance Unbound, 15 Ekim 2024'te DAW Books'tan çıktı (ciltli 416 sayfa).
Kitaptaki bilim
Barnard Yıldızı gerçekten var. Alpha İstasyonu'nun çevresinde döndüğü yıldız, Dünya'ya Güneş'ten sonra en yakın dördüncü yıldızdır: uzaklığı yaklaşık 5,96 ışık yılıdır. Küçük bir kırmızı cücedir; kütlesi Güneş'in yaklaşık yüzde 16'sı, çapı yaklaşık yüzde 19'u, yüzey sıcaklığı yaklaşık 3.195 kelvindir. Görünür parlaklığı 9,5 kadir olduğu için çıplak gözle görülemez. Yıldız, 1916'da Edward Emerson Barnard'ın saptadığı, o dönemde bilinen en yüksek öz harekete sahip olmasıyla tanınır: yılda yaklaşık 10,3 yay saniyesi. Yaşının 7-12 milyar yıl arasında olduğu tahmin ediliyor, yani Güneş'ten çok yaşlı.
Barnard Yıldızı çevresinde artık gerçek gezegenler de bilinir. 2024-2025 yıllarında iki bağımsız araştırma ekibi, yıldızın çevresinde, kütleleri Dünya'dan çok küçük, yıldıza yaşanabilir bölgeden daha yakın dönen dört gezegenli bir sistem doğruladı. Yani romandaki Alpha İstasyonu kurgudur, ama yıldızın çevresindeki dünyalar gerçektir. Ayrıntısı ötegezegenler sayfasında.
Atlama koordinatları. Romandaki ışıktan hızlı yolculuk teknolojisi gerçek değildir. Özel göreliliğe göre kütlesi olan bir cismi ışık hızına çıkarmak sonsuz enerji gerektirir ve ışıktan hızlı seyahat nedensellik sorunları doğurur. Alcubierre'nin 1994'te önerdiği bükülme sürücüsü de negatif enerji yoğunluğuna ihtiyaç duyar ve varsayımsal kalıyor. Ayrıntısı özel görelilik ve Alcubierre sürücüsü sayfalarında. Romanın ilginç yanı, bu teknolojinin kendisinden çok, ona erişimin siyasi sonuçlarına odaklanmasıdır: koordinat bilgisi, kitapta bir kaynaktan çok bir güç aracıdır.
Uzak istasyonlar. Gerçek dünyada yakın dönemde uzay yerleşimleri için en çok tartışılan tasarım, 1975'te NASA'nın Stanford Üniversitesi'ndeki yaz çalışmasında ortaya çıkan "Stanford torusu"dur: yaklaşık 1,8 kilometre çaplı, dakikada bir tur atarak 0,9-1,0 g yapay yerçekimi sağlayan ve 10.000 kişi barındıran bir halka. Gerard K. O'Neill'in bu fikirleri anlattığı The High Frontier, Alliance Rising'in dünyasıyla birlikte okunduğunda bir uzay yerleşiminin gerçekten nasıl işleyebileceğine dair bir karşılaştırma sunar. Kitabın istasyonlarının bu tasarımlara ne kadar benzediğini söylemiyorum; yalnızca gerçek dünyadaki karşılığı belirtiyorum.
Dizinin devamı: Alliance Unbound
Alliance Unbound, Hinder Stars dizisinin ikinci kitabıdır ve 15 Ekim 2024'te DAW Books'tan çıktı. Bu kitapta Ross Monahan, kaptan JR Neihart'ın Finity's End gemisine stajyer seyrüseferci olarak katılır. Gemi, yeni Tüccar İttifakı için imza toplamak üzere yola çıkar ve iki tüccar gemisinin kaybolduğunu öğrenir. İz, uzun süredir kullanılmayan, şimdi Dünya Şirketi'nin denetimindeki Olympus İstasyonu'na çıkar. Kayıp gemiler orada, deneme aşamasındaki başka gemilerle birlikte bulunur; bunların arasında henüz sınanmamış, üç kanatlı bir ışıktan hızlı sürücüye sahip Shalleen de vardır. Görüşmeler başarısız olunca Şirket'in zorlayıcı güçleri saldırır, Finity's End kaçar ve Shalleen sınanmamış sürücüsüyle atlama yapmaya çalışır; sonucu belirsizdir. Yani Alliance Rising'in açtığı sorular ikinci ciltte de sürer.
Etkisi ve ödülleri
Alliance Rising, 2020 Prometheus Ödülü'nü (Libertarian Futurist Society'nin verdiği, özgürlükçü bilimkurgu ödülü) kazandı. Publishers Weekly, romandaki ekonomi ve toplumsal siyasetin, aksiyon sahneleri kadar ilgi çekici olduğunu yazdı. Locus'un eleştirmenleri kitabı ölçülü ve ilgi çekici bulup karakterlerini başarılı saydı; bir eleştirmen ise kadın bakış açılı karakterlerin sınırlı olduğuna ve kültürel çeşitliliğin yetersiz kaldığına dikkat çekti. Bir başka eleştirmen, anlatının olay örgüsünden çok, karakterlerin etkileşimine ve bağımsızlık mücadelesinin ardındaki maddi ve kültürel güçlere ağırlık verdiğini belirtti.
Dizinin ikinci kitabı Alliance Unbound, 2025 Prometheus Ödülü finalisti oldu ve 2025 Dragon Ödülü'nde En İyi Bilimkurgu Romanı dalında aday gösterildi.
Uyarlamaları
Alliance Rising'in bilinen bir film, dizi ya da oyun uyarlaması yoktur.
Kimlere uygun, nereden başlanır?
Kitap, 352 sayfalık ciltli baskısıyla orta boyda bir romandır ve hızlı aksiyon beklemeyenlere, siyaset ve ticaretin bilimkurguda nasıl işlendiğini merak edenlere uygundur. Ağırlık merkezi karakter ilişkilerinde ve kararların bedelindedir; bir savaş gerilimi arayanlar için ağır akan bir kitap olabilir.
Alliance Rising, Cherryh'nin evrenine giriş için de kullanılabilir, çünkü bu evrenin başlangıcını anlatır; yine de yazarın kendisi, evrendeki kitapların istenen sırayla okunabileceğini söylemiştir. Evrenin tamamı için okuma sırası rehberine bakabilirsiniz. Merak edenler, devam eden savaş döneminin kitapları için Downbelow Station ve Merchanter's Luck'a geçebilir.
Yazarın diğer kitaplarıTümü →
Alliance-Union evreni okuma sırası (C. J. Cherryh): nereden başlanır?C. J. CherryhSeri / evren
Rimrunners (C. J. Cherryh): konusu, bilimi ve okuma rehberiC. J. CherryhRoman
Merchanter's Luck (C. J. Cherryh): konusu, bilimi ve okuma rehberiC. J. CherryhRoman
Foreigner (C. J. Cherryh): konusu, atevi dünyası ve okuma rehberiC. J. CherryhRoman
The Pride of Chanur (C. J. Cherryh): konusu, bilimi ve okuma rehberiC. J. CherryhRoman
The Faded Sun: Kesrith (C. J. Cherryh): konusu ve okuma rehberiC. J. CherryhRoman
























